Sorulara Dön
1
Felsefe

Tanrı öldü ne demek?

Tanrı öldü kavramı tam olarak nedir?

2
479 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip (2)
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Nihilizm'in (Hiççilik) öncülerinden Nietzsche'nin görüşü. Özellikle "Böyle Buyurdu Zerdüşt" kitabı sayesinde ün kazanmıştı. Döneminde bu fikir yüzünden Hristiyan kesim tarafından âdeta zorbalığa uğramıştı. Maalesef hiç kimse onunla tartışmak istemiyordu. Çünkü bu tarz düşüncelerin şeytandan geldiği düşünülüyor, söyleyen kişiden de uzaklaşmak gerektiğine inanılıyordu. Bu sebeple yalnız bir insandan bahsettiğimizi göz önünde bulunduralım.

Dindarlık hat safhada, sorgulama ise tam tersine yerlerdeydi. Savaşlarda masumların katledilmesi, insanların açlıkla mücadelesi ve cahilliğin sebep olduğu birçok kötülük Nietzsche'yi derinden etkilemişti. Özel hayatında yaşadığı sorunlarla birlikte artık felsefi görüşü kendi tecrübeleri doğrultusunda olgunlaşmıştı. Onun için "Tanrı ölmüştü"...

Nietzsche'ye göre; dünyada açlık, adaletsizlik, savaş, zorbalık gibi kötülükler nasıl olur da iyi bir Tanrı'nın göstergesi olabilir?

"Tanrı’nın ölümünün insanın anlaşılmaz olan doğasını yenmesi için ve üst insan’a ulaşılabilmesi için bir yol olduğu görüşündeydi. Tanrı, insanı yeryüzüne acı çekmesi için yollamıştır." İnsanların bir kötülükle karşı karşıya kaldığında dünyayı suçlamalarını yanlış bulur. Suçlu Tanrı'dır. Geliştirdiğimiz tüm değerler, dünyanın gerçek doğasını görmemize engel olan araçlardır. Bu araçlar, insan için katlanması zor bir dünyayı katlanabilir hâle getirme amacındadır. Bu amaç yıllardır dinlerin var oluşu ile de desteklenir. Dinler bize "öbür dünya" gibi güzel vaatler sunarak, bize bu dünyada yapmamız gerekenleri emrederler. Bu emirler, insanların özgür ve başkaldıran doğasını yok etmeye onları birer sürü parçası haline getirmeye yöneliktir. "İnsanlar bu araçlardan kurtulup zorla bir gereklilik kazandırılmış dünyadan sıyrılmalıdırlar."

Tanrı ölmüştür; çünkü insan kendi hareketlerini kontrol edebilecek düzeydedir. "Tahmin edildiği gibi Nietzsche bu durumdan tam bir çıkış önermez. Bu çıkışı insanların başarabileceğini söyler. Tanrı’nın ölümünü büyük bir reddedişe ve kendi üzerimizde sürekli bir zafere dönüştüremezsek, bu kaybın bedelini ödemek zorunda kalırız."

İşte Nietzsche’nin var oluşa yönelik en büyük amaç ve umut olarak ortaya koyduğu Üst insan (Übermench) kavramının çıkış noktası, insanlığın ortak ve içsel dünyasında gerçekleşen bir krizdir: “Tanrı’nın ölümü”...

Nietzsche'nin bu görüşü tıpkı bir sanatsal tablo gibi herkes tarafından farklı yorumlanabilir/görünebilir. Örneğin, ülkemizin önemli Felsefecilerinden Prof. Dr. Ahmet İnam şöyle yorumluyor:

“Nietzsche bana göre dinsiz bir adam değil. Tanrı öldü diyor ama o tamamen Hristiyanlıkla kavgası olduğu için. Bir güce inanıyor. Nietzsche’nin Tanrı’ya inandığını söyleyebilirim. Orada bizim gücümüz var. Batı’nın Nietzsche’sini ben kendi gözümle yorumlayabilirim. Hüzzam makamında ona şarkı yazabilirim. Sanki Nietzsche deyince mutlaka senfoni yazmamız gerekiyor. Türkü de yakabilirim. Onun ıstırabını anlayabiliyorum. Dolayısıyla ben Nietzsche’yi hep kafasında fes, bizim 19. yüzyıl İstanbul’unda yaşayan bir insan olarak düşünürüm. Bana Nietzsche dervişvâri biri gibi gelir…”

İşte Nietzche, arkasında öylesine "kafa karıştırıcı" felsefi görüş bırakmıştır ki onun felsefesi günümüzde hâlen yarı/yarıya gizemini korumaktadır...

dipnot: eğer görüş soracak olsaydınız; görüşümü de yazabilirdim ancak dini anlayışımı detaylandırmam gerekirdi. Bu da uzun bir yazıya ihtiyaç duyardı...

501 görüntülenme
7
Teşekkür (5)
Paylaş
7

Kaynaklar

  • Ö. Yıldırım. "Tanrı Öldü." Ne Demektir?. (04 Kasım 2011). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Felsefe | Arşiv Bağlantısı
  • Vikipedi. Friedrich Nietzsche. (24 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 24 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Vikipedi | Arşiv Bağlantısı

Nietsche'nin eserlerini verdiği dönem kültür tarihinde "Fin de Siecle" olarak anılır. Yani yüzyılın sonu, bir dönemin sonu, bitişi anlamındadır. Bu yüzyılda eser verenlerin şahit oldukları modernizmin klasik döneminin sona ermesi ve postmodernizmin gelişidir.

Nietsche Yunan filolojisi uzmanı ve Yunan trajedya kürsüsü profesörüydü. Eserleri felsefeden çok edebiyat içeriklidir. Işlediği konular Yunan mitolojisinin çok Tanrılı anlayışından tek tanrılı anlayışa geçişi, Platonist idealizmin Hıristiyanlık ile birlikte yükselip Nietsche'nin yaşadığı dönemde Hegel ile zirveye ulaşan idealizm kavramının artık düşüşe geçmesidir. Nietsche, döneminde Schopenhauer'dan ve Wagner'den çok etkilenir. Schopenhauer ve Wagner de Nietsche gibi Apollonik bir idealizmin sona erip dekadansa yani düşüşe çözülmeye başladığını, buna karşı Diyonizyak bir anlayışın geri gelişini anlatır.

Nietsche Tanrı öldü diyerek aslında insanın merkezini yitirdiğini, klasizmle çizilen tamamlanmış Dünya modelinin yerle bir olduğunu, ne insanın ne de Dünya'nın mükemmel ve bitmiş olmadığı gerçeğini ortaya koyar. Bu da önce Kopernik, sonra Darwin ve daha sonra da Freud'un psikanaliz açıklamalarıyla bilim sayesinde ortaya konmuştur.

karşılaştırmalı edebiyat profesörü Nevzat Kaya'nın ders notları linkte.

223 görüntülenme
0
Teşekkür (1)
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın