Sorulara Dön
1
Sinirbilim & Nörobiyoloji

Sizce gerçekten birden fazla zeka türü var mı, yoksa herkesin zekası aynı türden mi?

Zekayı tek bir tipe indirgeyebilir miyiz? Yoksa çoklu zeka teorisi'nin söylediği gibi birden fazla zeka türünden bahsedebilir miyiz?

3
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

İyi akşamlar,

Zeka bence yetenektir. Bu nedenle binlerce hatta sayısız zeka türü vardır. Bağlama çalan birisinin "bağlama" zekası vardır bence, bunun gibi sayısız örnek olabilir. IQ testi, testi hazırlayan kişinin zekasıyla testi çözenin zekası arasında benzerlik olup olmadığını belirler. Bunun yanında IQ80 ve altı olup olmadığını anlamayı sağlar. IQ testi her insanın zekasını ölçemez çünkü yaşamda sayısız zeka türü vardır. Testte matematik, geometri, dil ya da hangi konuda soru varsa sadece onları ölçer. Okuma yazma bilmeyen, zeka testinde hiçbir testi çözemeyecek olan 80 yaşında bir çok insan geri zekalı değildir bence.

Bunun yanında herkesin zekası aynı türden olabilir. Üretilecek bir teknolojik alet yardımıyla gelecekte ölçülecektir. Belki hızla ilgili olacaktır bu "zeka".

0
Teşekkür
Paylaş
0

Günümüz bilişsel psikoloji camiasında çoklu zeka teorisini destekleyen ampirik ya yok ya da nadir. Ne Thurnstone'un ne de Gardner'in çoklu zeka modelleri mevcut veriler tarafından desteklenmiyor ve bir asırı aşkın bir süredir biriken literatürün nerdeyse tamamı Charles Spearman'ın genel zekanın tek bir g faktörü ile belirtebileceğini öne sürdüğü modeli destekliyor. Bunun sebebi farklı bilişsel kabiliyetleri ölçmek için standardize edilerek nüfus normuna göre ayarlanmış testlerin faktör analitik bir şekilde ele alınması bu alt-testlerden oluşan kümede elde edilen skorların birleşerek kovaryasyon gösteren bir yapı ortaya çıkartmalarıdır. Psikometrik g faktörü diye kavramlaştırdığımız bir gizli (latent) değişken zekanın yapısını gösteren bir modelde her zaman en tepede bulunarak kendinden altta bulunan değişkenlerin kovaryasyonuna sebep olur. Artık çoklu zeka teorilerinin yeniden kabul edilmesi gibi bir paradigma gerilemesinin mümkün olmadığı da Cattel-Horn-Carrol modeli ile Thomas J. Bouchard'ın öne sürdüğü model gibilerinin ampirik veriler tarafından aşırı sağlam bir şekilde desteklenmesidir.

Thomas J. Bouchard'ın üç katmanlı zeka yapısı modeli.
Thomas J. Bouchard'ın üç katmanlı zeka yapısı modeli.
Bouchard (2005)

Bununla birlikte de davranışsal genetikçilerden bilişsel psikologlara kadar zekayı araştıran belli başlı uzmanlar tarafından imzalanan "Mainstream Science on Intelligence"da da zekanın en güçlü temsilcisinin g faktörü olduğu belirtilmiştir.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Zekanın birçok alt başlığı var: sayısal, duyusal, duygusal, mantıksal, işlevsel... Doğa bilimlerini matematik gibi GERÇEK bir araçla ifade etmemiz maddenin, atomun nasıl kontrol alınabileceği hakkında bize ipuçları verdi. Örneğin fizik biliminde matematik yerine felsefi mantık kursaydık muhtemelen kuantum fiziğini hiçbir zaman anlayamayacaktık. İşe yararlık açısından SAYISAL ZEKA diğer zeka biçimlerini arkada bırakıyor.

Ancak her şey yerinde güzeldir. Sayısal zeka sosyal ilişkilerde pek bir işe yaramaz, sadece hesaplamalar ve evreni tanımlamakta işe yarar. Dikkat edin tanımak demiyorum, tanımlamak. Tanımak ayrı, tanımlamak ayrı. Zekamız bir dosyayı farklı biçimde açabilecek bir program benzeri evreni duyularımızla algılamamızı sağlayan bir araç.

Herkesin zekası aynı türden derken, ele aldığınız ortam önemli. Bir matematik sınavında herkesin sadece sayısal zekası aktiftir. Ancak düşüncenin yoğun olduğu etiğin, siyasetin kısacası felsefenin tartışıldığı ortamda sayısal zeka çöker yerini mantığa bırakır.

Demek istediğim burada ele alınan ortam önemli. Bütün bilimler natüralist bir felsefenin kabulüne dayalı olduğu için bu felsefeye göre mistik düşüncelerin bir manası yok. O yüzden mistik düşünenlerin dikkate değer olacak ifadeleri ve dolayısıyla zekaları da yoktur. Ancak bilimden çıkıp farklı bir temelde ise belki de mistisizm çok daha işlevsel olur.

237 görüntülenme
0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın