Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
6

Sıcaklık nasıl yayılıyor?

Özel bir parçacık yada bir dalga. Bu soruyu ilk düşündüğüm zaman aklıma fotonlar gelmişti ama saçma olduğunu anlamam pek uzun sürmedi karanlıkta da sıcak olabiliyor değilmi. Bir çoğunuzun cevabı enerji olur muhtemelen ama bu enerji nasıl iletiliyor yada öylesine mi var benim cevabım da enerji ama aklım almıyor yada çok şaşırtıcı geliyor bana birde ek olarak sıcaklık ve ısının farkını açıklayabilirseniz çok iyi olur. Şimdiden teşekkürler
107 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
3 Cevap
Kabul Edilen Cevap

Isı enerjinin dönüşebileceği formlardan biri ve evet, fotonlarla taşınabiliyor.

Fotonlar sadece gözle görünür dalga boyundaki enerjiyi ("ısıyı") taşımıyor. Aşağıdaki enerji seviyelerinin hepsini fotonlar taşıyor, bizim "gözle görünür ışık" olarak algıladığımız aralık, orada gösterilen daracık aralık:

Bu Reklamı Kapat

Dolayısıyla ilk tahmininiz doğru: Isının taşınma türlerinden biri olan radyasyonu taşıyan şey fotonlar. Zifiri karanlık bir odanın içi de fotonlarla dolu; ancak bunların enerjisi gözle görünür aralığın dışında olduğu için bize "zifiri karanlık" geliyor. Halbuki "gece gözlüğü" gibi kızılötesi dalgaboylarını tespit edebilen bir araç kullandığınızda, gözünüze zifiri karanlık gözüken bir yer böyle gözükebilir, çünkü o karanlık ortamda başka fotonlar da var (ve bu özel cihazların sensörleri onları yakalıyor):

Ama ısının yayılmasını sağlayan tek şey bu değil. 2 diğer mod daha var: Kondüksiyon ve konveksiyon. Bunların her ikisi de sıcaklığın tanımıyla ilişkili.

Sıcaklık, bir cismi oluşturan atomların kinetik enerjisinin ortalaması ile ilişkili. Dolayısıyla iki cisim birbirine temas ediyorsa, temas noktalarındaki atomlar birbirlerine enerji aktarabilirler, bu da ikinci cismin atomlarının ortalma kinetik enerjisini değiştireceği için, sıcaklığı değiştirir. Kondüksiyon, iki cismin direkt olarak temas etmesiyle yaşanan ısı transferi. Konveksiyonsa bir akışkan (mesela hava veya su) aracılığıyla taşınan ısı demek. Her ikisinde de "diğer cisimlerle temas" var. Bu arada bu tür temasta da aktarımı sağlayan yine fotonlar (bunlara "sanal foton" deniyor).

436 görüntülenme
Bu cevap, soru sahibi tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
15
  • Raporla
Cevap
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar Bilim ve felsefe okuru

Sıcaklık çok 'insansı' bir ifade aslında. Yani bizim hissimize dayanıyor bu ifade tıpkı soğukluk gibi. Aslında temelde olan şey atomların titreşimlerınin ve kinetik enerjilerinin artması. Bizler kendi hislerimizi veya algı sınırlarımızı kavramlara aktararak tanımlar ve kavramlar üretiyoruz. İnsan olarak kendi algılarımızı ve algılarımıza dayanan nitelemeleri bir kenara koyarak düşünür ve evreni kavrar isek adeta "aradan çekileceğimiz" için evrendeki temel durumların aslında ne olduğunu daha rahat kavrarız. Çünkü kavramsal temelde algısal nitelemelerimizin işin içine karışması farklı nitelemelere dayanan yeni kavramlar türemesine neden oluyor. Bu da çoğu zaman temel durum yerine dolaylı nitelemelere neden oluyor ve konunun özünü anlamamıza engel oluşturuyor. Aynı şey örnek vermek gerekirse ışığın durumu için de geçerli biz genelde algılarımiza kapılıp sadece algı sınırlarımızda kalan görülebilir ışığa sadece 'ışık' diyoruz. Oysa radyo dalgaları da ışıktır biz görmesek de. Tek fark bizim görme algımızın dışında kalacak şekilde daha düşük dalga boyuna sahip olmasıdır.

4
  • Raporla
Cevap
Volkan Ali Ersoy
Volkan Ali Ersoy Doktorum.

Bu soruyu bir insanın sıcaklığını kaybetme yollarını anlatarak da cevaplayabiliriz. Bir insan kendi vücut sıcaklığını 4 temel yolla kaybeder.

1- Radyasyon

Bu Reklamı Kapat

2- Terleme

3- Konduksiyon

Bu Reklamı Kapat

4- Konveksiyon

İnsanın vücut sıcaklığını kaybetme yolları
İnsanın vücut sıcaklığını kaybetme yolları
Guyton and Hall Fizyoloji

Vücut sıcaklığımızın büyük bir kısmı radyasyon ile kaybedilir. Peki nasıl olur bu. Genel olarak kızılötesi ışık yayılımı ile olur. Ortamdan daha sıcak olan herhangi bir nesneyi o ortama koyduğumuzda o cismin çevresindeki atomların dış yörüngelerindeki elektronlar iç yörüngelere geçer. Daha düşük enerji seviyesine geçer. Aradaki bu enerji farkı ise kızılötesi ışık olarak çevreye saçılır. Çok ilginç bir olay ise çevre sıcaklığı vücut sıcaklığımıza yaklaştığında ya da geçtiğinde bu radyasyonun azalmasıdır.

Sorulan sorudaki önerge ise aslında yanlıştır. Karanlık odanın içi foton doludur. Ancak insan gözü bazı dalgaboylarını göremez. Hatta elektromanyetik spektrumun çok küçük bir kısmını görebilir ki bu kısmada "görülebilir ışık" denilir.

Belli bir enerji verilen bazı atomlar titreşmeye başlar, bu titreşimler sonucunda bazı dalgalar oluşur. Bu dalgalara mikrodalga denilir. Mikrodalga fırının içindeki yiyecekleri ısıtan enerji budur. Ya da cep telefonumuzda konuşurken kulağımızı ısıtan ışınlar bunlardır.

Terleme kabaca vücut yüzeyimizde buharlaşan havanın buharlaşırken altındaki cildimizi soğutması ile olur.

Konduksiyon, çevredeki hava akımının vücudumuz ile ısı alış verişi yapması sonunda oluşur.

Konveksiyon ise vücudumuza dokunan nesneler ile ısı alışverişi yapmamız sonucunda meydana gelir.

3
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et