Sorulara Dön
0
Psikoloji & Psikiyatri

"psikolojisi bozuk insan" tanımı neye göre yapılır?

Bu insanlar günümüzde kesin bir şekilde belirlenebiliyor mu ve son olarak rosenhan deneyi bununla ilgili mi?

2
111 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Ruh sağlığı ve hastalıkları çerçevesinde; sağlıklı ve sağlıksız insan ayrımı ve tanı kriterleri neye göre yapılmaktadırı anlamak için iyi bir soru. Sağlıklı ruh hali, bireyin kendisiyle ve sosyal çevresiyle sürdürülebilir bir uyum içinde olması (herseye uyması değil, sosyal yapıyla etkin etkileşim içinde olması) olarak tanımlanmakta kabaca. Bu açıdan bireyin kendisiyle ya da çevresiyle ya da her ikisiyle uyumunu bozmaya başlayan ve bireyin kendi başına gideremediği elinde olmayan bir semptomun varlığı kişiyi sağlıksız ruh hali tanımına sokmakta. Ancak, bireyin İÇGÖRÜ sahibi olup olmaması, kendine objektif bakabiliyor olup olmaması, yaşam şeklindeki ciddi bir sorunun varlığı gibi çok faktöre bağlı olarak ne hissettiğini - yaşadığı sorunu - ruh sağlığını bozan durumu aktarma konusunda netliğin kaybolmasına neden olmakta. Kişi içinde bulunduğu ruhsal durumu tam olarak anlamakta zaten zorlanır, bunu aktarmakta daha da zorlanacaktır. Kaldı ki dinleyen tam olarak anlayıp doğru tanıyı koyabilsin. Bireyin kendini, ruh halini iyi gözlemliyor olması ve sorunlarını analiz edebiliyor olması gerekir. Bu bireysel bir sorumluluktur. Kişilik bozuklukları (adı ne olursa olsun) psikoz ve nevroz olarak temel 2 başlıkta ele alınır. Bu açıdan kişinin sorununu kabul ediyor olması tanı açısından önemli bir belirleyici olsa da, SORUNUN NEDENİni anlamak için hasta öyküsü detaylı olarak alınmak zorundadır. Sadece bağırsak sorunları tek başına depresyona neden olabilir. Kişinin unutmak istediği ani bir duygudurum değişimi, bir bağımlılığı tetikleyebilir vs. Temelde nedeni semptoma bağlı anlaşılamayan bir sorun, disiplinlerarası ele alınmalıdır. (ülkemiz için ne kadar ütopik olsa da)

Bireysel fikrim, sorunu ne olursa olsun (psikozlar dışında), kişi kendisiyle ilgili detaylı bir analiz çabasında olmalı, kendini iyi tanımış olmalı ki, müracaat ettiği kişiyle birlikte çözüm arayabilsin. Edilgen, kurban, çaresiz, her şeyi doktor bilir bakış açısı kişiyi ümitsiz bırakmakta. Kişi kendi sorunun doktoruyla tartışabilecek seviyede konuya hakim olmak zorundadır. Böyle olursa tedavi süreci hem hızlanır, hem de kişi doktorun verdiği tedaviye yönelik uygulamaları bilinçli bir şekilde yapar. En önemlisi de, sorunun kaynağını anladığı için yaşam şeklini değiştirebilmesi kolay olur.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Elpidoforos S Soteriades Matthew E Falagas, et al. A Bibliometric Analysis In The Fields Of Preventive Medicine, Occupational And Environmental Medicine, Epidemiology, And Public Health. (10 Eylül 2021). Alındığı Tarih: 10 Eylül 2021. Alındığı Yer: link.springer.com | Arşiv Bağlantısı

Bazı durumlarda hangi akıl hastalığının belirtilere neden olabileceğini bulmak zor olabiliyor. Ancak doğru bir teşhisi koyabilmek adına zaman ve çaba harcamak, uygun tedavinin belirlenmesine yardımcı olacaktır. Ne kadar çok bilgiye sahip olursanız, belirtilerin neyi temsil edebileceğini anlamakta aynı oranda artacaktır.

Örneğin tanımlayıcı semptomlar, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabında açıklanmıştır.

Tanı koyma prensibine gelirsek 3 adıma ayırabiliriz:

Fiziksel muayene: Doktor belirtilere neden olabilecek fiziksel sorunları saf dışı tutmaya çalışır.

Laboratuvar testleri: Tiroid fonksiyonlarını incelemeyi ayrıca alkol ve uyuşturucu gibi maddelerin taranmasını içerebilir.

Psikolojik değerlendirme: Doktor veya ruh sağlığı uzmanı belirtiler, düşünceler, duygular ve davranış kalıplarınız hakkında konuşur.

Akıl hastalıkları sınıflandırılmıştır; nörogelişimsel bozukluklar, anksiyete bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluklar, şizofreni spektrumu ve diğer psikotik bozukluklar gibi...

Rosenhan deneyine gelecek olursak: Bu deney akıl hastalığının tanısını koyma faktörlerini derinden etkilemiş ve bu deney tanı koymanın daha hassas ve doğru bir şekilde yapılabilmesi için yapılması gereken çalışmaların önünü açmıştır ve faydalı olmuştur. Ancak Rosenhan Deneyi'nin varlığı akıl hastalığının olmadığını ve konulmuş olan ve konulacak bütün tanıların yanlış olacağını göstermiyor.

Rosenhan deneyi Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı'nın köklü değişiklere gitmesinde rol oynamıştır.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Mayo Clinic. Mental Illness. (08 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 06 Ağustos 2021. Alındığı Yer: mayoclinic.org | Arşiv Bağlantısı
  • Kim YK.. Frontiers In Psychiatry. Advances In Experimental Medicine And Biology. (10 Kasım 2019). Alındığı Tarih: 06 Ağustos 2021. Alındığı Yer: springer.com | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın