Sorulara Dön
1
Ekonomi & Siyaset Bilimi

"devletin mafyadan tek farkı hukuktur" sözüne katılıyor musunuz?

Şöyle bir gerçek te vardır, devlet hiç bir katkısı olmadığı halde her ticaretten vergi de alır hukuku kendince de oluşturur ve genelde kapitalist toplumlarda anayasa ezenin leyhine ezilenin aleyhine kararlar alır. Bunları da göz önüne alırsak devletin mafyadan bir farkı olduğunu söyleyebilir miyiz?

2
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip (2)
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Merhabalar, sorunuzda bir ironi olduğunu düşünüyorum ve buna “Mafyanın da ‘racon’ adı verilen bir hukuku olduğunu düşünürsek aralarında fark kalmıyor” diyerek katılıyorum :)

Şaka bir yana, ‘devlet’ olgusu/aygıtı üzerine, devlet-birey ilişkisi üzerine yüzlerce filozof tarafından yazılmış binlerce kitap olduğunu hesaba katarsak kolaylıkla cevap verilecek bir soru/konu olmayacağını görmüş oluruz.

Bu soruya cevap verirken (belki de her olayda olduğu gibi) nereden ve hangi açıyla baktığınız önemlidir. Bir anarşistseniz “devlet en büyük hırsızlık şebekesidir”, bir sosyalistseniz “ezen sınıfın elinde, ezilen sınıfı tahakküm altına almak için kullanılan bir aygıttır ve -doğası gereği- sönümlenerek yok olacaktır”, bir kapitalistseniz “insanlık tarihinin en önemli buluşlarından biridir ve vazgeçilmezdir” vb. Bu, nasıl bir toplum düşlediğinizle, mevcut topluma nasıl bir eleştiri getirdiğinizle doğrudan bağlantılıdır yani.

Mafya benzetmesi bence de (çok farklı sistem ve toplum yapıları olmasından dolayı) uygun bir benzetme değil. Ancak “bazı devletlerin, bazı dönemlerde mafyadan farkı kalmamıştır” denirse doğruluk payının artacağını düşünüyorum.

Kişisel olarak ise devlet denilen kurumun ilkel bir araç olduğunu, yakın zamanda olmasa da uzun vadede, egemenliğini (önce bazı alanlarda, zamanla daha çok alanda) çok-uluslu şirketlerle paylaşacağını, bir süre sonra da devlet/şirket karışımı bir araca dönüşeceğini düşünüyorum.

Selamlar.

1
Teşekkür (2)
Paylaş
1

Devletin mafyadan bir farkı olduğunu söyleyebiliriz. Hatta çok fazla farkı olduğunu söyleyebiliriz. Hatta aralarında, pek de bir benzerlik olmadığını ve hatta hiç bir benzerlik olmadığını bile söyleyebiliriz.

Önce sizin belirttiklerinize cevap vereyim. "Bir katkısı olmadığı halde ticaretten vergi alır" demişsiniz. Bu doğru değil. Devlet, ticarete katkı yapar çünkü ticaretin ihtiyaç duyduğu birçok şeyi devlet var eder. Mesela kalifiye iş gücü. Mühendisinden yöneticisine, işçisinden reklamcısına sayısız iş alanında insan, devletin açıp finanse ettiği eğitim kurumlarında eğitim alıp ticarete atılan kişilerdir. İkincisi devlet, ticareti, üretimi teşvik eder. Bunun önünü açar. Destekler. Üçüncüsü, ticari dünyanın ürettiklerini satabilmesi için pazarlar oluşturur hatta bu pazarları genişletir. Tüccar Şili'ye mal satabiliyorsa bu, devletin Şili ile ticari anlaşma yapması ile olur. Bunlar ilk akla gelen örnekler. Başka bir çok katkı sayılabilir.

"Hukuku kendince oluşturur" demişsiniz. Bu da doğru değil. Demokratik yönetimlerde devlet, belirli ortaklıklara sahip olan, genelde millet, ulus ya da halk dediğimiz toplulukların kendi içlerinde oluşturduğu yönetim birimleridir. O halk nasıl bir hukuk istiyorsa devlet de öyle bir hukuk oluşturur. Bu "kendince" değil, halkın istediği gibi demektir. Hiç bir demokratik devlet, halkın istemediği bir hukuku yazamaz, uygulayamaz. O zaman o ülke bir demokrasi olmaz, monarşi ya da diktatörlük olur.

"Genelde kapitalist toplumlarda anayasa ezenin leyhine ezilenin aleyhine kararlar alır" demişsiniz, bu da doğru değil. Kapitalizm bir yönetim biçimi değildir. Bir ekonomik sistemdir. Demokratik bir ülke de kapitalist olabilir, monarşi ile yönetilen bir ülke de kapitalist olabilir. Almanya, Japonya, Kanada, İsveç, Avustralya gibi ülkeler kapitalist mesela. Ama orada kararlar sadece ezenin leyhine alınmıyor. Bu nedenle de ezilen diye bir kitle de yok. Eğer buna benzer bir iddia ortaya çıkıyorsa devlet hemen ihmal edilen grubun haklarını koruyan kanunlar çıkarıyor ve adaletsizliği ortadan kaldırıyor.

Bunları göze alırsak bu ülkelerin mafya ile bir benzerliği olmuyor. Sizin söyledikleriniz, düzgün çalışmayan, sistemi kusurlu ve sorunlu demokrasilerde söz konusu olabilir. Dünyadaki bir çok gelişmiş ülke, bu sorunları uzun yıllar önce çözdü. Dönem dönem daha despotik, zorba liderler bir şekilde (genelde halklarını kandırarak) yönetime geçse de bahsettiğiniz mafyamsı yöntemlere meyil ettikleri için bu çabucak fark ediliyor ve orada fazla kalmıyorlar. Ve zaten bu gelişmiş ülkelerin sistemleri, tek bir liderin, tüm kontrolü eline geçirmesine olanak vermeyen yapılar kuruyorlar. Güç ayrılığı, yasama-yürütme-yargı üçlemesinin bağımsızlığı, basın özgürlüğü gibi kavramlar bu nedenle varlar ve çok önemliler. Bunları ortadan kaldırmaya çalışan liderleri mafyamsı olarak değerlendiriyor iseniz de bunlar devlet demek değil. Bu kişiler, geçici bir süre devleti yönetme görevi almış kişiler. O ülkenin, toplumsal yapısına uygun olmayan yönetim tarzları uyguladıkları anda görevden alınıyorlar. Seçimler de bu yüzden var zaten. Monarşide seçim falan yok. Tek bir lider, ömür boyu devletin başında olabilir. Demokrasilerde bu olmaz.

Bu nedenlerle devletle mafya dediğiniz, kendi iç hukukunu oluşturup uygulayan oluşumlar arasında belirgin farklar ve ayrılıklar vardır. Devletlerin geçici bir süre başına geçen kişilerin, dönem dönem mafyamsı yöntemler uygulamaya meyil etmesi, devletin bir kavram olarak mafyaya benzediği anlamına gelmez. Hiç bir mafyamsı örgüt veya oluşum, toplum tarafından, kalabalığın talebi ve ortak görüşü ile oluşturulmamıştır. Bu olduğunda da ortaya çıkan güç zaten mafya değil devlet olur. Hiç bir topluluk da tek bir kişiye, istediği hukuku uygulaması konusunda denetimsiz bir yetki vermez. Bunu, yasa ve ahlak dışı yöntemlerle alan kişiler ve o kişilerin bu gücü elde etmesinden çıkarı olan kişiler bunu iddia eder.

Kabaca böyle... Bence insanlık, hâlen, büyük toplulukların huzur ve güven içinde yaşayabilmesi için gereken en doğru yönetim biçimini keşfetmiş değildir. Ama bu pek olanaklı da değildir çünkü insanların güçten, yönetimden, millet ve halk olmaktan, kültürden dilden manevi değerlerden anladığı şeyler bambaşka. Bir gün gelir de insanlar, gerçekten doğru "ortak değerler" nedir anlayabilirlerse işte o zaman gerçekten halk ve millet olmak, bu yolla da bir devlet kurmak ne demek anlayabiliriz. Bunu başarmış bir çok ülke var. Ama dünyanın geneli için bu pek söz konusu değil.

0
Teşekkür (2)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın