Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Bilim Ve Toplum
Üye
0

Psikoloji nasıl evrimleşti? İlk insanların psikolojisi nasıldı?

684 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Emre Yıldırım
Emre Yıldırım
1,482 UP
Psikolog

"Psikoloji nasıl evrimleşti" sorusunun yanıtını psikoloji tarihine bakarak bulabiliriz. Psikoloji tarihi ise Antik Yunan’a kadar uzanıyor. O dönemden günümüze kadar canlıların davranışları merak konusu oldu ve hala da incelenmeye devam ediyor. Örneğin Orta Çağ döneminde insanın ruh ve beden olmak üzere iki ayrı varlıktan oluştuğu söyleniyordu. Bu anlayış, zamanla Descartes'ın görüşleriyle birlikte evrildi ve psikolojinin temelleri üzerinde etkili oldu.

Psikolojinin temellerinin oluşmasında insan zihninin boş bir levha olduğunu düşünen John Locke'un da katkısı vardır. John Locke "empirizm" adı verilen görüşleriyle bilgilerin yaşantılarla öğrenildiğine değiniyordu. Psikolojinin temellerinin oluşmasında etkili olan isimlerden Charles Darwin ise zihinsel süreçler ile davranışların evrimsel süreçte değiştiğini öne sürüyordu. Bu görüş, ruh sağlığı ile ilgilenen kişileri etkiledi ve psikolojinin ortaya çıkmasında etkili oldu.

Tüm Reklamları Kapat

Psikolojinin bir bilim olarak ortaya çıkması ise 1879'da Wilhelm Wundt'un Almanya'da açtığı ilk psikoloji laboratuvarı ile gerçekleşti. Wilhelm Wundt, zihnin yapısını inceledi ve onun çalışmaları davranışçılık, psikanaliz ve bilişselcilik gibi yeni psikoloji yaklaşımlarının ortaya çıkmasına aracı oldu.

Bu yaklaşımların ardından yeni terapi ekolleri ortaya çıktı ve terapinin odağı zamanla değişip gelişti. Psikoloji bilimi, günümüzde de yeni araştırmalarla birlikte gelişmeye devam ediyor.

105 görüntülenme

Kaynaklar

  1. O. Tarhan. Psikoloji Nedir?. (6 Eylül 2021). Alındığı Tarih: 28 Şubat 2022. Alındığı Yer: Boğaziçi Enstitüsü | Arşiv Bağlantısı
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yasin Kayalar
Yasin Kayalar
181K UP
Bilim ve felsefe okuru

İnsan psikolojisinin evrimleşmişi derinlerde çok büyük bir hayvan psikolojisi mirasınının izlerini taşır. Kalıtımsal yolla bu psikoloji (gerek hayvan ve gerekse de insan nesli içinde) nesilden nesile geçerek insandaki bilinçdışı beynin özelliklerini oluşturmuştur. Tabi neokorteksden kaynaklı bilinç unsuru çok daha başka bir olgu. Çünkü bilinç bilinçdışı beyin bölgelerine karşı farkındalık edinme ve (örneğin cinsel dürtüler gibi) karşı koyma (irade) potansiyelini taşır. Her ne kadar bilinçdışı beyin bilincin üzerinde ciddi yönlendirme ve onu etkileme imkanına sahip olsa da bu potansiyel bilinçte vardır. Örneğin şuan buraya size bunları yazarken beyindeki bilinçdışılığın durumuna dair farkındalığı dile getirebiliyor oluşum esasen bilinçin ne kadar sıradışı bir şey olduğunun göstergesidir.

İlk insanların yani avcı toplayıcı bir yaşam biçimi süren insanların psikolojisini belirleyen şey elbette hayatta kalma mücadelesi ve çabasıydı. En belirleyici şey buydu. İkinci şey ise üreme diye geçse de canlılarda neslini devam ettirme düşüncesi cinsellikte canlı için çok baskın psikoloji değildir. Bunun yerine canlı için cinsellikteki ödül olan hazza odaklanma 'düşüncesi' ve bu hazzı bedenin cinsel dürtülerinin baskınlığı ve yönlendirmesi elde etme 'düşüncesi' canlı için daha ön plandaki bireysel hedef ve psikolojidir. Öyle ki yavru edinme güdüsü bile doğrudan canlı için üreme psikolojisi içermez. Canlı yavru sahibi olmak ister ancak canlı da soy devam ettirme düşüncesi yoktur. Bunun yerine canlı yavru edinmekten ve onunla etkileşimden haz almaktadır. Canlının odaklandığı şey ve onu yönlendiren şey doğrudan bunlardır. Zaten bir canlı da aksi yönde bir düşüncenin olması da bilinci gerektirir. Dolayısıyla canlılığı yönlendiren şey acıdan (yerine göre acı yaratacak tehlikelerden) kaçma, hazza yönelim gibi bedensel dürtü ihtiyaç ve eğilimlerdir. Tabi insandaki durum bilinçten dolayı biraz daha farklılaşıyor. Yukarıda söylediğim gibi bilinçin potansiyeli insanda örneğin sadece hazza odaklanma yerine gelecek öngörüsü sağlayan bilinç nedeniyle doğrudan üreme amaçlı cinsellik yaşamasına yani bir amaç edinmesini sağlayabiliyor. Bilincin sıradışılığı derken bu ve benzeri durumları zaten kast etmiştim. İşin diğer canlılarda görünen en tuhaf tarafı ise canlı haz ve acı ile veya bedensel ihtiyaçlara göre hareket ederken bizim bilincimizle yapabildiğimiz üreme amacı gütme diye ifade edebileceğimiz bir nitelemeyi yapacak şekilde üst (amaçsal) planda bir tablo çiziyor olmaları. Bu da çok çok ilginç bir durum. Çünkü bu durum birey olarak canlının başka şeylere odaklanarak hareket ederken bilinçli gözlemle baktığımız da üst bir amaçsal hedef varmış olarak görmemize neden oluyor. Richard dawkinks de bu yüzden bencil gen teorisinde bu durumu genlerin 'psikolijisi' ile açıklamaya girişiyor ve canlıyı değil genleri esas alarak bunun Açıklanabilecegıni özünde söylüyor. Çünkü canlı değil genler çoğalmak ister diyor. Canlı hazza veya ihtiyaçlara odaklanır ama genlerin 'amacı' mikro yaşam unsuru bir virüsün çoğalması gibi bedenleri kullanarak bir konakçı gibi çoğalmak ve bedenden bedene geçerek veya aktarılarak varlığını devam ettirmektir diyor. Tıpkı kuduz virüsünün canlıyı başka bir canlıyı ısırmaya yönlendirmesi gibi ve canlının kuduz virüsünü yayma gibi bir amacı yokken ısırma güdüsünü virüsün oluşturması gibi genler de canlı bedeninde hazzı oluşturur, onunla canlıyı yönlendirir ve böylece canlıyı kendi 'amacına' yönlendirmiş olur. Bu yüzden de canlı genler için sadece bir yaşam kalım makinesidir diyor.

Tüm Reklamları Kapat

Kısacası insan hayvan psikolojisi kalıtımının mirasını ve bunun izlerini beyninde taşısa da bilincin ortaya çıkmasıyla insan psikolojisinde bilincin etkileri çok belirleyici bir yön veren duruma gelmiştir. Gerek insan yaşam biçiminin avcı toplayıcılıktsn uzaklaşması gerekse tarım kültürüne geçip sanayi devrimi gibi olgularla bu psikoloji Avcı toplayıcı psikolojisine göre zaman içinde çok başkalaşmış başka unsurların etkisi altına girmiştir. Ancak derinlerde özellikle bilinç dışı veya bilinçaltı beyin elbette bir çok konuda hayvansal kalıtımın izlerini taşıyor.

103 görüntülenme
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Bir Beyin Cerrahının Gözünden BEYNİN İÇİ! | Mehmet Çağlar Berk (Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Ötanazi: Ölüm Hakkımız Var mı? | Taner Beyter (Öncül Analitik Felsefe)
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Kediniz Sizi Nasıl Seks Makinasına Çeviriyor?
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Siz Ne Kadar Ortalama İnsansınız? | Galton Panosu!
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Bu Motor, Nasıl Havada Asılı Durabiliyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close