Sorulara Dön
0
Fizik & Kuantum

Özel görelilikte einstein’ın ve galileo’nun teorileri arasındaki fark tam olarak nedir?

Lütfen, yarına ödevim var ve bulduğum kaynakların hiçbirisi anlamam için yeterli olmadı, kesin net bir cevap istiyorum. Referans sistemlerinde galiba fark ama net bir cevap gerekiyor rica ediyorum.

1
Anonim 0
Teşekkür
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sanırım vaktin geçmiş gene de cevap vermek istiyorum belki hocan gelmemiştir veya uzatma almanın yolunu bulmuşsundur :D

Galileo Jupiter'in uydularını keşfetti. O zamana kadar her şeyin yer(dünya) üstüne bina edildiğine inanılıyordu. Kainatta ki tüm cisimlerde dünyayı merkez alarak belirli gök katmanları halinde dönüyorlardı. Yani tüm kainat bir nevi katı-durağan bir yapıdaydı. Bu yüzden hareket yere göre belirlenirken bunun göreleli olduğu düşünülmüyordu(mesela aya göre de dünyanın döndüğü düşünülmüyordu) Galile Jupiter'in de etrafında bir şeylerin döndüğünü bulunca Kopernik'in kainatın merkezini güneşe çeken görüşünün ilerisine gitti. Kainatın hiçbir merkezi yoktu. Neyin hareket edip etmediği veyahut hangi hızla hareket ettiği tamamen gözlemci nesnenin konum ve hızına bağlıydı. Bir uzay mekiğinde dünyaya doğru hareket ediyorsan mekikteki dünyayı kendine yaklaşır olarak görür, dünyadaki ise mekiği. Üç mekik uzayın sonsuz karanlığında peş peşe gidiyor olsun. Dünyadan çıktıklarında sırasıyla 30-20-10 km hızları olduğu dünyadaki gözlemci makine tarafından(dünyaya göre) ölçülmüş olsun. Uzayda bir birlerine baktıklarında en arkadaki der ki ''iki mekikten hızlı olan benden 20, yavaş olan 10 km hızla aynı yönde uzaklaşıyor.'' Ortadaki der ki ''arkamdaki benden 10 km hızla geriye, önümdeki 10 km hızla ileriye doğru uzaklaşıyor''. Herhangi biri, diğer bir mekiğin etrafı nasıl gördüğünü sadece toplama çıkarma yaparak(bağıl hız formülüne bakabilirsin) anlayabilir.

Kısaca Galileo Jupiter'in etkisiyle şunu demiştir ''Nesnelerin konumu, hareket-sabitlik durumu ve hızları o nesnenin saydığım özelliklerini değerlendirecek gözlemciye bağlıdır. Her gözlemci kendi konumunu merkez, hareket durumunu sabit olarak kabul edip cisimlerin bu özelliklerini değerlendirir. İki farklı gözlemci iki aynı cisim için iki farklı hareket gözlemleyebilir'' Örneğin aydan bakarsan dünya dünyadan bakarsan ay döner.

Einstein'dan önce ise ışık hızı ile elektro manyetik dalgaların aynı hızda hareket ettiği bulundu. Bu da evrensel hız sabiti fikrini doğurdu. Yani ışık hızı dediğimiz yaklaşık saniyede 300 bin km lik hız bir cismin ulaşabileceği en yüksek hızdı. Bu ne demek? Gözlemciye bağlı olarak bile değişmeyen bir hız var!

Saniyede 200 bin km hızla hareket eden iki uzay cismi bir birlerine doğru gelmiş olsun. Galieo'dan yolacak çıkarak konan Newton'un bağıl hız formülüne göre ikisi bir birini 400 bin km hızla geliyor olarak görmeli(arabayla giderken karşıdan gelen arabayı, oturduğumuz yerden gördüğümüzden daha hızlıymış gibi görürüz) Bu yeni keşfe göre hiç kimse 300 bin km den daha hızlı bir şey göremez! O zaman nedir bu işin hikmeti? İşte Einstein'in özel görelelik ilkesi bunu açıklamak için inşa edilmiştir. Yepyeni formüllerle hizmete sunulmuştur. O teori şunu ortaya koyar ''zaman ve mekan da göreleli'' Yani 200 bin km/saniye hızla birbirine doğru hareket eden cisimler bir birlerini 270 bin km/saniye gibi bir hızla göreceklerdi. Bu nasıl mümkün olur? Hız formülü (Hız=yol/zaman) şeklindedir. Galileo'ya göre hız göreceliydi evet ama sınırı yoktu. Einstein'in yeni teorisi sayesinde anlaşıldı ki, evrensel hız sabiti varken aslında hız gibi yol ve zaman da göreceli olmalıydı.

Einstein'da kısaca şunu der ''Galileo'nun dediklerinin üzerine ekleme yapıyorum. Artık evrensel hız sabitinden haberdarız. Onun söylediklerinin yanısıra bir cisim için kat edilen yol ve geçen zaman da gözlemciye bağlıdır. İki farklı gözlemci aynı cismin aynı süreçteki hareketini gerçekleştirirken aldığı zamanı da, kat ettiği mesafeyi de farklı gözlemleyebilir'' Yani yukardaki mekiklerde dünyanın tepesinden bir uzay mekiği ile ışık hızına yakın hızda hareket eden bir uzaylı görsek biliriz ki onun saatinin saniyesi hızının ışık hızına yakınlığına bağlı olarak bizim saatimizde dakikalar, saatler, günler, yıllar... alıyor olabilir. Ve o uzaylı güneş ile dünya arasındaki mesafeyi bizden -saatinin yavaşlığı ile doğru orantılı- olarak çok daha kısa görüyordur.

Bu konuları yazarak ifade etmek çok zor...

Kabul Edilen Cevap
1
Teşekkür (7)
Paylaş
1
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın