3

Neden türk edebiyatında hiç bilimkurgu kitabı yok?

Tabii hiç demek doğru değilse bile, sayısı neden bu kadar, belki yok denebilecek kadar az? Okunmaya değer türk bilimkurgu eserlerini de ekleyebilir misiniz?

5
371 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
5 Cevap

Bunun temel nedeni, toplum olarak, hem bilimde hem de teknolojide öncü ülkeler arasında olmamamız ve bu yönde bir kültürün, bir algının, özellikle kaygının ve paralelinde hayalgücünün oluşmaması. Bilimkurgu türü bu alanda kendini geliştirmiş, bunun üzerine uzun yıllar düşünmüş, hayata o pencereden bakmış bir yazar gerektirir ve bu yeterlilik de bilimkurgu kültürünü içeren bir toplumda büyümüş ve eğitim almış olmayı gerektirir. Geçmişimizde denemeler bile yok. Türk bir biİlimkurgu yazarı, mecburen dışarıdan beslenecek. Bu da Türkiyeye ait bir şeyler üretemeyecek olmak demek.

İkinci bir neden Türkiye'nin ve Türklerin henüz kendi tarihini, sosyal ve kültürel yapısını, temel toplumsal ve tarihi değer ve dertlerini yeterince sanatsal olarak ifade etmemiş olması. Kabaca toplum kendini yeterince ifade etmiş, eksik ve fazlalarını yeterince incelemiş, irdelemiş ve anlatmış olacak ki geleceğe baksın, hayalgücünü kullansın. Sıra bir türlü bilimkurguya gelmiyor ve zaten gelemez. Hâlâ türbanı tartışan, evrimi müfredattan çıkaran, twitterı engelleyen bir ülkeden bilimkurgu, hayalgücü çıkmaz.

Üçüncü neden anlatılacak öykü ve paylaşılacak dert meselesi. Türk toplumunun sorunları, ikinci madde ile bağlantılı olarak bilimkurgusal değil. Politik, ekonomik, sosyal, kültürel, duygusal, etnik, cinsel, hangi açıdan bakarsanız bakın toplumumuzdaki hiç bir sorun bilimkurgusal değil. Yani bu ülkede süregiden hangi öykü bilimkurgusal bir içerik gerektirir ki? Ülkemizde süregdecek bir bilimkurgusal öykü nasıl karakterler içersin? İlk madde ile bağlantılı olarak ülkemizde bilim ve teknoloji ve bu alanlarda bir öncülük ve gelişmişlik yok ki bilimkurgusal öykü olsun. Yapsak bile, başka ülkelerin yaptığına benzer şeyler yapılabilir ve bu da bir hata olur çünkü onlar bunu onlarca yıldır yapıyor. Bu konudaki deneyimleri bizden çok çok ileride. Bu nedenle sinemasal ve teknik olarak onların yanına bile yanaşamayız. Yani yapsak da kötü olur. Ufak tefek denemeler yok değil zaten ama çok da parlak değiller.

Bir başka neden, Dünya ile kopuk olmamız. Bİlimkurgu, biraz küresel bakış gerektiren bir tür. Hiç bir bilimkurguda, etnik bir yapı göremezsiniz. Çoğu bilimkurgu, insanlığı toptan temsil eden motifler içerir. Yerel ve bilimkurgusal eser pek azdır ve olması da güç.

Bir diğer neden dini etkiler. Bİlimkurguda inanç sistemleri bir ölçü kısıtlayıcıdır. İnsanın varoluşu ile ilgili sorulara inanç sistemlerine bakarak cevap buluyor iseniz bu açıdan bir arayışta olmazsınız. Felsefi bir türdür o anlamda bilimkurgu. Eğer Star Wars gibi çok zengin dünyaları konu almıyor ve eğlenceyi hedeflemiyor iseniz dünyanın gittiği ve varoluşsal sorunlara yol açan bir sorunu ele alanız lazım ve inanç sistemleri bunu gereksiz kılar. Atıyorum insan-robot-yazılım nerede başlar nerede biter sorusuna cevap arayacaksanız dinde bu bellidir. Robota aşık olan kişiye "damacanaya tecavüz eden adam" denir bu ülkede. Ama bu Hollywoodta yapılınca Terminatör olur. Yine ilk maddedeki gibi o kültür yok bizde. Robota aşık olan kadının psikolojisini incelemeyiz biz, o kadına bakıp "erkek mi bulamadın yahu?" deriz mesela. Günah, ayıp, saçma, yanlış buluruz bunu. İnanç sistemleri, soru sormaya, sorgulamaya ihtiyaç bırakmaz kabaca.

Daha bir çok sebep sayılabilir. Ama özetle böyle... (İlker Canikligil'in Simulacra adlı bir kısa filmi var. Bİlimkurgu türünde. İzlemenizi öneririm)

654 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
6
Teşekkür (10)
Paylaş
6

Kaynaklar

Bilimkurgu için ayrılmış hayatınızdan 7 yıl varsa bilimkurgu da var. Starbul adlı romanım Türkçe bilimkurgu ve ayrılan süre bu.

İçinde Türkiye insanının yüzyıllık sürede yaşayacağı toplumsal, ekonomik değişimler, küreselleşme baskısı, işsizlik, salgınlar hatta 3. Dünya Savaşı'nda İstanbul da var.

Nörokrasi tanımıyla geleceğin yönetimi, Elon Musk tanıtımı yapmadan önce beyin implantı var.

Üstelik polisiye örgüde çok zamanlı, çok katmanlı bir kitap

Kitap www.bitly.com/starbul ile alınıp okunabilir. Kendisine özel websitesi var. www.starbul.com

Bilim var mı? Evet, kuantum bilgisayarlar için teorik virüs üretimi, sanal gerçeklik ile terapi, bilgi saklama için foton üzerine çalışmalar, beyin nöron ağı konnektom geliştirme, nanorobotlar ile sağlık, blokzincir ile anılar, askeri saldırı ve savunma teknolojileri, EMP, dikey tarım, otonom sürüşlü araçlar ve hukuku, tekrarlanabilir geri dönüşüm, yapay et, CRISPR gen düzenleme, beyin kan bariyeri, bilinci etkileyen ses ve müzik araştırmaları, plankton tabanlı veri işleme, süper yapay zeka, singularity, güneş yelkenlileri ile uzaya açılma, Mars kolonisi ve sayısız cihaz bunların dayandığı bilim...

149 görüntülenme
6
Teşekkür (6)
Paylaş
6

Kaynaklar

  • Süleyman Sönmez. (2021). Starbul. Yayınevi: Kdy. sf: 410.

Türkiye’de bilimkurgu edebiyatı

Türkiye'de bilimkurgu edebiyatının gelişmesi Avrupa'ya göre epeyce geç olmuş ve kısıtlı kalmıştır. Türkiye'de, bu alandaki eksikliğin sebebi olarak Avrupa'da yaşanan Sanayi Devrimi'ni ıskalamış ve Aydınlanma dönemini yaşamamış olmanın sonucu olarak bilimsel temel eksikliği gösterilir. 80'li yıllardan itibaren kitle iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla beraber küreselleşen dünyada farklılıkların azalmaya başlaması hem dünyada hem de Türkiye'de üretkenliğin artmasına yol açtı.

Bilimkurgu edebiyatının dünyadaki ilk örnekleri olan Jules Verne romanları ilk kez Tanzimat döneminde tercüme edilip basılır. Bu dönemdeki roman çevirileri Tanzimat yazarlarında rüya kavramı ile birleşen ütopik bilimkurgu fikrinin ortaya çıkmasına sebep olur.

1943’ten Nisan 2004’e kadar yerli yazarların yayınladığı bilimkurgu türündeki kitap sayısı sadece 71'dir. Özellikle son yıllarda bilimkurgu türündeki yerli kitapların ve yeni yazarların sayısında gözle görülür artış yaşanmaktadır.

Türkiye’de bilimkurgu dergiciliği

Türkiye'de bilimkurgu dergiciliği Ekim 1971'de 9 sayfalık bir teksir çalışması ile Sezar Erkin Ergin tarafından başlatılır. 1974’ten itibaren de ANTARES bilimkurgu dergisi düzenli olarak yayımlanmaya başlar. Türkiye'deki en uzun ömürlü bilimkurgu dergisi ise 1976'da yayına başlayan X-BİLİNMEYEN dergisidir. Bu dergileri 1980 yılında Göktaşı fanzini, 1988'de Çağdaş Sanat Bilimkurgu dergisi, 1989'da Öncü dergisi ve 1996'da Atılgan Bilimkurgu dergisi takip eder. Günümüzde ise basılı olarak Lagari fanzini ve Yerli Bilimkurgu Yükseliyor, Gölge, Hayalet, Komplike ve AltZine e-dergileri yayınlanmatadır.

Atılgan Bilimkurgu

Davetsiz Misafir

Antares

X-Bilinmeyen

Göktaşı (fanzin)

Çağdaş Sanat Bilimkurgu

Öncü

Nostromo

Albemuth

SFX Türkiye

Yabani

Lagari (fanzin)

171 görüntülenme
3
Teşekkür (2)
Paylaş
3

Kaynaklar

Aslında bu konuda çok kıymetli eserler veren birçok kişi var. Hatta yakın zamanlarda bu alanda ilk defa Pegasus yayınevinden bir Türk bilim kurgu eseri yayınlandı. Yüksel Yılmaz tarafından yazılan Halaskar adlı bu eserin yazımına ben de tanıklık ettiğim için kendimi şanslı hissediyorum. Korona zamanı öncesi birbirimizi ziyaret edip, birlikte bu tür konuları tartışabildiğimiz güzel zamanlardı. Aynı zamanda Halaskar adlı bu eserinden önce M4Y4 ve M4Y4 Nesil adında da iki kitabı bulunuyor. Hepsini kesinlikle tavsiye ederim. Zaten Pegasus'ta böyle bir yayın yapmış olabilmek çoğu şeyi açıklıyor. Bu alanda pek kültürlü birisi olamadığım için sadece yakınen tanıdığım kendisinden bahsedip, sözü bu alanda bilgili diğerlerine bırakıyorum.

2
Teşekkür (2)
Paylaş
2

Kaynaklar

İşin bir sürü kısmında bahseden olmuş ama ekonomi kısmından da bahsetmek lazım. Amerikada veya ingilizce edebiyat türünde bilimkurguyu destekleyici bir sürü küçük yayın evi var.Hikayelere kelime başına 0.08 cent ödüyorlar, ki bu standart.Amerikalı Bilimkurgu Yazarları Derneği tarafından belirlenen asgari ücret bu. Özel olarak editörler okuyor , değerlendiriyor ve gerektiğinden de reddediyor. Biz de hala biz bilimkurgu basmıyoruz diye övünmeyi seçen yayın evleri var.

Reddedilme kısmı bakın çok önemli. Bazı sitelerde eleştiri üzerine yoğunlaşıyor. Yeni çıkan Türk bilimkurgu kitapları var ama iyi eleştirileri yok. Her kitaba güzel yazım dili, harkulade hikaye, derin karakterler, wow siz bunları nereden buluyorsunuz diye eleştiri yazılan bir ortamda yeni bir kitabı alıp okuma riski mayın tarlasında düz bir hat üzerinde yürümeye benziyor. Amatör yazarlar tabi ki iyi şeyler yazabiliyorlar fakat bir okuyucu olarak Türkiye’de editörlere ve editörlerin seçim işlemlerine güvenemiyorsun. Bu dergilerin 5$ aylık üye ücretleri var giriyorsun ödüyorsun kaliteli içeriğe ulaşacağını sana bir şekilde garanti ediyorlar. Editör çalıştırabiliyor olman lazım, hikayeyi geri gönderip şurayı düzelt diyecek , bu sefer olmamış diyecek adam lazım.Belki patreonla işte bir internet dergisi tam zamanlı bir editöre,bu işte para kazanarak yaşayan birini para vermesi lazım. Bu adamın da pişmesi lazım öyle bir ay geldim gittim ile olmayacaktır. Sonra senin o adama “sıçarım senin gibi editöre” deyip kızıp B dergisini oluşturman ve daha iyisini yapmak için hırslanman laızm. Sonra biri C dergisini kuracak  .

Edebiyat bir sanat ürünü, yazarlık tam zamanlı bir iştir. Tiyatro, müzik, resim, dans gibi sanat dallarındaki gibi birinin bundan yaşayabiliyor olması lazım. En azından yan iş olarak biraz para kazandırıyor olması lazım. Şu anda ( yazar ve çizerlere emeklerine çok teşekkür ediyorum) sadece bir tutku oluyor. Diyemiyorsun ki ben artık %50 çalışıp mühendislik danışmanlığı %50 bilimkurgu yazarı olucam. Şu an için konuşmak gerekirkse(2021) Senin Yaşar Kemal’lerin ne yazık ki bir beyaz yakalı pozisyonunda zamanının çoğunı “ay yine Kripto para dalgasını kaçırdım” diye endişelenerek geçiriyor (çünkü onu da yapamıyorlar bu güzel insanlar ama yapmaları gerektiğini düşünüyorlar :)).

Dilimiz ingilizce değil ,dünyaya çoğu millet gibi(evet yunan bilimkurgucular da ulaşamıyorlar şok şok şok) ulaşamıyoruz. En son ne zaman bir Japon bilimkurgusu okudunuz? Anime olmasa neyi bilebilirsiniz? Bir "üç cisim" problemini okumuşsunuzdur Çin bilimkurgusundan ama adamlar kaç milyar insan.İspanyolca bile dünyanın en çok konuşulan dili ondan bile elimizde bir bilimkurgu yok.

Ülkede bilim var mı ki kurgusu olsun demek çok budalaca. Ülkemiz bilim ve teknolojiye ve hatta bilimkurguya( türk sineması ve kaçak filmler yardımıyla) büyük ölçüde maruz kalan bir coğrafya. En iyi satan şeylerimizden biri de bilimkurgu parodisi(GORA, Japon işi, Turist Ömer uzay yolunda). Artık internet çağında yaşıyoruz ve ingilizce yetkinliğimiz de bir sürü bireyde yüksek boyutta. Bilime de kurgusuna da ulaşabiliyoruz. Ayrıca bazı şeyleri yazmak için bu alanda doktora sahibi olmak gerekmiyor hayal etmek gerekiyor. “Mars Günlükleri” süper tutarlı mı yani? Denizler altında yirmibin fersahı yazabilmek için Jules Verne dalış eğitimi mi almış? Bilim emeklerken olmayan denizaltıları hayal etmiş. Kendi “birşey yapılmaz bu coğrafyada” mantığı bize bu konuda çok zarar veriyor.

Bilimkurgu yazılmıyor değil, yeterince damıtılıyp rafine edilemiyor, kitlelere ulaşamıyor.Klasik bir eser çıkarılabilirse belki makus talihi de döner.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • SWFA.org. Amerika Bilim Kurgu Yazarları Derneği Asgari Ödeme. (10 Mart 2021). Alındığı Tarih: 10 Mart 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku