Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
8

Moden insan genomu dizilendi mi?

582 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap

Evet. İnsan genomu, ilk olarak 2003 yılında, 5 farklı ülkeden 20 enstitüden binlerce kişinin çalışmaları sayesinde, 13 yıllık bir emek ve 3 milyar dolarlık bir harcama sonucunda dizilendi ve Nature dergisinde yayınlandı.[1] Özel sektör tarafından dizilenen bir diğer insan genomu da Science dergisinde 2001 yılında yayınlanmıştı.[2]

Buna rağmen haberlerde "insan genomunun tamamının nihayet 2022'de dizilendiğini" duymuş olabilirsiniz. Bu da doğru. Bunun sebebi, bir genomu baştan sona dizilemenin gerçekten çok zor bir iş olması. Mesela birkaç yıl öncesine kadar var olan genom dizileme teknolojilerinin çalışma prensipleri nedeniyle, genomun kendini çok sık tekrar eden parçaları (mesela kromozomların telomer denen uçları) veya kromozom merkezindeki sentromer gibi bölgeleri doğru bir şekilde okumak çok zordu. İşte bu nedenle 2003'te tamamlanan İnsan Genom Projesi, aslında insan genomunun %92'sini kapsıyordu; kalan %8'lik kısmı tamamlayamamışlardı. Buna rağmen protein kodlayan, dolayısıyla "gen" taşıyan bölgeler neredeyse eksiksiz bir şekilde dizilendiği için, yayınlanmasında bir sorun yoktu.

Tüm Reklamları Kapat

O zamandan beri geliştirilen yeni dizileme teknolojileri sayesinde, bir uçtaki telomerden diğer uçtaki telomere kadar genomun eksiksiz bir dizilemesini yapmak mümkün oldu ve en zorlu kısımları da 1 Nisan 2022'de tamamlandı. Böylece insan genomunun %100'ü Science dergisinde yayınlanmış oldu.[3]

Bu arada insan genomunun tamamını buradan inceleyip, nükleotit nükleotit görebilirsiniz. Tabii devasa bir veritabanı olduğu için, 3 milyar nükleotiti bir arada görmeniz zor. Ama o sitedeki 2. kutuya istediğiniz kromozomu ve istediğiniz pozisyonları girerek, insan genomunun o kısmına gidebilirsiniz ve anote edilmiş bir şekilde (yani neyin ne olduğunu anlatan) bir biçimde görebilirsiniz. Mesela "kromozom 9 üzerindeki 143,639,478'inci nükleotitten 147,314,177'inci nükleotite kadar olan kısım" (yani kısaca: "chr9:143,639,478-147,314,177"), şöyle gözüküyor:

UCSC Genome Browser

Oradaki genlere tıklayarak her biri hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz. Örneğin TSC1 geni burada. Sonra tepedeki "View DNA for this feature" linkine tıklarsanız ve sonrasında "Get DNA" tuşuna tıklarsanız, o genin tam nükleotit sekansına erişebilirsiniz. Aşırı uzun olduğu için buraya atmıyorum.

Kaynaklar

  1. Nature. (2001). Initial Sequencing And Analysis Of The Human Genome. Nature, sf: 860-921. doi: 10.1038/35057062. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. C. Venter, et al. (2002). The Sequence Of The Human Genome. American Association for the Advancement of Science (AAAS), sf: 1304-1351. doi: 10.1126/science.1058040. | Arşiv Bağlantısı
  3. S. Nurk, et al. (2022). The Complete Sequence Of A Human Genome. American Association for the Advancement of Science (AAAS), sf: 44-53. doi: 10.1126/science.abj6987. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevabın içeriği ve doğruluğu, Evrim Ağacı editörleri tarafından kontrol edilmiş ve onaylanmıştır.
15
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
"Güneş Tanrıçası": Var Olmaması Gereken Bir Parçacık Daha Keşfedildi!
Meksikalı Uzaylılar Gerçek mi?
Meksikalı Uzaylılar Gerçek mi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Hazırlıklı Olmak Depremin Sonucunu Gerçekten Değiştirir mi?
Hazırlıklı Olmak Depremin Sonucunu Gerçekten Değiştirir mi?
Cinayetin Bilimi: Canavar Komşum Nasıl Yakalandı?
Cinayetin Bilimi: Canavar Komşum Nasıl Yakalandı?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close