Puan Ver
17
Puan Ver

Kuantum dolanıklıklığa göre iki benzer parçacıktan birini karadeliğe gönderip diğerinin de hareketlerinden karadelikte neler olduğunu bilebilir miyiz?

Demek istediğim kuantum dolanıklıkta benzer parçacıklardan birini alıp bir şey yaparsak aynı anda diğer parcacıkta da bu gerçekleşir. Peki bu durumu karadeliğin içindeki olayları öğrenmek için kullanabilir miyiz?

4
4 Cevap

Kuantum dolanıklığı ve kuantum fiziğinin doğası bazı çelişkiler içermektedir. Özellikle de genel görelilik teorisiyle olan çelişkilerinin ortaya konulduğu EPR paradoksu tam da dolanıklık ile ilgilidir.

Aynı anda birbirini yalanlayan iki görüşü destekleyemezsiniz. (ışığın ikililiği birbirini yalanlamaz sadece bir olaya iki açıdan bakılmasının verdiği sonuçlardır) Ancak kuantum dolanıklık, görelilik teorisinin hiç bir şey ışık hızından hızlı hareket edemez ilkesine bilgiyi ışıktan hızlı ileterek ters düşmektedir. (bu durumu bir çift eldiven ile açıklamak bana çok saçma geliyor çünkü sol eldivenin parçalanıp sağ teki gibi dikilmesi sağ tekini etkilemez) [lütfen göndermeyi anlamak için kaynaklara gözat] )Bu sebeple birbiriyle zaten çelişkili olan iki teoriyi aynı düşünce deneyinde kullanırsak sanırım evet, kara deliğin içinden bilgi alınabilir. Ama çelişkili iki teori sonuçta. Ben olsam bu sonuca güvenmezdim.

3

Kaynaklar

  1. Oggito Eldiven örneği
  2. Evrim Ağacı Kuantum fiziğinin olasılık temelli olmasına Albert Einstein'ın karşı çıkışı. Bana sorarsan olasılık dediğimiz şey determinizmin bir sonucu.
  3. Evrim Ağacı Evrim Ağacı'nın dolanıklığa dair açıklaması

Sorduğun sorunun net bir cevabı yok, çünkü kara delikleri tam anlayabilmemiz için gereken teori henüz geliştirilmedi. Daha doğru bir ifadeyle, Einstein'ın genel göreliliğini kuantum fiziği ile birleştirecek olan quantum theory of gravity henüz bilinmiyor.

Fakat bugün anladığımız şekliyle sorduğun soruya fizikçiler muhtemelen hayır diyeceklerdir. Bunun sebebi de şu anki teorilerimize göre kara delikler hakkında dışarıdan elde edebileceğimiz bilgilerin kara deliğin sadece kütlesi, elektrik yükü, ve açısal momentumu olması. Bu beklentimize no hair theorem deniyor!

3

Kaynaklar

  1. Wikipedia No Hair Theorem

Sorunuz çok güzel. Bilimadamlarının bununla ilgili bir fikri var. Ekte bulabilirsiniz.

Fakat şu an için bunun çok mümkünatı yok görünüyor. Karadeliğe giren herhangi birşey kendisine ait tüm bilgiyi de karadelik yüzeyinde bırakır. Bu bilgi miktarı 1 planck kare'lik alana 1 bit şeklindedir.

Karadeliğe giren bir foton ise kendi çiftini oluşturarak deliğe düşer. Bu durumda karadelikten ayrılan çiftlerden biri hawking radyasyonuna sebep olur ve biz bunu gözlemleyebiliriz. Fakat böyle de olsa fotonların dolanıklık durumları bilgi içerdiğinden ve evrenimiz bilgiyi koruduğundan onun dışarıya çıkmasına izin vermez.

Yani bildiğimiz kadarı ile dolanık durumdaki bir fotondan karadelik içinde bilgi elde edemezsiniz.

Fakat ekteki yazıyı okursanız bilim insanlarının bu konuda umutlu olduğunu söyleyebiliriz.


1

Kaynaklar

  1. Cosmos Magazine
Puan Ver
0
Puan Ver

bu soylediginiz sorunun kismen cevabi suskind ve hawkingin uzerinde birlestikleri konu olan holographic principle hani hologragik prensiptir. karadeligin tam olay ufkunun cizgisinde sanal parcaciklar olusmasi sonucu bi parcanin olay ufkundan iceri girip digerinin karadelik yuzeyinde kalmasi sonucu hologragik prensip olusmustur. suskind bunu tum evrene uyarlamis ve evrenimizin 2 boyutlu olabilecegini, 2 boyutlu olmasinin matematik ve fizik acisindan daha mantikli sonuclar verdigini da ispat etmistir. tabi bu teori benim burda yazdigim 3-5 kelime ile anlasilabilecek bi teori degil. yani "aslinda 2 boyutluyuz hehe" demek hic degil. ama bence hologragik prensip cok saglam dayanaklari olan bi teoridir, daha derin arastirmanizi oneririm.

0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim insanları cehalet, şüphe ve emin olmamak gibi konularda çok derin bir deneyime sahiptir.”
Richard Feynman
Geri Bildirim Gönder