Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Işık hızı neden geçilemez?

''çünkü ışık hızına ulaşmak için gereken enerji miktarı sonsuzdur. '' benzeri açıklamaları defalarca okusam da ne demek istediğini anlayamıyorum. Bu konuyu en basit şekilde anlatabilir misiniz?

3
Anonim 3
137 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Bundan önce biraz Higgs Alanından bahsedelim. Higgs Alanı evreni tamamen kaplar ve maddeye, parçacıklara vb. kütle kazandırır. Haraket eden cisimler, higgs alanıyla etkileştiği için cisim yavaşlar fakat bu durum foton için farklıdır. Foton, kütlesi olmadığı için Higgs alanıyla etkileşmiyor ve onu kimse durduramıyor, yoluna kendi hızında devam ediyor. Fakat biz bu alanla etkileştiğimiz için ışık hızını malesef geçemiyoruz.

Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  1. Evrim Ağacı Işık hızını neden geçemeyiz?

Öncelikle soru çok yerinde; ne yazık ki popüler olarak gördüğümüz bir çok açıklama ışık hızının geçilememesini bunun için sonsuz enerji gerekmesine ya da Higgs alanına bağlamakta. Bu açıklamalar ışık hızının geçilememesine sebep olarak verildiklerinde hatalıdırlar!

Bu konuyu madde madde özetleyelim:

  1. Işık hızının geçilememesi bir sonuç değil bir kabuldür! Einstein'ın özel göreliliğinin ikinci varsayımı (postulate) bize ışık hızının bütün gözlemciler için aynı olduğunu söyler. Matematiksel olarak hesapladığımızda da bu varsayımın sonucu olarak bulduğumuz durum şudur: Işık hızından daha yavaş giden bir cisim ışık hızını geçemez, ve ışık hızından daha hızlı giden bir cisim de ışık hızından daha az hızlı hale gelemez.
  2. Her gözlemci kendine göre durgun olduğu için, gözlemci olarak alabileceğimiz her nesne en azından bir gözlemciye göre (kendisine göre) sıfır hızına sahiptir. Bu sebeple de durgun olarak alabileceğimiz hiçbir nesne ışık hızını geçemez! Örneğin ışığın kendisi ışık hızında hareket ettiği için ışığı durgun olarak gözlemleyebileceğimiz bir referans sistemi matematiksel olarak mümkün değildir.
  3. Pekala evrende asla durgun halde alınamayacak ve her zaman ışık hızından hızlı giden nesneler olabilir, özel görelilik bu nesnelerin olmaması gerektiğini söylemez! Gerçekten de bu tarz hipotetik nesneler matematiksel bir araç olarak kullanılabilirler de, örneğin kuantum alan teorisinden ışık hızından hızlı giden hipotetik parçacıklar kullanılmaktadır!
  4. Özel göreliliğe ek olarak nedensellik (causality, determinism değil) koşulunu getirirsek bilgi taşıyan hiçbir nesnenin ışık hızından hızlı gidemeyeceği sonucuna varırız, çünkü ışık hızından hızlı giden nesneler için neden sonuçtan sonra gelebilir (bu matematiksel olarak çıkıyor). Bu sebeple de klasik fizikte hiçbir cismin ışık hızından hızlı gidemeyeceğini söyleyebiliriz. Kuantum fiziğindeyse her cisim gözlemlenebilir değildir, daha doğrusu boşlukta kendiliğinden oluşup yok olan nesneler tanımlayabiliriz, ve bu nesneler pekala bilgi taşımayabilir. Bu durumda bu nesnelerin ışık hızını geçmesinde bir sorun yoktur; yukarıda dediğim gibi böyle nesneleri kuantum alan teorisinde kullanıyoruz da.
  5. Peki niçin Einstein özel göreliliğinde böyle bir kabul almıştır? Ve neden kalkıp da bu kabulünü bugün dahi kullanıyoruz? Cevap çok basit: Çünkü bu kabul altında türettiğimiz teoriler deneyleri geçmişin teorilerine göre çok çok daha iyi açıklıyor! Öyle ki özel göreliliğin kabullerini reddederek bugünkü deney sonuçlarını açıklayabilen bir alternatif teorimiz yok!
  6. Son olarak, sürekli ışık hızı geçilemiyor desek de aslında kastettiğimiz ışığın boşluktaki hızıdır! Işık bir madde içinde ilerlerken çok daha yavaş ilerleyebilir, örneğin camdaki hızı boşluktaki hızının 4'de 3'üdür, ve camda ışığı geçebilmemiz teorik olarak mümkündür. Deneylerde de boşluk olmayan bir ortamda ışıktan hızlı gidebilen parçacıklar gözlemlenmiştir, buna Çerenkov radyasyonu denir.

Peki popüler olarak sunulan nedenler doğru değiller mi? Onlara da kısaca değineyim:

  1. Işık hızından hızlı bilgi iletilememesi klasik fizikte de olan bir olgudur, kuantum fiziği ile yapılan açıklamalar bu sebeple tam doğru değildir! Örneğin Higgs alanı ile foton arasında bir etkileşim olmamasını ve bu sebeple fotonun kütlesiz olması doğru bir ifadedir, fakat ışık hızının geçilememesinin foton ile bir ilgisi yok! Sonuçta klasik fizikte foton diye bir şey dahi yok, klasik fizikte ışık sadece bir elektromanyetik dalga!
  2. Bir cismin ışık hızını geçebilmesi için ona vermemiz gereken enerji gerçekten de sonsuzdur, eğer bu cisim ilk başta ışıktan daha yavaş hareket ediyorsa. Fakat bu ışık hızının geçilememesi için bir sebep değildir, tam tersine ışık hızının geçilememesinin matematiksel sonucudur. Bir başka deyişle sonsuz enerji gerektiği için ışık hızı geçilemiyor değil, ışık hızı geçilemediği için sonsuz enerji gerekiyor.

Zamanında niçin özel göreliliğin kabullerine ihtiyacımız olduğu üzerine denklemsiz bir yazı yazmıştım Evrim Ağacı'nda, ekliyorum ona da bakabilirsin.

Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Kaynaklar

  1. Wikipedia Özel Göreliliğin Kabülleri
  2. Vikipedi Çerenkov radyasyonu
  3. Evrim Ağacı Özel Görelilik üzerine denklemsiz bir yazı

şöyle basit bir mantık kuralım.iki denek olsun.biri şişman diğeri de zayıf hangisi daha hızlı koşar?.zayıf olan daha hızlı koşar tabii ki.hatta kimyada çok basamaklı tepkimelerinin hızının yavaş basamağa göre belirlenmesinin nedeni budur.şimdi parçacık boyutunda bakacak olursak duruma yine öyledir.kinetik teoriye göre hafif olan atom ağır olan atoma göre daha hızlıdır.dolayısıyla kütle azaldığında hız artar.bildiğimiz üzere ışık kütlesizdir.bu da onu evrendeki en hızlı madde yapar.evrenin hız limitidir.he şimdi "ışık hızına ulaşmak için gereken enerji sonsuzdur" ifadesine gelirsek bu ifade biz kütleli cisimler için kullanılır.çünkü hızımızı arttırdığımızda enerjimiz artar dolayısıylada kütlemiz artar.(e=mc^2).ışık hızına ulaştığımızda sonsuza yakın enerji gerekmektedir çünkü evrenin hız sınırına ulaşıyorsunuz ayrıca kütlenizde artıyor.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

  1. kitaplar
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Timsahlar kolaydır. Seni öldürmeye ve yemeye çalışırlar. Asıl zor olan insanlardır. Bazıları önce arkadaşınmış gibi davranırlar...”
Steve Irwin