Sorulara Dön
0
Ekonomi & Siyaset Bilimi

Gelişmiş toplumlarda iyi kurumlar olduğunu ve halklarına demokratik haklar tanıdıklarını görüyoruz peki Otoriter Çin'in ekonomik gelişiminin sırrı ne?

Dünyaya baktığımızda kültür, dil hatta coğrafya farketmeksizin iyi kurumlar kurmuş ve demokrasisini geliştirmiş toplumların zengin olduğunu görüyoruz. Çin 30 yıl öncesine göre oldukça fazla ekonomik gelişmişlik kazanmıştır. Peki çin bu gelişimi demokrasiyi geliştirmeden nasıl kazandı ya da demokrasisini geliştirdi mi?

1
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Çin'in tarihine baktığınızda her zaman kendi kendine yettiği ve politik olarak nispeten stabil bir bölgede olduğu görülüyor. Bundan 30 yıl önce de Dünya'nın en büyük 7. ekonomosiydi. Günümüzde Dünya'nın en büyük 2. ekonomisi olması ve ABD'yi zorluyor olması ile ilgili teoriler linkteki Yale Üniversitesi'nden Prof. Shapiro'nun ders notlarında özetlenmeye çalışılmış.

Ilk önce bu yükselişin Komunist Sovyet Rusya'sının çöküşünden sonra komünist ülkelerin (Vietnam, Çin...) ve Sovyet Rusya'sından ayrılan diğer ülkelerin komünist rejimin ardından toparlanmaları ve tekrar komunizme dönmemeleri için özellikle ABD ve diğer Batılı devletler tarafından desteklenmesinin bir stratejik hamle olduğunu göz önünde bulundurmak gerek.

Ayrıca Çin'in şimdiye değin şu gibi avantajlara sahip olduğu görülüyor:

- Geç sanayileşme/gelişme: ilk gelişen ülkeler tüm sistemleri sıfırdan, deneme yanılma yoluyla kurarken Çin gibi sonradan gelişen ülkeler bazı adım ve safhaları yaşamak zorunda kalmadı. Örneğin bankacılık sistemi için cep telefonundan bankacılık yapılabiliyorken banka açmak gibi bir adımı kolaylıkla atlayabiliyorsunuz.

- başlangıçta nüfusun çoğunluğunun kırsalda oluşu: nüfusun %80'i kırsalda ve ancak %20'si şehirlerdeyken şehirleri planlayıp nüfusu planlı geliştirilmiş sanayi ve ticaret yerleşkelerine taşımak kolay oldu. Bugün Çin'in nüfusunun nerdeyse %80'i şehirlerde.

- Konfüçyus öğretileri'nden uzaklaşmak. Bugün Kuzey Kore gibi ülkeler hala Konfüçyus izinde giderken Çin kendi politikasını geliştirdi.

- Eğitime yatırım. Eğitime büyük yatırım yapıldı ve halen Çin Dünya'nın diğer üniversitelerine öğrenci göndermeye devam ediyor.

- aşamalı değişim: Çin'in Maocu komunizmi henüz çok yerleşmemişti ve oluşturdukları özel ekonomik bölgeler'de (en gelişmişi Şangay oldu) ticaret ve kapitalist ekonomi izleyebildiler. Zamanla bu bölgeler yaygınlaştırıldı ve ekonomiyi de sadece belirli sektörlerde kapitalist/neoliberal değerlerle yönetirken topyekün bir sistem değişimine gitmediler.

- Mao döneminde gerçekleştirilen kamulaşmanın ardından özel sektörü de geliştirdiler ve özel sektör ile kamu sektörleri arasında temiz bir rekabeti gerçekleştirebildiler.

- ihracat odaklı büyüme modeli: büyümeyi üretim ve ihracat odaklı kurdular. Bunun için en başta sadece ucuz ürünleri, yüksek iş gücüne dayalı, fikri mülkiyet hakkı ve çalışanlara sosyal güvence gibi mevhumları göz ardı ederek yüksek miktarda üretip ihrac etmeye odaklandılar. Çin'in çok geniş bir coğrafyada ve yeraktı zenginliklerinin fazla olması gibi avantajlar yüksek miktarda üretimi mümkün kıldı. Ama bugün bu üretimde doğanın tahribatı, çalışanların ve vatandaşların sosyal hakları, ürün geliştirmede kopyalama ve telif haklarına sadık kalmama gibi sorunları görüyoruz. Özellikle son yıllarda Almanya ile ekonomik yakınlaşmalarda bu gibi hakların Çin tarafından gözetilmemesi uluslararası problemler oluşturdu.

- buna rağmen Çin'in yolsuzluk ve rüşvet konusunda sıfır tolerans göstermesi; politikacıları eleştirememenize rağmen rüşvet veya yolsuzlukla ilgili konularda çok sıkı kontrol edilebildikleri ve yargılandıkları görülüyor. Ayrıyeten uluslararası yatırımcıların hukuki problemlerini çözmek için özel mahkemeler ve yasalar geliştirilmiş. Bu da Çin'in güvenilirliğini ve yabancı yatırımcılar için tercih edilebilirliğini arttırmış.

- liderlik: Otoriter sistemler kendini yenileyebilen veya yenileyemeyenler olarak sınıflanabiliyor. Yönetimin babadan oğula geçtiği (Arap şeyhleri gibi) sistemlerin kendini yenileyebilme ihtimalinin düşük olduğu görülüyor. Bugün Çin, Güney Kore, Vietnam gibi ekonomik büyümede başarılı otoriter sistemler karizmatik liderlerle yönetilmiyor ve buna dikkat ediliyor. Çin de Mao'dan sonra karizmatik liderlerden kaçındı.

1
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Y. Courses. Kominist Siyaset Ile Kapitalist Ekonominin Füzyonu: Çin Ve Viyetnam. (17 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 19 Aralık 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et