Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Yüksel Baki Özeken
Üye
7

Fotonlar kütlesizse, ışık nasıl kuvvet uygulayıp da bir şeyleri devirebilir?

Bazı videolarda ışık ile bir şeyleri yerinden oynatabilineceği söyleniyor. Işığın kütlesi yok. Yani momentumu olamaz. O halde bu mümkün değil dimi?
599 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap

Momentumun kütleden kaynaklanması gerektiği () fikri, ışık hızından çok düşük hızlarda giden cisimlerin fiziği olan klasik fizikten (Newton fiziği) gelen bir algı. Işık, klasik bir nesne değil.

Işık hızına yakın hızlarda (veya ışık hızında) giden nesneler ve dalgalar için gözetmek zorunda olduğunuz Görelilik'te, momentumun tek kaynağı kütle değil, enerji de. Einstein'ın meşhur formülü sadece durgun kütleler için , gerçekte Einstein'ın denkleminin açık hali şu:

Tüm Reklamları Kapat

Işık kütlesiz olduğu için, yazabilirsiniz. Bu durumda formül şuna dönüşüyor:

Tüm Reklamları Kapat

Dolayısıyla ışığın momentumu da şöyle hesaplanıyor:

Keza enerji de sadece kütleden kaynaklı bir olay değil. Lise fiziğinden hatırlıyor olabileceğiniz üzere, ışığın (fotonların) enerjisini Planck sabiti () ve dalga frekansından () hesaplayabiliyoruz (). Dolayısıyla ışığın momentumu şöyle bulunuyor:

Bu nedenle enerjisi olan ışığın momentumu da var. Bu momentumu sayesinde, ışık basıncı denen bir olgu etrafında teknik olarak fotonlar da düştükleri yere kuvvet uyguluyorlar. Hatta bundan faydalanarak, yeryüzünden gönderilen lazerlerle (dolayısıyla fotonlarla) hızlandırılacak uzay yelkenleri de planlanıyor.

Şimdi bunu demişken şunu da söyleyeyim: Bu, inanılmaz düşük bir kuvvet. Dolayısıyla çok özel laboratuvar şartları altında veya çok güçlü lazerler/fenerler haricinde ışıkla bir şeyleri oynatmak, hele hele büyük kütleleri oynatmak mümkün değil. Örneğin en büyük frekansa sahip olan mor ışınlar ~4.3*1014 Hz frekansa sahip. Planck sabiti de 6.626*10-34 Js. Bu durumda görebildiğimiz ışığın olabilecek en yüksek momentumu:

Tüm Reklamları Kapat

Yani:

Bu, neredeyse olmayan bir momentum; ancak sıfır da değil. Kıyas olması bakımından, 157 gramlık bir telefonu masanın 10 santimetre üstünden serbest bırakırsanız, masaya çarptığındaki hızı 1.4 m/s, momentumu 0.22 Ns olurdu. Yani telefonunuzun 10 santimcik mesafeden düşüşü, 1 fotonun sahip olduğu momentumdan 230 trilyon kere trilyon kat büyük olurdu. Tabii ışıkta tek bir foton yok ama yine de kıyaslanabilir değil.

Dolayısıyla hangi videolardan bahsettiğinizi bilmiyorum; sadece güvenilir kaynaklardan gelen videoları dikkate almalısınız. Mesela güvenilir bir kaynak olan The Action Lab, ışıkla bir nesneyi vakum altında oynatmayı başarıyor ama anlamlı sayılacak bir harekete ulaştıramıyor.

Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
32
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close