Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
4

Fizik formülleri nasıl keşfedildi?

Fizik formülleri nereden türetilmiştir? Mesela f=m.a nereden geliyor veya daha karmaşık mesela Schrödinger formülü nasıl keşfedildi?
756 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
1 Cevap
Cevap
Özgür Alperen Gezici
Özgür Alperen Gezici Öğrenci , Okur

Bağıntıların nasıl türetildiğini açıklarken yardım alacağım temel aksiyomatik metodun nasıl işlediğini bir görelim , bunun için birkaç tanımla başlayacağım :

Önermeler , doğru yada yanlış diyebildiğimiz - başka değeri olmayan ifadeler.

Bu Reklamı Kapat

Aksiyomlar , doğruluk yada yanlışlığı belirli önermelere dayandırılamayacak ve bu yüzden başlangıç noktası olabilecek önermeler olarak tanımlanır.

Teoremler , aksiyomlar üzerinden doğrulanarak ve yanlışlanarak hakkında bir sonuca vardığımız önermeler.

Bu Reklamı Kapat

Postülatlar , doğru yada yanlış olduğu kanıtlanamayacağı için doğru olarak kabul edilecek hüküm ifadeleri , aksiyomlardan farkı bir başlangıç noktası alınacak bir ifade olmayıp kanıt gerektirmeyen bir ifade oluşudur.

Şimdi burada bu aksiyomatik yapıyı şu şekilde analojiye uğratacağım , Fizik üzerine gözlediğimiz olguları (yani örneğin maddeye dair zaten olması gereken özellikleri , örneğin uzunluk gibi) birer aksiyom olarak alalım. (Tanımlar ) Bu aksiyomlardan maddenin olası davranışlarına yönelik herhangi bir şeyi türetirken bunu teorem olarak alalım. (Tanımlardan yola çıkarak oluşturduğumuz formüller ) Bu teoremlerden bir doğru-yanlış kanıtını yapamayarak varlığını inkar etmediğimiz olguları postülat olarak alalım. (Tanım niteliğinde formüller)

Şimdi genel olarak bağıntılarla ilgili şunu söyleriz: Ya belirli aksiyom düzeyindeki ilişkilerden üst üste konularak ve aralarındaki değişim ilişkisinin biçiminden yardım alınarak türetilebilir ( Örnek : Kuvvete dair temel tanımdan , bir çok kuvvet türünün olası formülü) , ya da bir tanım düzeyinde sadece aradığımız değişkene bağlı değişkenler üzerinden türetilir ( Örnek : Yay sabiti , Sürtünme Katsayısı , Sığa)

Örnekler verelim ...

  1. "İlişkili değişkenlerden tanımlanan bir ifade" Sığa : Sığa aslında bir şey üzerinde çalışırken ona dair kapasite kavramını insanlara betimlemek için kullanacağımız bir tanımdır. Bu tanım aslında nelerle ilgilidir , bunu düşünürüz. Mesela Elektrik sığası , bir gerilimde ne kadar yükün kapasiteye dahil edildiğini betimlemelidir ki bunu anca dQ/dV diye düşünmemiz gerekir. Isı sığası , kapasite edilen sıcaklıkta 1 birimlik artışı daha kapasite etmeyle ilişkili değişkenlerle oluşturulur - ki bunlar kütledir (ne kadar maddenin kapasite edeceği) ve bu kütledeki sıcaklığın 1 derece artması için ne kadar enerji gerektiğinin ifadesidir (öz ısı). Zaten bu kapasiteyi sıcaklık değişimiyle çarpmak , kapasiteyi bir sıcaklığa çekmek için ne kadar ısı gerektiğini söyler.
  2. "Tanımlanan ifadelerden yola çıkılan sonuçlar" Merkezcil Kuvvet : Bu aslında bir net kuvvet tanımın farklı bir durumda nasıl değiştiğidir. İlgili değişkenlerden ivme , artık farklı bir hal almıştır. O zaman önce ivmeye dair veri elde etmek için geometrik ilişkilerden yararlanılır (vektörel büyüklüklerin incelenmesi) ve gerekli kalkülüs bilgisi ikame edilir. Kaldırma Kuvveti : Temel kuvvet tanımındaki kütlenin yine belirli başka tanımlardan yararlanılarak başka birimlere çevrilmesi ve ivmenin incelenmesi sonucunda birim değişikliği yaşayan bir kuvvet türüdür.
  3. "Olgular" Bu direkt olarak maddeye dayanabilir (Klasik mekanikteki uzunluk , hız gibi tüm maddeye dair varoluşsal nicelikler) , enerjiye dayanabilir (Dalga Mekaniği için örneğin frekans terimi).

Mesela ileri okuma için , Elektromanyetik Teori'nin temel 4 bağıntısı olan Maxwell Denklemlerinden nasıl tüm elektrik bağıntılarının türetildiğini araştırabilirsiniz. Ama EM Teori diğerlerinden farklı olarak bir alan teorisi olduğu için somutlaştırılamayabilir.

588 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Fizik , Serway&Amp;Beichner. (29 Mart 2020). Alındığı Tarih: 29 Mart 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
2
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Alıntı Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et