Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Evrimde rastgelelik mi vardır?

Evrim düzensizliği sağlayan düzen değil midir? Böyleyse düzensizlik olduğu için rastgelelik olması gerekmez mi? Ama adapte olurken onun özelliklerine gör evrimleşiriz. Mesela soğuk fazlaysa üşümemek için kıllarımız daha uzun olur. Bu soruyu kendim soruyorum.

2
110 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Evet. Evrimde rastgelelik vardır. Ama sanıldığı gibi bir hurdalıkta rastgele esen bir rüzgarın parçaları rastgele birleştirip bir uçak yaratması gibi değil.

Sürecin bütün detaylarını bilemediğimiz için rastgele diyoruz. Örneğin çevre "rastgele" bir şekilde değişiyor. Birkaç günü öngörebiliyoruz, ki o da bazen tutmuyor. Çok uzun zaman dilimlerinde olan çevresel değişimleri bilemiyoruz, o yüzden rastgele diyoruz.

Çeşitlilik de rastgele oluşur. Örneğin koltuğunuzda o değil de bu şekilde oturmanız bile size gelen güneş ışığını değiştirecek ve mutasyonlar değişecek. Bu sadece bir örnek. Buna etki eden birçok faktör var ve hepsini bilemiyoruz. Crossing-over ile de genler çok kaotik şekilde karışıyor. Onu da bilemediğimiz için anne ve babanın bütün genlerini bilsek bile çocuğun nasıl olacağını yani çeşitliliği öngöremiyoruz.

Diyeceksiniz ki tamam çeşitlilik rastgele oldu ama doğal seçilim? Evet. doğal seçilim oluşan çevre şartlarında daha uyumlu olanın genlerini daha çok aktarmasıdır kısaca. Bunda pek rastgelelik yok gibi, değil mi? Evet rastgelelik yok ama "oluşan çevre şartları" kısmı da başta dediğim gibi çevre de rastgele değişiyor. Çevre şartları, kişilerin çeşitliliği cinsel seçimleri gibi bir dolu faktör var ve bunları da bilemiyoruz. Daha esas "rastgelelik dolu" mekanizma olan genetik sürüklenmeyi saymadım bile.

Yani kısacası rastgele dememizin sebebi bütün atomların, tüm hareketlerini bilemiyoruz, bütün faktörleri bilemiyoruz, o yüzden rastgele diyoruz. Burada rastgeleden kastedileni anlamak büyük önem taşıyor.

Kaynakçadaki videolara da bakmanızı öneririm.

196 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (5)
Paylaş
4

Evrimin temel hareket noktası rastgelelikten çok; hayatta kalıp mümkün olduğunca çok üremek ve bunun için de değişen şartlara uyum sağlamak vardır. Doğanın çok sayıda olasılık üretmesi rastgelelikten çok "işini şansa bırakmama" yönündedir.

Doğa işini şansa bırakmaz.

Cinsel ilişki sırasında bir değil de milyarlarca spermin çıkıp yumurtayı dölleme yarışına girmesi işte bu sebepledir. Rahim kanalındaki şartları annenin o anki psikolojik, kimyasal ve duygusal durumunu belirlemektedir. Annenin bu durumunu da onun yaşadığı dış şartlar belirlemektedir. Yani annenin yaşamakta oldu dış şartlar (buna sosyal, ekonomik, çevresel ve bunlarla ilintili her türlü şart dahildir) anne rahmindeki şartları belirlemektedir. Bu şartlara Epigenetik dediğimiz ve anneyi doğrudan etkileyen durumların genetik yansımaları da eklenince, ortaya çıkan bu "şartlar karmaşasına" en uygun sperm hangisi ise o gelip yumurtayı döller ve "doğal seçilime" göre dış şartlara uygun en güçlü sperm hayata kavuşma şansı yakalar.

Bu durum tüm canlılarda böyledir. Ağaçlar neden bir sürü meyve verirler? Biz yiyelim diye değil. O meyveler de içlerinde en az beş tohum taşırlar ve bu tohumlardan ancak biri ya da birkaçı değişen şartlara göre fidan olup ağaç olma şansına sahiptir. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Görüldüğü gibi burada bir "rastgelelik" değil, "işini şansa bırakmama" durumu vardır.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür (3)
Paylaş
0

Kaynaklar

  1. Türlerin Kökeni
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Günbatımı hakkında ufak birkaç bir şey bilmek, onun romantikliğini bozmaz.”
Carl Sagan