1

Evrim tarihinde erkek atalarımız da dişi ya da kendinden daha güçsüz olanlara şiddet eğiliminde miydi?

Neden ve nasıl? Evrimsel üstünlük neydi?

2
Teşekkür (1)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Şiddet, hem sosyal hayvan türlerinde grup içi bireyler-arası şiddet hem de bir grubun üyelerinin başka gruplara kollektif şiddet uygulaması bakımından, sadece insanlarda değil, tüm hayvan türlerinde görülen bir kalıptır. Çoğu türün (tüm türlerin değil çünkü fener balığı gibi bazı türlerde eşeysel dimorfizm istisna olacak kadar nadir olsa da dişiyi fizyolojik bakımdan şiddet uygulayabilmek bakımından daha kabiliyetli kılmıştır) erkek eşeyi hem agresif davranışların sıklığı hem de şiddete daha muktedir kılan nörobiyolojik, fizyolojik ve endokrinolojik bir yapıya sahip olma bakımından şiddet eğilimli olan eşeydir. Buna ek olarak şiddet ve benzeri davranışsal kalıpları beraberinde getiren yada şiddete daha eğilimli kılan ruh hastalıkları ve kişilik bozuklukları erkeklerde daha fazla bulunur ─en yerinde örnek olarak psikopatlığın erkeklerde 4-5 kat daha fazla bulunması gibi.

Bunun evrimsel süreçte ortaya çıkmasının davranışsal ekolojik sebebi ise de evrimsel bakımdan kaynakların kıtlığı hem sosyal hayvanların oluşturduğu türiçi grupların içerisinde hiyerarşik bir rekabet bakımından hem de grupların arasında teritoryal rekabet bakımından şiddetin seçilim değerini olumlu bir şekilde etkilemesine yol açmıştır. Kendi grubunun içinde kıt olan kaynaklara en çok erişilebileceği bir pozisyona gelmek için cebir kullanmakta en becerikli olan ve farklı gruplara karşın kaynakları bakımından en verimli bölgeleri ellerinde tutabilen ve şiddet kullanarak sınırlarını genişletebilen grupların bireylerin üreme başarısı en yüksek olduğundan dolayı bu tür davranışsal kalıpların da sıklıkları aynı şekilde artmıştır. Filogenetik olarak en yakın kuzenimizden bir örnek olarak Jane Goodall'ın gözlemleri ile detaylı bir şekilde bildiğimiz Gombe Şempanze Savaşı gösterilebilir. 4 yıl boyunca ana gruptan ayrılarak bir tür bölücülüğe sebep olan bir grup şempanze (Kahama) ile ana grup (Kasakela) arasında yaşanan bu "savaş"ta Kasakela grubunun oluşturduğu bir savaşçı grup Kahama grubunun tüm üyelerini yıllar içinde teker teker öldürmüştür. Gıda kaynaklarının aynı şekilde kıt olmadığı bonobalardaki anaerkil toplumsal yapı ve barışçıllığa karşın bu örnekte görüldüğü gibi de şempanzelerde (ve daha genel olarak insan dahil çoğu diğer türde) erkekler savaşçıl rollere sahip olanlar olmuş, savaşta ilk öldürülenler de gene erkekler olmuştur. Bunun yanında ise Jane Goodall'ın yakın zamanda Evrim Ağacının bir canlı yayınında da anlattığı gibi erkek şempanzeler karşı grubun erkek şempanzelerine her türlü agresif davransalar da dişi bireyler için bu tepki aynı değil. Tam tersine başka grupların dişi bireylerini kendi gruplarına ekleyebilmek için çaba sarfetmekten de çekinmedikleri söylenebilir.

2
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

Primatlarda cinsel seçilim erkek erkeğe mücadele üzerine kurulmuş. Genelde bir dişiyi veya haremi elde etmek için erkekler birbiriyle mücadele eder ve en güçlü, iri ve saldırgan erkek mücadeleyi kazanır ve haremin sahibi olur böylece evrimsel olarak kuşaktan kuşağa artan bir cüsse ve şiddet seçilimi doğar.

Bunun yanında yenilen erkekleri tercih edecek olan dişiler de şiddetle elemine edilir veya dışlanır. Yani şiddet hem erkekler arası rekabetle hem de yenilen erkeğe eğilim gösterebilecek dişilere karşı artarak nesilden nesile aktarılmış.

Rasyonel düşünce ince bir vernik gibi ve sıklıkla dökülüp altından gerçek doğa ortaya çıkıyor diyebiliriz.

168 görüntülenme
2
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

  • W. Buckner. Erkek Şiddetinin Davranış Ekolojisi. (11 Mart 2021). Alındığı Tarih: 13 Mart 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku