Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Tehmez Muradov
Üye
4

Evrim neye dayanmaktadır ve genetik varyantların etkisi nedir?

Evolyusiya nəyə əsaslanır və genetik variantların təsiri nədir?
260 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Gökdeniz Sağlam
Araştırmacı Yazar

Evrim neye dayanmaktadır... Yaşama dayanmaktadır tabiki, günümüzde popülerleşen evrim haberlerinde, konuşmalarında sık sık Darwin'in adını duysakda Darwin'den önce Lamarck evrim konusunda çalışmalar verip fikir yürütmüştü.

Ama asıl tarihsel süreçteki ilk evrim tartışmaları ve düşünceleri çok çok daha eski; Evrim konusu aslında zamanında islam çerçevesinde de yer edinmiş, müslüman bilim adamları tarafından çeşitli yazılara konu edilmişti. Bu konuda ki ilk metinler İbrahim Al-Nazzam ve öğrencisi Osman Al-Cahiz tarafından oluşturulmuştur, Osman Al-Cahiz düşüncelerini Al-Hayavan isimli kitapta toparlamıştır.

Cahiz'den önce Ebu Musa Hayyan'da yaşamın doğal yollarla geliştiğini savunmuştu, hatta insanların bir gün farklı insanlar yaratabileceğini ve bu yeni yaratılmış insanlara da başka peygamberlerin gelebileceğini söylemişti.

Tüm Reklamları Kapat

Yine başka bir örnek Rasaîl İhvan Al-Safa va Hillan Al-Vâfâ'nın çevirisinde şöyle yer almıştır: “Şekil ve türler, var olduklarından beri malzemelerine göre bellidirler ama bireysel görünümler malzeme içerisinde devamlı bir değişim içerisindedirler. Şekillerin, türlerin ve alt türlerin malzemelerine göre değişmeden kalmalarının nedeni, bunları oluşturan sebeplerin gökyüzünde değişmemesidir. Bireyler ise değişir, çünkü bunları oluşturan sebepler değişmektedir. Bunun böyle olmasının nedeni, bunların oluşum sebeplerinin tanrısal dünya ruhu olmasıdır. Malzemeleri unsurlar, tabiat, oluşum için gereken güç, gökyüzü ve yıldızlar da onları yapan aletlerdir.”

Mantıklı yada mantıksız gelsin 10. Yüzyıldan gözlem ve doğal deneyler sonucu oluşan bilgi birikimiyle yazılan bu cümlelere hayran olmamak elde değil.

Görebileceğin üzere islam tarihinde bile birçok önde gelen insandan evrimle alakalı fikirler ortaya atılmıştır. İslam üzerinden vereceğim son örnek İbn Haldun'un Mukaddime adlı eseri.

Ama islamıda geride bırakarak yüzlerce yıl daha geriye gittiğimizde evrim fikrinin ilk ortaya çıkışını yakalayabiliriz, idealara, antik felsefeye hiç girmeyeceğim! Anaksimandros, keşifleri ve gözlemleri sayesinde yaşayan ilk canlıların kesinlikle insanlar olamayacağını, balığa benzer canlılar olabileceğini söylerek aslında gerçekten salt düşünce ile inanılmaz bir tespite imza atmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

Bu kadar tarihsel anlatıdan sonra nihayet cevaba ulaşalım. Evrim, doğal seçilime dayanır, evrim öyle gelip hiçbir canlının kafasına değnek ile vurmaz. Onları keyfine göre yok etmez, fiziksel olarak yaşadığın çevreye uyum sağlayamayan canlılar yok olmaya mahkum olurlar. Çevreyle dah uyumlu yaşayabilen canlılar, yaşama devam ederler. Doğa sürekli başkalasım içinde olduğu için, türlerde başkalaşım geçirmeye devam ederler. Elbette bu başkalaşımdan çok çok daha az etkilenen türler vardır, kimi tüler bir kaç milyon yılda çok ciddi derecede değişikliğe uğrarken, bazı türler için eş değişim yüz milyon yıl eşiğinde olabilir. Bunun saptanması için üzerinde konuşulması gereken onlarca parametre var ama en basitinden enerji sağlayacak besinin bulunması, solunabilecek havanın bulunması, türün devamlılığını sağlayabilecek kadar güvenli bir coğrafya, iklim, hava şartları, hastalıklar..... dediğim gibi onlarca hatta binlerce parametreden söz edebiliriz.

Genetik varyantların etkisi hakkında da şöyle kısacık bir örnek vererek durumu anlatmaya çalışacağım. Genetik kafa karıştırır, basit düşünelim kol kasımısı yani bilinen adıyla bicepsimizi sıktığımız da kasımız top haline gelir ve pazularımız belirgenleşir, kolumuzu uzattığımızda ise bicepsimiz uzar. Peki aslında bu uzamanın mikroskop altında görüntüsüne baktığımızda çoğu kas lifinin boyunun sadece 3/1 kadar kasıldığını söylesem. Mikron mikron boyutlarda binlerce lif 3/1 oranında kasılarak, senin vücüdunda iri bir top haline geliyor. Halbuki her biri ne kadar ufak bir hareket gerçekleştiriyor. Ama etkisi büyük. Genetik varyantlarda böyledir, değişiklik çok az miktardadır ama bu işlem neredeyse sonsuz bir döngüde tekrarlandığında ortaya çıkacak sonuçlar, bugün hayal dahi edemeyeceğimiz kadar etkili ve değişik olacaktır.

Kaynaklar

  1. Süleyman Uludağ. İbn Haldun Kimdir?. Alındığı Tarih: 10 Ocak 2024. Alındığı Yer: islam ans | Arşiv Bağlantısı
  2. Tahsin Görgün. Kitâbü’l-Hayevân. Alındığı Tarih: 10 Ocak 2024. Alındığı Yer: TDV İslam Ansiklopedisi | Arşiv Bağlantısı
  3. Sosyolog Ömer Yıldırım. Anaksimandros Kimdir? Anaximandros. Alındığı Tarih: 10 Ocak 2024. Alındığı Yer: felsefe | Arşiv Bağlantısı
  4. Dr. Ferit Kuşcu. (2024). Varyantların Ortaya Çıkma Nedenleri Ve Varyantlar. Varyantların Ortaya Çıkma Nedenleri ve Varyantlar. | Arşiv Bağlantısı
  5. Mustafa Eren. (2024). İhvân-I Safâ’nın Sanat Ontolojisi. dergipark. | Arşiv Bağlantısı
Bu cevap, soru sahibi tarafından en iyi cevap seçilmiştir. Ancak bu, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.
11
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Çağlar Erol
lise öğrencisiyim

evrim darwin tarafından ortaya atılmış ve şuana kadar bulunan fosiller , körelmiş organlar, miras kalan genler vb. birsürü çalışmaya dayanıyor evrim. genetik varyantların etkisi ise tür içinde farklı özellikler barındıran canlılar oluşmasına ve doğal seçilim ile uyumlu olanların hayatta kalıp türün devamlılığına olanak sağlar.[1]

Kaynaklar

  1. Richard Dawkins. Yeryüzündeki En Büyük Gösteri. Yayınevi: Kuzey Yayınları. sf: 412.
2
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close