Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Sercan Akçelik
Sercan Akçelik
1,872 UP
Üye
4

Düzen olması Tanrı'yı kanıtlar mı?

Sadece görüşlerinizi merak ediyorum.
4,103 görüntülenme
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
4 Cevap
Ufuk Derin
Skeptik

Aslında düzen olup olmaması da Tanrı ile ilgisiz bir konu. "Güneşe bir metre yakın olsak ölürdük." tarzında bir düzen görüşü zaten yanlış, onlara hiç girmeyeceğim. Yerel ölçekte bakınca bize göre düzen olarak algıladığımız şeyler biraz daha dikkatli ve geniş bakınca kaos olarak görülebiliyor. Yani bu da tamamen bizim algılarımıza göre olan bir şey aslında. Kaos yerel ölçekte geçiçi düzenler oluşturabiliyor ama bu düzenler yok olmaya mahkum entropi gereği. Tabii ki "Bütün düzenlerin yok olacak olması da bir düzendir." gibi ek argümanlarla durum kurtarılmaya çalışılacaktır. Ama başka bir evreni bile tam olarak bilmiyoruz ya da evren görmedik ki düzen ile ilgili gerçekten karar verelim. Bu yüzden artık doğa yasalarını "düzen" olarak kullanıyorlar. Bu biraz garip çünkü evi dağınık birine evini düzenlemesini söylediğinizde durumu kurtarmak için "Fizik yasalarına uyuyor ya düzenli işte!" demesine benziyor. Örneğin tarihleme yöntemlerini düzen olarak öne sürerseniz bunda da birkaç hata olacaktır. Düzenli olmadığı için "hata payları olduğunu", bazen düzgün çalışmadığını ve tam sonuç vermektense bir olasılık aralığı gibi sonuç verdiğini" gördüğümüz için buna ne kadar "düzen" diyebiliriz, tartışmalı olurdu. Başka bir örnek olarak evrimden gidebiliriz. Evrim olayı sürekli kendini tekrar ettiği için "düzen" diyebiliriz belki ama "düzenli" bir şekilde işlemiyor ki. Hatta mekanizmaları ile tam düzenli işlemiyor, her zaman en uyumlu olan hayatta kalmıyor, türün soyu tükenebiliyor ve daha birçok farklı konu sayılabilir. Yani düzenden farklı şeyler kastederek konunun istediğimiz her yere çekilebildiğini görüyoruz. Neyse. Şimdi gelelim esas konuya. İddia genel anlamı ile şu şekilde:

"Eğer evren bir Tanrı tarafından yaratılmış olsaydı, her yerde düzen ve kanunlar görürdük. Her yerde düzen ve kanunlar görüyoruz, o halde bir Tanrı var."

Tüm Reklamları Kapat

Neden Tanrı düzen ile kendini kanıtlamaya çalışsın ki? Düzensizlik ile de kanıtlayamıyor mu? Bir argümanın ne kadar geçerli olup olmadığını test etmenin yolu durumun tersini düşünmektir. "Düzen yok." diyelim ki. Düzenin olmaması Tanrı'nın olmadığı anlamına gelir mi? Hayır. Ad hoc yaparak "Tanrı, kaos ve düzensizlik seviyordur belki." denilebilir. Yani iki zıt durumda bile aynı şeyi söyleyebiliyorsak düzen veya düzensizlikten yola çıkarak Tanrı'nın varlığı ile ilgili bir sonuca varmaya çalışmanın pek bir anlamı yok. Yani düzenin olup olmaması ile Tanrı'nın olup olmaması arasında doğrudan bir bağ kurmak hatalı olacaktır.

Buradaki diğer önemli bir hata, düzenin başka olguların sonucu olarak karşımıza çıkabileceğini hesaba katmadan, bu durumun doğrudan argümanı yani Tanrı'nın varlığını doğruladığı sonucuna varmış olmak. Ayrıca sadece kendi inancını destekleyen sonuçları cımbızlama da var. (Bakınız: Ardılla Doğrulama ve Cımbızlama Safsatası)

Tüm Reklamları Kapat

Doğa yasaları evrenimizin başlangıcında olan şartlardan dolayı var. Bunu Tanrı yaptı diyebilir miyiz? Evet. Ama sadece bu sonuç çıkmıyor. Siz, anneniz ve babanız ile başladınız ama sizden önce atalarınız vardı. Dolayısı ile büyük patlama, uzay-zamanın genişlemeye başladığı an olsa da tıpkı anne ve babanızdan önce siz diye bir şeyin var olmaması ama ataların olması gibi büyük patlamanın da bu ezeli ve ebedi atası maddesel formu olabilir yani Büyük patlama sonsuz bir döngü denilip (ya da başka bir şekilde açıklama yapıp) Tanrı'sız bir açıklama yapılabilir mi? Evet. Dolayısı ile "Düzen varsa Tanrı vardır." argümanı mantık hatasıdır. Düzen=Tanrı değildir.

Ayrıca mutlak bir düzenin olması Tanrı'yı kanıtlamayacağı gibi gereksiz de yapar. Bilim "düzenli" olayları açıklayabiliyorsa ve mutlak bir düzen varsa bu, evrendeki her şeyin bilimsel (ve maddesel) olarak açıklanabileceğini söylemektir. Büyük Patlamaya kadar her şeyi bilimsel olarak açıklayınca bu durum, az önce anlattığım gibi Tanrı'yı kanıtlamadığı için bu anlamda düzen olması Tanrı'nın kesinlikle olması gerektiği gibi bir argümana kanıt olmaz ve hatta belli bir şekilde aleyhine bile kullanabilirsiniz.

Bir yandan da Tanrı'nın doğa yasaları tarafından sınırlandırıldığını söylemek gibi bir şey olur. Çünkü bir düzen varsa Tanrı hep aynı şeyleri yapmak zorundadır, bunun dışına çıkamaz yani Doğa yasaları Tanrı'dan güçlüdür, onu sınırlandırmıştır. Böyle bir durum yoksa ve doğa yasalarının dışına çıkabilirse bir düzenden de söz edemeyiz. Eğer ki "Doğa yasaları Tanrı'yı sınırlandırmadı, hep aynı şeyleri yapmayı istemiş işte." denilirse de bu önceki cümlelerde anlattığım gibi Tanrı'yı yine kanıtlamaz, Ad hoc yaparak durumu kurtarmaya çabası olur ve Yine Tanrı'yı gereksiz yapar.

Not: Düzen olsa bile bu durum Tanrı'ya kanıt olmadığı için "Düzen var mı?" tartışmaları geçilmiş ve soru, düzen olduğu yükü ile cevaplandırılmıştır.

Not 2: Düzenin olup olmadığı bile kesin olmamakla beraber düzeni evirip çevirip istediğiniz şekilde sunabiliyorken şu şu yüzden "Düzen var." veya "Düzen yok." demek oldukça gereksizdir. Ayrıca evrilip çevrilen düzen tanımı normal hayatta söylenilirse absürt gelen hatta savunulmaya çalışılan son noktaya ters durum bir durum oluşturan şekilde bile kullanılabilmektedir.

1,166 görüntülenme
8
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Görkem Öge
Kozmoloji meraklısı.
Orijinal Soru: Evrenin düzeni veya düzensizliği yaratıcı bir gücün yani tanrının varlığını kanıtlar mı yada kanıtlamak mümkün mü?

Daha önce bu tip sorulara defalarca kez cevap verildi. Verenlerden biri de benim hatta. Bu soru, bir türlü anlaşılamıyor, tekrar tekrar soruluyor ve verilen cevaplar bir türlü açıklayıcı olmuyor. Sorunuzun bir kısmını teşkil eden, düzen-düzensizlik meselesi ile ilgili cevap şu linkte:

https://evrimagaci.org/soru/evrende-bir-duzen-var-midir-592#11316

Tüm Reklamları Kapat

Tanrı meselesine gelince...

Tanrının varlığı kanıtlanamaz. Binlerce yıldır kanıtlanamamıştır ve yüksek olasılıkla asla kanıtlanamayacaktır. Evrenin düzeninin ya da düzensizliğinin, tanrının varlığı ya da yokluğu ile ilgisi de yok zaten. Çünkü evren düzenliyse de düzensizse de bunu tanrı istemiştir, o neyi uygun görmüşse onu ister, bizim bu tercihi sorgulamaya hakkımız yoktur, anlamaya aklımız, gözlemlemeye gözümüz, ölçmeye sayılarımız, denemeye teknolojimiz yetmez ve asla da yetmeyecektir. Ne olursa olsun, hangi soru sorulursa sorulsun bu söylediklerim geçerlidir. Mesela yer yüzündeki, tecavüze uğrayıp ölen milyonlarca çocuk için de aynı şey söylenebilir. Bilge, ulu ve kudretli bir tanrı, neden milyonlarca çocuğun tecavüze uğramasına ve acılar içinde ölmesine izin veriyor? Cevap aynı. O tanrı böyle istemiştir ve bunu sorgulamaya hakkımız yoktur. Bizim anlayamayacağımız bir nedeni vardır.

Tüm Reklamları Kapat

Kanıt meselesi...

Aslında bir insanın, tanrının varlığı ile ilgili kanıt araması zaten tanrı olgusunu tam olarak anlayamadığının göstergesidir. Tanrının kullarından talebi iman-inançtır. İnanç ise, ortada bir kanıt yok iken duyulan bağlılık ve güvendir. Tanrının varlığı kanıtlansa ona inanmaya gerek kalmaz. Dinlere göre tanrının kendisini gizlemesinin nedeni de budur zaten. İslama göre isteyen bulur zaten. Bir kelebeğin uçuşu kanıtın tillahıdır. İstemeyenin de kalbini zaten tanrı kapatmıştır. O dilediğini saptırır, dilediğini inandırır. (En'âm - 125) O nedenle herşey zaten kanıttır ya da hiç bir şey kanıt değildir ve olamaz. Buna göre evrenin düzeni ya da düzensizliği hem bir kanıttır hem de değildir.

Kabaca böyle. Umarım açıklayıcı olmuştur.

Sağlıcakla...

339 görüntülenme
4
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Görkem Öge
Kozmoloji meraklısı.

Genellikle bu tip sorular, kavramsal sorularla yöneltilir ve yine kavramsal cevaplarla karşılanır. Ve bu sohbetler de bir seviyeden sonra kelime oyunlarına dönüşür. Ancak buna aslında hiç de gerek yoktur.

Bu soruya şöyle bir cevap vermek yeterlidir: Ortada bir düzen yok ki.

Tüm Reklamları Kapat

Evrende her şey fizik yasalarına göre hareket eder ama evrende o kadar fazla değişken, madde, enerji ve tüm bunların birbiri ile etkileşimi söz konusudur ki... Böyle bir ortamda bir düzenden bahsetmek olanaksız. İnanılmaz ölçekteki bu yapıda, her saniye milyonlarca cisim birbirine çarpar, patlar, biri diğerini yutar, yakar, çeker, iter vs. Hangi düzen tanımına ya da anlayışına göre bakarsanız bakın evrende bir düzen olduğunu iddia etmek hiç ikna edici değil. Ortaya çıkan her bir cismin, olayın, oluşumun ya da yok oluşun fizik yasalarına göre açıklanabilmesi başka bir şeydir, ortada bir düzenin var olduğunu iddia etmek bambaşka.

Evrende bir düzen yoktur. Aksine bir kaos vardır. Kaos derken felsefi bir yaklaşımla "hayat bir kaostan ibarettir" gibi bir kasıtta değilim, insanoğlu için öyle değil. Bizler belirli ahlak, kanun, sosyal ilişkiler, bilim, felsefe, din, teknoloji gibi birçok disiplinle bu kaosla başa çıkmayı, kendi yaşamlarımız bağlamında yüksek oranda başardık ama evrende bir kontrol mekanizması yok. Çünkü evren bir düzen ile inşa edilmiş olsaydı ortada belirli bir kaygı, amaç, niyet gözetilirdi. Ve bunların temelinde de anlaşılabilecek bir hedef olurdu. Ancak böyle bir durum söz konusu değil. Örneğin çeşitli inanış biçimlerinin iddia ettiği gibi odakta insan ve Dünya olsaydı evren, Dünyanın oluşması için 9 milyar, canlılığın oluşması için 11 milyar, insanın oluşması için de 13 milyar yıl beklemezdi. Yasalar sabit ama kontrol edilemez miktardaki etkileşim nedeni ile ortam tam bir kaos hali. Bazı kişiler için ne kadar rahatsız edici olsa da durum bu.

305 görüntülenme
2
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Ersals Krononot
Ersals Krononot
238K UP
Krononot⁸

Biliyoruz ki evren, termodinamik yasaların 2. olan entropinin hakimiyeti altında. Yani düzensizliğe hızla koşmakta denilebilir. Bu aynı zamanda olasılıkların artması demek. Biz --düzen-- kavramını kendi düşünce yapımızdaki basitlik üzerinden tanımladığımız için BİZE GÖRE DÜZEN, BİZE GÖRE DÜZENSİZLİK aslında üzerinde konuştuklarımız.

Uzaydaki bütün sistemler, görünüşte düzenlerdir ancak sistemin yapısı gereği bütün düzenler bozulmak zorundadır. Diğer yandan geçici düzenler kendi içlerinde de kaotik yapıdadır.

Tüm Reklamları Kapat

Evrende düzen yoktur diye kesip atamayız. Ancak entropik yapı gereği mutlak düzenden de bahsedemeyiz.

Kavramsal anlamda tanrı yı DÜZEN gibi bir kavram zemini üzerine inşa etme çabası oldukça yapay ve zayıf kalmakta. Evrende düzen olması tanrıyı kanıtlıyorsa, düzenin olmaması da tanrının olmadığını kanıtlamalı bu mantıkla. Oysa buna kim karar veriyor. Bana göre de evrende düzenin olmaması tanrıyı kanıtlar diyebilir başka biri de. Evrende düzenin olmamasına rağmen oluşturulmuş geçici düzenler ve entropiye direnen biyoloji, bir kasıtı ortaya koyar diyebilir. Yani düzensizlik zemininde oluşturulmuş düzenler, bir kasıt, bir yapıcıyı gerektirir diyebilir. Ancak KANIT, farklı bir konu.

Hiçbir argüman, bulgu, vs, tanrının olduğuna ya da olmadığına kanıt olamaz. Bunu iyi anlamak gerekiyor. Çünkü tanrı zaten varlık üstü niteliği gerektirir. Bu açıdan bilimsel hiçbir referans tanrının olduğunu ya da olmadığını ortaya koymaz. Zaten bu yolla tanrısal bir sonuca gitmek, kavramsal olarak yetersizliği gösterir.

273 görüntülenme
1
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close