Sorulara Dön
1
Teoloji & Din Felsefesi

Düzen olması tanrı'yı kanıtlar mı?

Sadece görüşlerinizi merak ediyorum.

3
448 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Aslında düzen olup olmaması da Tanrı ile ilgisiz bir konu. Güneşe bir metre yakın olsak ölürdük." tarzında bir düzen görüşü zaten yanlış, onlara hiç girmeyeceğim. Yerel ölçekte bakınca bize göre düzen olarak algıladığımız şeyler biraz daha dikkatli ve geniş bakınca kaos olarak görülebiliyor. Yani bu da tamamen bizim algılarımıza göre olan bir şey aslında. Kaos yerel ölçekte geçiçi düzenler oluşturabiliyor ama bu düzenler yok olmaya mahkum entropi gereği. Tabii ki "Bütün düzenlerin yok olacak olması da bir düzendir." gibi ek argümanlarla durum kurtarılmaya çalışılacaktır. Ama başka bir evreni bile tam olarak bilmiyoruz ya da evren görmedik ki düzen ile ilgili gerçekten karar verelim. Bu yüzden artık doğa yasalarını "düzen" olarak kullanıyorlar. Bu biraz garip çünkü evi dağınık birine evini düzenlemesini söylediğinizde durumu kurtarmak için "Fizik yasalarına uyuyor ya düzenli işte!" demesine benziyor. Örneğin tarihleme yöntemlerini düzen olarak öne sürerseniz bunda da birkaç hata olacaktır. Düzenli olmadığı için "hata payları olduğunu", bazen düzgün çalışmadığını ve tam sonuç vermektense bir olasılık aralığı gibi sonuç verdiğini" gördüğümüz için buna ne kadar "düzen" diyebiliriz, tartışmalı olurdu. Başka bir örnek olarak evrimden gidebiliriz. Evrim olayı sürekli kendini tekrar ettiği için "düzen" diyebiliriz belki ama "düzenli" bir şekilde işlemiyor ki. Hatta mekanizmaları ile tam düzenli işlemiyor, her zaman en uyumlu olan hayatta kalmıyor, türün soyu tükenebiliyor ve daha birçok farklı konu sayılabilir. Yani düzenden farklı şeyler kastederek konunun istediğimiz her yere çekilebildiğini görüyoruz. Neyse. Şimdi gelelim esas konuya. İddia genel anlamı ile şu şekilde:

"Eğer evren bir Tanrı tarafından yaratılmış olsaydı, her yerde düzen ve kanunlar görürdük. Her yerde düzen ve kanunlar görüyoruz, o halde bir Tanrı var."

Neden Tanrı düzen ile kendini kanıtlamaya çalışsın ki? Düzensizlik ile de kanıtlayamıyor mu? Bir argümanın ne kadar geçerli olup olmadığını test etmenin yolu durumun tersini düşünmektir. "Düzen yok." diyelim ki. Düzenin olmaması Tanrı'nın olmadığı anlamına gelir mi? Hayır. Ad hoc yaparak "Tanrı, kaos ve düzensizlik seviyordur belki." denilebilir. Yani iki zıt durumda bile aynı şeyi söyleyebiliyorsak düzen veya düzensizlikten yola çıkarak Tanrı'nın varlığı ile ilgili bir sonuca varmaya çalışmanın pek bir anlamı yok. Yani düzenin olup olmaması ile Tanrı'nın olup olmaması arasında doğrudan bir bağ kurmak hatalı olacaktır.

Buradaki diğer önemli bir hata, düzenin başka olguların sonucu olarak karşımıza çıkabileceğini hesaba katmadan, bu durumun doğrudan argümanı yani Tanrı'nın varlığını doğruladığı sonucuna varmış olmak. Ayrıca sadece kendi inancını destekleyen sonuçları cımbızlama da var. (Bakınız: Ardılla Doğrulama ve Cımbızlama Safsatası)

Doğa yasaları evrenimizin başlangıcında olan şartlardan dolayı var. Bunu Tanrı yaptı diyebilir miyiz? Evet. Ama Tanrı'ya bir kanıt olabilmesi için sadece bu sonucun çıkması gerekiyor. Ama sadece bu sonuç çıkmıyor. Siz, anneniz ve babanız ile başladınız ama sizden önce atalarınız vardı. Dolayısı ile büyük patlama, uzay-zamanın genişlemeye başladığı an olsa da tıpkı anne ve babanızdan önce siz diye bir şeyin var olmaması ama ataların olması gibi büyük patlamanın da bu ezeli ve ebedi atası maddesel formu olabilir yani Büyük patlama sonsuz bir döngü denilip (ya da başka bir şekilde açıklama yapıp) Tanrı'sız bir açıklama yapılabilir mi? Evet. Dolayısı ile "Düzen varsa Tanrı vardır." argümanı mantık hatasıdır. Düzen=Tanrı değildir.

Ayrıca mutlak bir düzenin olması Tanrı'yı kanıtlamayacağı gibi gereksiz de yapar. Bilim "düzenli" olayları açıklayabiliyorsa ve mutlak bir düzen varsa bu, evrendeki her şeyin bilimsel (ve maddesel) olarak açıklanabileceğini söylemektir. Büyük Patlamaya kadar her şeyi bilimsel olarak açıklayınca bu durum, az önce anlattığım gibi Tanrı'yı kanıtlamadığı için bu anlamda düzen olması Tanrı'nın kesinlikle olması gerektiği gibi bir argümana kanıt olmaz ve bu argümanın aleyhinedir, argümanı zayıflatır.

Bir yandan da Tanrı'nın doğa yasaları tarafından sınırlandırıldığını söylemek gibi bir şey olur. Çünkü bir düzen varsa Tanrı hep aynı şeyleri yapmak zorundadır, bunun dışına çıkamaz yani Doğa yasaları Tanrı'dan güçlüdür, onu sınırlandırmıştır. Böyle bir durum yoksa ve doğa yasalarının dışına çıkabilirse bir düzenden de söz edemeyiz. Eğer ki "Doğa yasaları Tanrı'yı sınırlandırmadı, hep aynı şeyleri yapmayı istemiş işte." denilirse de bu önceki cümlelerde anlattığım gibi Tanrı'yı yine kanıtlamaz, Ad hoc yaparak durumu kurtarmaya çabası olur ve Yine Tanrı'yı gereksiz yapar.

Not: Düzen olsa bile bu durum Tanrı'ya kanıt olmadığı için "Düzen var mı?" tartışmaları geçilmiş ve soru, düzen olduğu yükü ile cevaplandırılmıştır.

567 görüntülenme
3
Teşekkür (3)
Paylaş
3

Biliyoruz ki evren, termodinamik yasaların 2. olan entropinin hakimiyeti altında. Yani düzensizliğe hızla koşmakta denilebilir. Bu aynı zamanda olasılıkların artması demek. Biz --düzen-- kavramını kendi düşünce yapımızdaki basitlik üzerinden tanımladığımız için BİZE GÖRE DÜZEN, BİZE GÖRE DÜZENSİZLİK aslında üzerinde konuştuklarımız.

Uzaydaki bütün sistemler, görünüşte düzenlerdir ancak sistemin yapısı gereği bütün düzenler bozulmak zorundadır. Diğer yandan geçici düzenler kendi içlerinde de kaotik yapıdadır.

Evrende düzen yoktur diye kesip atamayız. Ancak entropik yapı gereği mutlak düzenden de bahsedemeyiz.

Kavramsal anlamda tanrı yı DÜZEN gibi bir kavram zemini üzerine inşa etme çabası oldukça yapay ve zayıf kalmakta. Evrende düzen olması tanrıyı kanıtlıyorsa, düzenin olmaması da tanrının olmadığını kanıtlamalı bu mantıkla. Oysa buna kim karar veriyor. Bana göre de evrende düzenin olmaması tanrıyı kanıtlar diyebilir başka biri de. Evrende düzenin olmamasına rağmen oluşturulmuş geçici düzenler ve entropiye direnen biyoloji, bir kasıtı ortaya koyar diyebilir. Yani düzensizlik zemininde oluşturulmuş düzenler, bir kasıt, bir yapıcıyı gerektirir diyebilir. Ancak KANIT, farklı bir konu.

Hiçbir argüman, bulgu, vs, tanrının olduğuna ya da olmadığına kanıt olamaz. Bunu iyi anlamak gerekiyor. Çünkü tanrı zaten varlık üstü niteliği gerektirir. Bu açıdan bilimsel hiçbir referans tanrının olduğunu ya da olmadığını ortaya koymaz. Zaten bu yolla tanrısal bir sonuca gitmek, kavramsal olarak yetersizliği gösterir.

0
Teşekkür
Paylaş
0

Genellikle bu tip sorular, kavramsal sorularla yöneltilir ve yine kavramsal cevaplarla karşılanır. Ve bu sohbetler de bir seviyeden sonra kelime oyunlarına dönüşür. Ancak buna aslında hiç de gerek yoktur.

Bu soruya şöyle bir cevap vermek yeterlidir: Ortada bir düzen yok ki.

Evrende her şey fizik yasalarına göre hareket eder ama evrende o kadar fazla değişken, madde, enerji ve tüm bunların birbiri ile etkileşimi söz konusudur ki... Böyle bir ortamda bir düzenden bahsetmek olanaksız. İnanılmaz ölçekteki bu yapıda, her saniye milyonlarca cisim birbirine çarpar, patlar, biri diğerini yutar, yakar, çeker, iter vs. Hangi düzen tanımına ya da anlayışına göre bakarsanız bakın evrende bir düzen olduğunu iddia etmek hiç ikna edici değil. Ortaya çıkan her bir cismin, olayın, oluşumun ya da yok oluşun fizik yasalarına göre açıklanabilmesi başka bir şeydir, ortada bir düzenin var olduğunu iddia etmek bambaşka.

Evrende bir düzen yoktur. Aksine bir kaos vardır. Kaos derken felsefi bir yaklaşımla "hayat bir kaostan ibarettir" gibi bir kasıtta değilim, insanoğlu için öyle değil. Bizler belirli ahlak, kanun, sosyal ilişkiler, bilim, felsefe, din, teknoloji gibi birçok disiplinle bu kaosla başa çıkmayı, kendi yaşamlarımız bağlamında yüksek oranda başardık ama evrende bir kontrol mekanizması yok. Çünkü evren bir düzen ile inşa edilmiş olsaydı ortada belirli bir kaygı, amaç, niyet gözetilirdi. Ve bunların temelinde de anlaşılabilecek bir hedef olurdu. Ancak böyle bir durum söz konusu değil. Örneğin çeşitli inanış biçimlerinin iddia ettiği gibi odakta insan ve Dünya olsaydı evren, Dünyanın oluşması için 9 milyar, canlılığın oluşması için 11 milyar, insanın oluşması için de 13 milyar yıl beklemezdi. Yasalar sabit ama kontrol edilemez miktardaki etkileşim nedeni ile ortam tam bir kaos hali. Bazı kişiler için ne kadar rahatsız edici olsa da durum bu.

145 görüntülenme
0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın