Yeni Soru Sor
Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
1

Devletler neden anayasaya ihtiyaç duyarlar sebebi nedir?

Anayasalar hukuksal bir zorunluluk mudur? Türkiye’de anayasacılık hareketleri açısından bakıldığında Osmanlı döneminden başlayarak 1982 anayasasına kadar kısa bir kronoloji oluşturarak anayasaları karşılaştırınız.
1,250 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Muhsin Alperen Yılmaz
UNVANIM YOK BEYİM
Orijinal Soru: Devletler neden anayasaya ihtiyaç duyarlar sebebi nedir?

Anayasa devletin varlığının bir ölçütüdür.Anayasa olmazsa devlet; devlet olmazsa anayasa olmaz diyebiliriz.Çünkü bir kurum olarak devlet, kendi otoritesini kendi kitlesine kabul ettirmek durumundadır aksi taktirde kurallar olmadan ülkede kaos oluşabilir.Gelgelelim devletin gerekli olup olmadığına.Jean Jacques Rousseau bu konuda bireylerin ihtirasları olması hasebiyle devletin objektif bir kurum olarak varlığını idame ettirmesini zorunlu görür.Bende aynı kanıdayım.Belirli ölçütlerde özgürlüğün ve medeniyetin olduğu,baskının zorbalığın olmadığı ancak "kendine yapılmasını istediğin şeyi başkasına yapma" mottosunda bireyleri uyaran bir devletten bahsediyorsak; gerçekten bir ihtiyaçtır.

725 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Rousseau Devlet Anlayışı. (1 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 1 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Gökçen Demirci
avukat

Öncelikle ilk sorunuza hızlıca yanıt vermek gerekirse devlet kavramı ile anayasa kavramları oldukça farklıdır ve bir devletin ve hatta bir hukuk sisteminin kurulmuş olması bir anayasayı zorunlu kılmaz. Örneğin bir hukuk devleti olan Birleşik Krallık'ta yazılı bir anayasa yoktur. Bu, ülkenin kanunlarını ya da hukuk sistemini sakatlayan bir durum değildir. Birleşik Krallık kanunları üzerinde, uyulması zorunlu somut yazılı tek bir metin bulunmamaktadır. Ancak "common law" denen mahkeme- üst mahkeme kararları- kanunlar ve doktrin metinleri ve uluslarası anlaşmalar bütünü mevcuttur ve bu bizim anladığımız anlamda anayasa kavramına karşılık gelmektedir. Dolayısı ile Anayasal bir devlet olan Birleşik Krallığın bir anayasası yoktur.

Ayrıca ülkenin yönetim biçimi uyarınca da anayasaya ihtiyaç duyulmayabilir. Örneğin Suudi Arabistan mutlak monarşi ile yönetilmektedir, ülkede şeri hukuk uygulanmaktadır ve bir anayasası yoktur. 1992 senesinde benimsenen genel bir yasa bulunmakla beraber bu metinde ülke anayasasının "sınırsız gücün sahibi olan Allah'ın kitabı" Yani Kuran-ı Kerim olarak belirtildiği görülmektedir. [1]

Neden bir anayasaya gereksinim duyulmaktadır?

Tüm Reklamları Kapat

Anayasayı önemli yapan nedenler nelerdir? Anayasalar;

a. Kamu adına karar almaya yetkili mekanizmalarının kamu görüşünü adil olarak temsil edilmesini temin etme

b. kuvvet mekanizmalarının hizmet ettiği topluma karşı sorumluluklarını belirleme

c. devlet gücünün nerede bittiğinin belirlenmesi ve eşitlik, adalet ve insan onurunun korunması ve geliştirilebilmesi için bireylerin hak ve özgürlüklerinin tanımlanması ve bunların garanti altına alınması

Tüm Reklamları Kapat

bakımından önem arz etmektedir. [4]

Bir ülkenin anayasasına bakılarak bireylerin sahip olduğu hak ve özgürlükler ve bunların nasıl korunduğu, ülkenin hukuk sisteminin genel çerçevesi yani ülkenin hangi kanun ve prensiplerle yönetildiği, devlet kurumlarının- yargı ve tüm diğer organların güçleri ve bunların sınırları, devlet ve birey ilişkisinin prensiplerini görebiliriz. Anayasaya bir ülkenin yönetiminin kimlik kartı demek sanırım çok abartılı olmayacaktır.

Bu nedenle de bir vatandaşın devlet işleyişini- kendi hak ve özgürlüklerini ve kendine karşı yönetim gücüne sahip organların yetki alanları ve yetkilerinin sınırlarını açıkça görebilmesi ve gerektiğinde bunlara karşı itiraz etmesi için hayati önem taşıyan metinlerdir. Anayasa en temel ve en üst yasadır. Ülkenin tüm mevzuatının buna uygun olması ve tüm kurumlarının buna uygun hareket etmesi zorunludur.

Bu nedenle de hemen hemen tüm hukuk devletlerinin anayasası vardır

Osmanlı Devletindeki ilk anayasal metinler Tanzimat ve Islahat fermanları ve sened-i ittifaktır. Ancak bu metinler anayasal çalışmalar olmakla beraber tam olarak anayasa niteliğini haiz değillerdi. Bu nedenle ilk anayasa 1876 tarihli Kanuni Esasi'dir. Bununla beraber Kanun-i Esası, bir anayasadan beklenecek bir çok unsuru içermektedir. Zira yasama ve yürütme organları ve yetkileri tanımlanmamıştır. Bu anayasa uygulanamadan yürürlükten kalkmıştır.

İkinci ayanasa 1921 tarihli Teşkilat-ı Esasiye'dir. Ulusal egemenlik ilk kez kabul edilmiştir. Ancak bireysel özgürlükler ve kuvvetler ayrılığı söz konusu değildir. [5]

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk anayasası 20 Nisan 1924 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce kabul edilmştir. 1921 tarihli anayasaya benzer şekilde güçler birliği ilkesi devam etmekle beraber yürütme yetkisi cumhurbaşkanı ve bakanlar kuruluna verilmiştir. Meclisin hükümeti denetleme ve düşürme yetkileri vardı. Bu anlamda parlementer sistemin adımları atılmıştır. Meclisin bazı yargısal yetkilerinin bulunması (yasaları yorumlamak) ve yasa koymanın sınırlarının belirlenmemiş olması meclisin üstün tutulması geleneğini devam ettirmiştir. Bu da kişisel hak ve özgürlüklerin somut ve net olarak tesis edilerek güvence altına alınmasını engellemiştir. [6]

1961 Anaysasası ilk defa halk oylaması ile kabul edilen anaysadır. İlk kez parlementer sisteme geçilmiştir meclisin üstünlüğü terk edilmiştir. Yasama ve yürütmenin yetkileri daraltılmış, Anayasa Mahkemesi kurulmuş böylece meclisin kabul ettiği yasaların Anayasal denetiminin yapılması mekanizması tesis edilmiştir. Tam yargı bağımsızlığı sağlanmıştır. Kişinin temel hak ve özgürlükleri Anayasa ile güvenceye alınmıştır. Ayrıca bu hakların ancak kanun ile sınırlanabileceği ve bu sınırlamanın da anayasanın ruhuna uygun olması gerektiği düzenlenmiştir. Son derece özgürlükçü olan bu anayasa 1982ye kadar yürürlükte kalmıştır.[7]

Malum olduğu üzere geçekleşen askeri darbe neticesinde 1982 Anayasası yürürlüğe girmiştir. 1982 anayasası en çok değişikle maruz kalan anayasa olmuş (21 kez değişmiş) ve 1961 anayasasının aksine bireysel özgürlüklerden ziyade devlet otoritesinin güçlendirilmesine odaklanmıştır.

Halihazırda halen 1982 anayasası yürürlükte olup en son 2017 tarihli referandum neticesinde 18 madde değişikliğe uğramış ve parlementer sistem terk edilerek cumhurbaşkanlığı sistemine geçilmiştir.

200 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Suudi Arabistan Washington Büyük Elçiliği. Basic Law Of Governance. (8 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 8 Haziran 2021. Alındığı Yer: saudi embassy net | Arşiv Bağlantısı
  2. Birmingham Centre rule of law. Constitutional Awareness. (8 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 8 Haziran 2021. Alındığı Yer: Birmingham Centre | Arşiv Bağlantısı
  3. U. Coşkun. Dünden Bugüne Anasayasacılık. (8 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 8 Haziran 2021. Alındığı Yer: Ankara Barosu | Arşiv Bağlantısı
  4. Prof Dr F.Demir. Cumhuriyet Dönemi Türk Anayasaları Ve Hükümet Sistemleri. (8 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 8 Haziran 2021. Alındığı Yer: Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi | Arşiv Bağlantısı
  5. Prof Dr F. Demir. Cumhuriyet Dönemi Türk Anayasaları Ve Hükümet Sistemleri. (8 Haziran 2021). Alındığı Tarih: 8 Haziran 2021. Alındığı Yer: Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi | Arşiv Bağlantısı
0
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close