Sorulara Dön
7
Sinirbilim & Nörobiyoloji

Çift anadilli insanların analitik zekası daha mı yüksek?

Kanada’da birden fazla anadil var, avrupa’nın kimi yerlerinde de keza öyle. Türkiye’de de türkçe’nin yanında (wikipediden baktım) kürtçe, lazca, arapça, rumca, ermenice, çerkesçe ve daha birkaç dil konuşuluyor. Çift anadil sağlıklı düşünmeye engel mi yoksa zekayı geliştirir mi?

3
154 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla (8)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

"Çift anadil sağlıklı düşünmeye engel mi yoksa zekayı geliştirir mi?"

Öncelikle "sağlıklı düşünme" derken ne kastettiğinizi anladığımdan emin değilim, bunu düşünme yeteneğini standart şekilde yerine getirebilme olarak alıyorum. Sorunun devamında bahsettiğiniz "zekayı" ise, kısaca öğrenebilme yeteneği olarak kabul ediyorum.

Dil bilişsel bir yetenektir. Dil bağlamında sizi zeki yapan şey, dil yeteneğine sahip olmanın kendisidir.

Temelde iki farklı bağlamda iki dilliğin etkisini açıklayabilirim. Biri sosyal beceriler bağlamında, diğeri ise doğrudan zeka.

İki veya çok dillilik düşünme yeteneğine engel mi?

Öncelikle bilişsel bir yetenek olan düşünme anlamında, hayır engel olmaz.

Entelektüel anlamda daha kapsamlı bir "düşünebilmek" ise kastettiğiniz: Belirli bir dilin konuşucusu olmak, o dile ait kültürel tüm bakış açılarına ve anlamlandırmalara sahip olmanızı sağlar. 2. veya daha fazla dili konuşabilmek dolayısıyla daha kapsamlı bir kültüre sahip olduğunuz anlamına gelir. Sosyal beceriler veya entelektüel düşünebilme anlamında, çift veya çok dilliliğin olumlu etkileri olacağını düşünüyorum. Alanyazında düşünme yeteneğine herhangi bir olumsuz etkisine rastlamadım. İki veya çok dilli konuşucular zaman zaman bazı sözcüklerin hedef dildeki karşılıklarını bulamadıklarını belirtiyorlar; fakat bu o dili hiç bilmemekten daha olumsuz bir durum mudur, sanmıyorum.

İki veya çok dillilik doğrudan zekayı etkiler mi?

Bu bağlamda çeşitli çalışmalar ve yaklaşımlar mevcut. Peal ve Lambert 1962'de yayınladıkları "İki dilliliğin zeka ile ilişkisi" adlı makalede, iki dil bilenlerin tek dillilere göre daha çeşitli zihinsel yeteneklere sahip olduklarını belirtmişlerdir. Kroll ve Groot ise 2005'te yayımlattığı kitabında, iki dilliliğin bazı temel bilişsel fonksiyonların (dikkat gibi) gelişimini hızlandırdığını belirtmiştir.

Zeka birçok kavramı içine alan geniş bir kavramdır. Daha zeki veya az zeki gibi genel bir tanımlama yapmak güçtür. Bazı yetenekler veya belirli çeşit öğrenme kolaylığı/zorluğu bağlamında, zeka seviyesi tartışılabilir.

Not: makale adını kendim çevirdim, orjinal adı için referansa bakabilirsiniz.

308 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
2
Teşekkür (4)
Paylaş
2
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

  • Peal, E., Lambert, W. E, et al. The Relation Of Bilingualism To Intelligence.. (01 Ocak 1962). Alındığı Tarih: 03 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Bağlantı doi: 10.1037/h0093840. | Arşiv Bağlantısı
  • JF Kroll, AMB De Groot, et al. Handbook Of Bilingualism: Psycholinguistic Approaches. (01 Ocak 2004). Alındığı Tarih: 03 Mayıs 2021. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Su an yazdigim her sey kendi tecrubemden olusmaktadir. Japonca ve Ingilizceyi anadilim(Turkce) kadar iyi kullanabiliyorum. Bu dilleri ogrenirken cok fazla bir sey farketmemis olsamda, artik gercekten kendimi daha iyi ifade edebildigimi anladim, bunu nedeni ise yabanci dilde bir kelimenin karsiligini ogrenirken aslinda Turkcede bildigim kelimelerin sayisinin da artmasi diye dusunuyorum. Diger bir yandan ise simdi yazilim, ileri seviye matematik ve fizik ogrenirken aslinad daha once "kendime bir seyleri ogretme" teknigimi gelistirmis oldugumdan ki herkesin bir seyleri ogrenmesi gercekten cok farklilasiyor, bu olaydan dolayi kendime daha farkli konulari ogretirken cok rahat bir sekilde nasil ogrenebilecegimi, anlayabilecegimi biliyorum. Bu bana gercekten cok fazla fayda sagliyor. Hicbir faydasi yoksa bile bir seyin Turkcesini anlamadiysam Ingilizcesine bakabiliyorum onu anlamadiysam Japoncasina bakabiliyorum. Bu benim gun icinde 3 farkli dil kullanarak daha farkli dusunmemi sagliyor, yani en azindan o sekilde hissettiriyor. Bir seyleri daha hizli bir sekilde ogrenebildigimi dusunmemin nedeni ise dedigim gibi bir seyi nasil ogrenebilecegimi artik daha iyi biliyorum. Kesinlikle bir rehbere ihtiyac duymuyorum cunku 3 dilde farkli aciklamalarla karsilastirarak kendi acimdan bir olayi kavrayabiliyorum. Dedigim gibi bunlar benim tecrubelerim. Bilimsel acidan herhangi bir arastirmasini yapmadim ancak bu yazidan sonra gidip birkac sey okumam gerek cunku cok merak etmeye basladim bu konuyu. Tesekkurler!

1
Teşekkür (3)
Paylaş
1

Daha aylık olan bebeklerin kendisi ile konuşan büyük insanların dillerini kategorize ettiği, vurgulamaları anlamlandırdığı beyin dalgaları incelenerek keşfedilmiş. ortamda farklı dilde konuşan insanların başka bir dil konuştuklarını anladıkları artık bilinen bir şey. aynı zamanda dil gelişimi ilk yaşlarda beyin gelişimi için çok önemli rol oynamaktadır pedagoglara göre.1

Diller toplumun bütün kazanımlarının ifade ediş şeklidir. Aynı zamanda ait olduğu toplumun düşünme yöntemlerini ifade eder (cümle öğelerinin dizilişleri, kelime hazinesi vb. faktörler etkilidir). Bir dili akıcı şekilde konuşabilmek, o dilde düşünebilmeyi gerektirir ve birden fazla dil konuşabilen insan birden fazla düşünce sistemini beyninde yapılandırabiliyor demektir.

Sorunların çözümü konusunda faklı dillerin düşünce sistemlerinin yardımcı olacağı kanaatindeyim. Sanırım Avrupa ülkelerinde göçmen çocukların dil ve eğitim problemleri ile ilgili bir araştırma göçmen çocukların ilk öğretimlerde geri kaldıkları ama lise ve sonrasında atağa geçip daha başarılı oldukları gözlemlenmişti. (linki hatırlayamadığım için paylaşamıyorum). Bunun sebebi bildikleri diller olarak bir sonuca varılmıştı.

270 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın