Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Büyük patlama, evrenin genişlemesi son bulduğunda evrenin çökmesi sonucunda maddelerin birbiri ile çarpışması sonucunda ortaya çıkmış olamaz mı?

Evrenin çökmesi sonrası tekillik oluşmaya fırsat kalmadan evrendeki tüm maddelerin birbiri ile çarpışması sonucunda büyük patlamanın ortaya çıkabileceğine inanmaktayım.

3
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Bir şeye inanabilmek için elimizde yeterince bilgi olması lazım, hislerimiz bizi yanıltabilir. Hatta bazı durumlarda, elimizdeki veri yeterli olsa bile, manipüle edebiliriz. Einstein, denklemlerinde genişleyen evren modeline ulaştığında, bunu kabul etmeyip tersi bir açıklama yapmıştı, Edwin Hubble evrenin genişlediğini ispat edince, bunun en büyük hatası olduğunu söylemiştir.

Büyük patlama (Big Bang) teorisine bakacak olursak; bu teori bize, tekillikten bir evren ortaya çıktığını, atomların ve parçacıkların hangi koşullar altında oluştuğunu ve daha bir sürü şeyi anlatır ve evreni modellememizi sağlar. Bu teori ile evrenin geleceğini de modelleyebiliyoruz. Ne yazık ki, büyük patlama teorisi bize, bu tekillikten önce ne olduğunu veya bu tekilliğin nasıl oluştuğunu anlatmaz. Bunu, bu güne kadar en iyi modelleyen teori ise M Kuramıdır. (O başka geniş bir konu)

Evrenin genişlemesinin son bulması hususuna gelirsek; altta linkini verdiğin evrim ağacı makalesinde yazdığı gibi, son gözlemler evrenin gittikçe hızlanarak genişlediğini göstermektedir. Bu sonuç bizi, kütle çekimin hiç bir zaman galip gelemeyeceği bir evren sonuna götürür. "Gök cisimleri birbirinden çok uzaklaşacak, bütün yıldızlar ölecek ama yenileri doğamayacak, en son kalan kara delikler de, Hawking ışıması yüzünden buharlaşacak ve evren mutlak bir ısı ölümüyle son bulacak." Bu model, elimizdeki bilgi ve gözlemler ile elde etiğimiz ve günümüzde astronomlar tarafında kabul gören evrenin sonu modelidir. Tabi ki bu kesin sonuç demek değildir. Bundan yıllar sonra elimizdeki bilgiler veya gözlemlerimiz değişebilir, o zaman evrenin sonu modeli de değişebilir. Bilimin özü de budur zaten.

Sorunda bahsettiğin gibi, evrenin içine çökerek tekrar genişlediğini düşünmüyoruz çünkü buna dair bir kanıtımız yok aksine tam tersi kanıtlarımız var. Hızlanarak genişleme, böyle bir şeyin daha önce olmadığını da ortaya çıkarmış oluyor.

Çoğu insan, evren hakkındaki teorilerin; birinin veya birilerinin aklına gelen bir fikri ortaya atması ve diğer bilim adamlarının da bu fikri desteklemesiyle ortaya çıktığını düşünüyor. İnsanoğlu olarak kara delikler ile hiç yüzleşmesek bile, göreceli olarak oldukça bilgiye sahibiz. Doğal olarak hiç görmediğimiz bir şey hakkında nasıl bu kadar bilgi sahibi olabiliyoruz diye düşünenler çıkıyor. Evren hakkındaki bilgiler, teoriler, gözlemler ciddi çalışmaların bir ürünüdür. Gözleme, matematiğe ve fizik kanunlarına dayanır. Hepsi defalarca test edilir, tekrar gözlemlenir, tekrar hesaplanır. O yüzden bu teorileri göz ardı etmenizi tavsiye etmem.

211 görüntülenme
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

Öncelikle ufak bir yanlış bilgiyi düzeltmek isterim, Büyük Patlama isminin önerdiğinin aksine bir "patlama" yani belirli etkileşimler sonucu basınç dağılımı değildir. Büyük Patlama anı evrenin genişlemesinin başlamasıdır. Elbette teori ve gözlemler ışığında biliyoruz ki büyük patlama anında evren inanılmaz sıcak olduğu ve çok hızlı genişlemeye başladığı için bir patlamaya benzer yönleri de vardır.

Sorunuza gelirsek eğer Penrose'un "Conformal Cyclic Cosmological Model" ismi verilen tam da sizin söylediğiniz gibi genişleyen, çöken ve sonra tekrar genişleyen, tekrar çöken bir evren modeli öngörüyor. Ancak günümüzde yapılan gözlemler evrenin ivmelenerek genişlediğini gösterdiği (aslında son yıllarda yapılan gözlemler bu gözlemin hatalı olabileceği yönünde ancak cevabı uzatmamak adına bundan bahsetmeyeceğim) için evrenin büyük bir çöküş ile sonlanmasını beklemiyoruz.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Temel bilimlerde inanmak ya da inanmamak bir şey ifade etmez. Bilimsel olarak hipotezler vardır ya da yoktur. Yapılan deneylerde başarılı olurlarsa yollarına devam ederler, aksi durumda terkedilirler. Sorunun cevabı oldukça uzun ve detaylı aslında. Kısa cevap sizin dediğiniz şekle yakın bilimsel hipotezler teoriler var elbette. Bunlara çoklu evrenler de deniyor. Ya da döngüsel evrenler (cyclic universe)...

Bu alanda John Gribbin'in yazdığı oldukça popüler kitap olan "çoklu evrenler" kitabı tam bu sorduğunuz soruya yanıt nitelikte. Hugh Everett'in 1950lerde öne sürdüğü teorileri ele alıyor.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
İlgili Yazılarımız
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir şey sizin için yeterince önemliyse, ihtimaller düşük olsa bile onu başarmayı denersiniz.”
Elon Musk