Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
4
Puan Ver

Bir canlıya insan diyebilmemizi sağlayan özellik nedir?

Bir canlıya insan diyebilmek için biyolojik sebepler yeterli mi yoksa bilince sahip olması bir canlıya insan dememiz için yeterli midir. Bir örnek olması açısından köpekler tarafından yetiştirilen bir kişi mi daha insan yoksa kavanozun içinde duran bir beyin mi. Etik kurallarından bağımsız bir cevap daha faydalı olabilir. Kategoriyi tam çözemediğim icin felsefe dedim çok takılmayın oraya.

1
Teşekkür (4)
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Merhaba, aşağıdaki yazı dizisi bu sorunuz için çok faydalı olacaktır.

https://evrimagaci.org/yazi-dizisi/sinirbilim-ve-beyin-13

Özetle, etik kavramları devre dışı bırakırsak, insan biyolojik olarak tanımlanan bir canlı türüdür. İnsanların iki eli vardır ama doğuştan eli olmayan bir bireye de insan deriz çünkü eli dışındaki tüm biyolojisi, kromozom yapısı, DNA bilgisi bize onun insan olduğunu söyler.

Yazı dizisinde tüm detaylarıyla anlatıldığı üzere, yanlış inanışın aksine insan dışında bir çok canlının da bilinci vardır. Bu nedenle bilinci olan her canlıya insan diyemeyiz.

Bir insanın sadece bir elini kesip, bir kavanozda, hücre yapısı ve fonksiyonları bozulmadan muhafaza etsek belki buna insan diyemeyiz ve fakat insanı diğer canlılardan önemli derecede ayırıştıran beyni için aynı şeyi yapsak zannımca buna insan demek durumundayız.

Gelecekte, beyni tamamen bir insandan alınmış fakat vücudunun geri kalan kısımları makinelerden oluşan kişiler var olabilir. Hatta, bazı filmlere konu edildiği gibi, insan bilinci, hafızası, duyguları, yetenekleri ile tamamen biyolojik süreçten ayrılıp bir yazılım haline dahi getirilebilir. Biyolojik bir beynin tüm işlevlerine sahip olması, bir insandan kopyalanmış olması ve başka bir kopyasının da mevcut olmaması durumunda bu yapıya da insan muamelesi yapılması gerekebilir.

Bir avukat olarak, konu ile ilgili olması bakımında biraz önce verdiğim kavanozdaki el örneğine hukuki bir niteleme ile yaklaşacak olursak, kime ait olduğu belli olan ve tekrar dikilmek üzere koruma altına alınmış bu şekildeki bir elin bütünlüğüne kasten zarar verilmesi zannımca "kasten yaralama" suçuna sebebiyet verebilir. Çünkü elin ait olduğu birey sağdır ve bu el bir mal veya eşya değil, sağ olan bir bireyin vücudunun bir parçasıdır. Fakat elin ait olduğu birey sağ değil ve el tamamen farklı bir amaçla (örneğin bir deney için) muhafaza ediliyorsa, bu ele verilecek kasti bir zararın, "yaralama" suçuna sebebiyet vermesi mümkün olmaz.

Fakat aynı mantığın, beyin için yürütülmesi zor olacaktır.

Bir araştırmada hamile bayanlara, çocuklarının vücutlarında bir engel ile doğması ihtimali %100 olsa yine de doğurur musunuz sorusuna ezici bir çoğunluk evet cevabı vermişken, aynı kişilere çocukta zihinsel bir engel olacağı söylense idi doğurmak ister misiniz diye sorulduğunda yine ezici bir çoğunluk hayır cevabını vermiştir. Bu çalışma bize, insan algısındaki "insan" tanımının beyin sağlığı ile daha ilintili olduğunu göstermektedir. Buradan hareketle, yine hukuki anlamda, bir insan beyninin tüm fonksiyonlarını ifa edebilen bir beyin, vücut içinde değil de varlığını idame ettirebildiği bir kapta da olsa, ona kasten zarar verilmesi "yaralama" suçuna sebebiyet verebilir.

Özetle; hukuk muhtemelen sahibi ölmüş fakat fonksiyonlarını ifa eden bir eli insan olarak görmezken, tüm vücudu artık yok olmuş ve fakat tüm fonksiyonlarını ifa eden bir beyni insan olarak nitelendirecektir. Hatta, ortada bir beyin de olmasa ve insana dair tüm veriler bir yazılıma aktarılsa ve o yazılım insan beyninin tüm fonksiyonlarını ifa etse, o da bir insan olarak değerlendirilecektir. Buradaki ortak mantık, önceden fiziki olarak var olan bir insana aidiyettir.

İnsan beynini tamamen taklit edebilen ve fakat öncesinde bir insana ait olmayan, sonradan üretilmiş bir yazılıma insan muamelesi yapılabilir mi ? Veya yapısal olarak karma bi halde bulunan, türev yazılımlara aynı muamele yapılabilir mi, bunlar ileriki yılların beyin yakan soruları olacak.

Esenlik dilerim

Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yalnızca aptallar ve ölüler fikirlerini değiştirmezler. Aptallar değiştirmez, ölüler ise değiştiremez.”
John H. Patterson