Sorulara Dön
0
Psikoloji & Psikiyatri

Beynin hasar alması sonucu davranışlarda değişiklik olabilir mi?

Amerika'da tren rayı inşaatında çalışan phineas gage isimli bir adamın patlayıcılar sebebiyle kafasına demir çubuk saplanıyor fakat kızgın demir kafasındaki damarları mühürlediği için gage sağ kalıyor. Beyni hasar gören gage'in daha sonra hiç davranmadığı şekilde davrandığı görülüyor. Peki beyinde oluşan hasarlar davranışları etkiler mi?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

[Moderatör Notu: Bu cevap, soruya kaynak zorunluluğu eklenmesinden önce girilmiştir.]

Beyinde meydana gelebilecek her türlü hasar, işleyişini değiştirebilecek seviyeye ulaştığında cevap evettir. Darbe, tümör, lobotomi vs nedenler, belli bir kritik seviyeye ulaştığında beynin çalışma şeklini değiştirir. Soruda verilen örnek, aslında işçinin prefrontal korteksinin zarar görmesi ile sonuçlanan ünlü bir olaydır. En son gelişen, mantıklı düşünme, analiz etme, analitik düşünce süreçlerinin gerçekleştiği alanın zarar görmesi kişiyi daha refleksif, dürtüsel, kontrolsüz hale getirmektedir. Serebral korteks, sürüngen beyin ve limbik sistemden gelen dürtüleri kontrol eder, yönetir. Burada oluşacak bir hasar elbette ki bu kontrolü devre dışı bıraktığında kişi alkol almış gibi (alkolün etkisi de aynı ancak geçicidir.) kişiyi olay öncesi halinden ayıracak hale sokacaktır. Burada kişi aynı benlik hissine sahip olmasına rağmen bilincin bizi yaşamda tutma çabalarından biri olarak değişikliklerin üzerini kapatarak bizi korumaya almaktadır.

Bunun yanında beyin tümörleri, oluştuğu alanı etkilemesi nedeniyle davranış biçimlerini doğrudan etkilemektedir yapılan çalışmalarda görüldüğü üzere. Bir akademisyen normal yaşamına devam ederken aniden çocuk seviciliği geliştirmeye başlar. Bunun nedenini anlayamaz, ancak engel olamaz. Yapılan tetkiklerde beyin tümörüne rastlanır. Tümör alınınca birey eski sağlıklı yaşamına döner, daha sonra tümör nüksedince yine sorunlu istekleri geri gelir.

Depresyon hastalarına lobotomi uygulayan, ve bu yolla onların çektiği acıları dindirdiğini düşünen bir doktor, aslında sonuç işe yarıyormuş gibi görünmesine rağmen onları artık hissetmeyen, duygusuz birer yaşayan ölü haline getirmiştir. (Bunu o zamanın teknik imkansızlıklarına rağmen ustalıkla gerçekleştirmiştir)

Özellikle beyin oluşum evresinde ileri düzey darbelere maruz kalmamalıdır. Gelişim çağındaki çocukların boks, amerikan futbolu gibi darbeye açık sporlar yapmamalıdır. Çünkü gelişim aşamasında alınan darbenin etkisi daha ciddi sorunlara yol açmaktadır. (parkinson, MS vs)

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın