Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
4

Akademik yayın nedir?

Bilimin insanlara ulaştırılmasındaki en net kaynaklar olan akademik yayınlar nelerdir. Evrim Ağacı, Kozmik Anafor, Açık Bilim,... vb. popüler bilim oluşumları bir akademik yayın mıdır? Dünyada ve ülkemizdeki popüler ve güvenilir akademik yayınlar nelerdir?
2,976 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ufuk Derin
Öğrenci-Okur

Çağrı Mert Bakırcı'nın "Evrim ağacı akademik bir kaynak olarak kullanılabilecek yeterliliğe sahip mi?" sorusuna verdiği cevabı da ekliyorum.

"Hayır, Evrim Ağacı akademik bir kaynak değildir; ancak Türkçe yazında (akademik literatürde), üniversitelerin derslerinde ve hatta akademik tezlerde kaynak olarak yaygın bir şekilde kullanılıyor ve bu bizim açımızdan elbette sevindirici.

Tüm Reklamları Kapat

Bu biraz Wikipedia'nın durumuna benziyor. Wikipedia şu anda birçok önemli ve bilimsel başlık açısından Encyclopaedia Britannica ile eşit isabetliliğe sahip ve ortada internet yokken akademik çalışmalar ansiklopediler üzerinden veya kütüphanelerde çekilen akademik makale fotoğraf filmlerinin taranmasıyla yürüyordu. Peki Wikipedia'yı akademide kaynak olarak kullanabilir miyiz?

Bana kalırsa bunun cevabı, daha önce başka bir konuyla ilgili olarak şu tweetimde söylediğim ile aynı. Eğer Wikipedia'da (veya Evrim Ağacı'nda) verilen bilgi doğru ise, doğrudur. Bunun Wikipedia'da (veya Evrim Ağacı'nda) olmasıyla bir alakası yoktur. O bilginin doğruluğunu teyit etmek, araştırmacının sorumluluğudur. Bir şeyin akademik dergide yayınlanması onu otomatik olarak doğru yapmaz; akademik makalede bulunan bir bilginin sahanın genel bağlamından koparılarak cımbızlanmadığından emin olmak da araştırmacının görevidir. Dolayısıyla bir şey akademik dergide yer aldı diye teyit muafiyeti kazanmış olmuyoruz.

Tüm Reklamları Kapat

Tabii ki Wikipedia ve Evrim Ağacı gibi kaynaklarda yayınlanan içerikler, akademik dergilerde olan gibi bir hakem denetiminden geçmediği için, bu kaynaklardaki bilgilerin akademik bir bağlamda kullanılmadan önce ek olarak teyit edilmesi daha büyük öneme sahip. Ancak hakem denetimi, hataları ortadan kaldırmıyor.

Dahası, Wikipedia'da bir miktar ve bizden farklı bir felsefe çerçevede olsa da editöryal denetim var. Evrim Ağacı'nda ise son derece katı bir editöryal denetim mekanizması var (Yazılı İçerik Kuralları Madde 15'ten: "Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik bir editörün denetiminden geçmeden yayına alınamaz."). Bu da hataları en aza indirmek için geliştirdiğimiz, doğrudan doğruya akademik dergi hakem denetim mekanizmasından ilham alan bir süreç.

Hataları sıfırlıyor mu? Hayır.

Araştırmacının teyit yükümlülüğünü ortadan kaldırıyor mu? Hayır.

Yaptığımız işin içimize daha çok sinmesini sağlıyor, hataları kısıtlıyor ve Evrim Ağacı'nın halk arasındaki güvenilirliğini arttırıyor mu? Kesinlikle evet!

Pratikte iş şöyle yürüyor genelde: Birçok araştırmacı, Evrim Ağacı veya daha yaygın olarak Wikipedia (İngilizce versiyonu) üzerinden bir konuya temel düzeyde giriş yapıyor; sonrasında o makalelerin kaynaklarından akademik literatüre geçiş yapıyor ve oradan yoluna devam ediyor. Bir makalede Wikipedia veya Evrim Ağacı'na hiç atıf yapılmamış olması, o araştırmacıların Wikipedia (veya Evrim Ağacı) gibi kaynaklara hiç başvurmadığı anlamına gelmiyor. Bunu bizzat akademisyenlerden tekrar tekrar duymuşluğum var - ki çok da normal. Bilgi doğruysa, doğrudur. Yanlışsa, yanlıştır. Kaynağı teyit etmek, araştırmacının görevidir. Bilginin Wikipedia'da veya Evrim Ağacı'nda yer alması onu daha "az bilgi" veya daha "yanlış bilgi" yapmaz; sadece teyit sorumluluğunu biraz daha arttırır.

Ki Evrim Ağacı'nın (ve popüler bilimin) amacı da zaten budur: Genel halk veya genel bilgi ile, akademik literatür arasında bir arayüz olabilmek. Genelde "bilimi halka götürmek" açısından düşünülüyor bu ama; özellikle de yeni akademisyen adaylarını veya öğrencileri akademiye götürme boyutu da var, bu unutulmamalı. Arayüz, iki yönlü çalışıyor.

Popüler bilimin amacı, yeri ve önemi daha iyi anlaşıldığında, bu sorunun cevabı da netleşiyor. Neyi, nerede, ne zaman ve nasıl kullanmanız gerektiğini bildiğiniz sürece, Evrim Ağacı da, Nature dergisi de, Wikipedia da inanılmaz kıymetli araçlardır. Yanlış kullanıldığında, hepsi berbat sonuçlar doğuracaktır."

1,437 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Yazar Yok. Kaynak Cevap. (10 Mayıs 2020). Alındığı Tarih: 10 Mayıs 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
4
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Ecem @Cadıbozmasıı
Meraklı

Bilimsel yayın, bilimsel yazım kuralları esas alınarak, özgün araştırma sonuçlarını tanımlayan, yazılmış ve basılmış bir rapordur.”

Detaylı olarak tanımlamak gerekirse bilimsel yayın; özgün araştırma sonuçlarının ilk yayını olan yazarın meslektaşlarının deneyleri tekrarlayabilecekleri ve sonuçları irdeleyebilecekleri forma sahip ve dergide veya başka bir kaynak belgesinde bilimsel toplum içinde hemen ulaşılabilir olan yayındır.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanları yaptıkları çalışmaların sonuçlarını geniş kesimlere

duyurabilmek için araştırma sonuçlarını yayımlamaktadır. Özetler, tezler, konferans raporları ve diğer birçok literatür yayımlanabilir, fakat bu yayınlar her zaman geçerli yayın ölçütünü sağlamazlar. Dahası, bilimsel bir makale bütün diğer testleri geçse de, eğer yanlış yerde yayımlanmışsa geçerli yayımlanmamış demektir. Yani, nispeten kötü bir araştırma raporu, fakat testleri geçen bir yayın, eğer doğru yerde (genellikle belli başlı bir dergi) kabul edilir ve yayımlanırsa geçerli bir yayındır.

Tüm Reklamları Kapat

En önemli bilimsel yayınlar, süreli bilim dergilerinde yapılır. Bu dergiler, dergi bayilerinde rastladığımız Bilim ve Teknik gibi dergiler değil, yalnızca abone olanların edinebildiği ya da ilgilenenlerin üniversite kütüphanelerinde bulabilecekleri mesleki yayınlardır.

Bilimsel dergilerde bilim adamlarının araştırma sonuçlarını veya yorumlarını birinci elden anlattıkları makaleler bulunur. Bu makalelere baktığınızda ilk dikkatinizi çekecek olan, makalenin sayfada sade bir şekilde yerleştirilmiş, ve bölümlerinin birbirinden ayrılmış olmasıdır. Öncelikle makalenin başlığı ve yazarları belirtilir, hemen ardından da makalede anlatılanların bir özeti verilir. Bu özetler, milyonlarca makale bulunduran dergi arşivlerinde ve veritabanlarında sizi ilgilendiren makaleleri bulmanız açısından çok önemlidir.

Ülkemizdeki bazı önemli akademik yayınlar için lütfen inceleyiniz

https://dergipark.org.tr/tr/

Dünyadaki en önemli akademik yayın bence Nature Dergisidir bunu da burada belirtmek isterim.

798 görüntülenme
2
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
  • Paylaş
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Yeni Yapay Zeka
Yeni Yapay Zeka "Sora", YouTube'un Sonu Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close