Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sodyum Aljinat Nedir? Plastik Kirliliğini Azaltabilir mi?

Sodyum Aljinat Nedir? Plastik Kirliliğini Azaltabilir mi?
Sodyum aljinatla yapılan yenilebilir su
Koopolog
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Besin maddelerinin paketlenmesindeki temel prensip, besinlerin dışarıdan herhangi bir fiziksel, kimyasal veya biyolojik bir etkene maruz kalmaması ve bu sayede raf ömrünün uzayıp herhangi bir bozulmaya uğramadan son kullanıcıya ulaşmasını sağlamaktır.

Besinlerin kimyasal olarak değişikliğe uğramasının ve bozulmasının ana nedenlerinden birisi, hava ile temastır. Havadaki oksijen ve azot maddeleri besinlerdeki kimyasallar ile tepkimeye girerek kimyasal değişikliklere neden olur. Bu yüzden gıda paketlerinin havayı geçirmeyecek yapıda olması önemlidir.

Plastik kirliliği önemli bir sorun haline gelmiştir.
Plastik kirliliği önemli bir sorun haline gelmiştir.
Food tank

Hem havayı geçirmeyecek polimer bir yapıda olması bakımından hem de kolay elde edilip kolay işlenebilmesi bakımından plastik, gıda ambalajlarında en çok kullanılan maddelerden biridir. Ancak gıda ambalajlarında kullanılan plastiklerin tek kullanımlık olmaları ve doğada çözünememeleri, onların çevre kirliliğinde önemli bir paya sahip olmalarına neden oluyor. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı'nın (US EPA) paylaştığı verilere göre sadece 2014 yılında ABD'de 258 milyon ton kentsel katı atık üretilmiştir. Bu atıkların %63'ünden fazlasını (plastik de dahil olmak üzere) besin paketlerinde kullanılan malzemeler oluşturmaktadır.

Besin paketlemesinde kullanılan plastiklerin yerine, doğa dostu alternatif bir polimer geliştirilmesi, çevre kirliliğinin Dünya çapında yükselişe geçtiği zamanlardan beri bilim insanlarının üzerinde çalıştığı bir konudur. Bu soruna geliştirilen çözüm ise sodyum aljinat. Peki nedir bu sodyum aljinat ve nerelerde bulunur?

Sodyum Aljinat Nedir ve Nasıl Elde Edilir?

Sodyum aljinat, aljinik asidin sodyum tuzudur. Aljinik asit, C6H8O6 formülüne sahip bir karbonhidrat polimeridir. Aljinik asidin ana kaynağı kahverengi alglerdir. Bu kahverengi algler, birçok su yosunu türünde de bulunur ve su yosunlarından da elde edilebilir.

Aljinik asit içeren su yosunları, soğuk kuzey denizlerinde bulunur. Aljinat, su yosunlarında bitkilerdeki selüloz gibi hücre duvarlarında bulunur ve aynı selüloz gibi davranarak hücrenin yapısal formunu korur. Aynı zamanda aljinik asit, suyu tutarak suyun bulunmadığı zamanlarda su yosununa su sağlayarak onun dehidre olmasını engeller.

Aljinatlar su yosunlarından elde edilir.
Aljinatlar su yosunlarından elde edilir.
Peptest

Sodyum aljinat doğal olarak bulunamadığı için, biraz uzun bir üretim sürecine sahiptir. Önce su yosunları toplanır ve su yosunlarının buzlu şekilde özütleri elde edilir. Bu buzlu bulamaç filtre edilmek için oldukça kıvamlıdır. O yüzden su katılarak seyreltilir ve ekstra işlemler kullanılarak saflaştırılıp, aljinik asit elde edilir. Son olarak aljinik asit, alkol sodyum karbonat ile birlikte kimyasal bir karıştırıcıda karıştırılır ve sodyum aljinat elde edilmiş olur.

Sodyum Aljinat Nerelerde Kullanılır?

Sodyum aljinatın en çok kullanıldığı alan gıda endüstrisidir. Sodyum aljinat, E401 gıda katkı numarası ile bilinen bir gıda ajanıdır. Katıldığı besinlerin bozulmasını önler ve jel kıvamına sahip olmasını sağlar. Bu yüzden hazır dondurma, yoğurt, puding ve çeşitli sosların üretiminde kullanılır. Ayrıca çeşitli et ürünlerinin elastik olması ve su tutması için de kullanılır. Ayrıca sodyum aljinat moleküler gastronomide de sık kullanılarak çeşitli formlardaki malzemelerden istenilen püre ve jölelerin istenilen kıvamda üretilmesini sağlar.

Sodyum aljinatın üzerinde çok çalışılan bir madde olmasının nedenlerinden birisi de onun gıda ambalajlarında kullanılmak istenmesidir. Çünkü sodyum aljinat hem yenilebilir hem de doğada çözünebilir bir maddedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ancak sadece sodyum aljinat değil, bütün aljinat tuzlarının (kalsiyum, potasyum) paketlemede kullanılması düşünülmektedir. Aljinat tuzları, film formunda üretilip kullanılabilmektedir. Aynı zamanda tuz içeriği de yüksek olduğu için besinlere fazladan bir koruyuculuk getireceği düşünülmektedir.

Aljinat tuzları üretildiğinde 3 farklı polimer zincirine sahip olabilmektedirler. Bunlar; M-bloğu, D-bloğu ve MD-bloğudur. Polimer yapısı su yosunun toplanma zamanına, türüne, kökenine ve olgunluk seviyesine göre değişebilmektedir. 3 farklı polimer yapısı ile aljinit bazlı filmler çeşitli ürünlerin paketlenmesinde kullanılabilir ve ileride bu yöntem yaygınlaşarak plastik kirliliği önemli ölçüde azaltılabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 15
  • İnanılmaz 6
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 4
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/11/2020 08:05:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9517

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Teori
Diş Hekimi
Balık Çeşitliliği
Böcekler
Fosil
Gıda
Avrupa
Jeoloji
Doğa Yasası
Obstetrik
Teyit
Yemek
Cansız
Kütle
İnsan Sağlığı
Ay Ve Dünya
Sosyal Mesafelendirme
Albert Einstein
Evrimsel Biyoloji
Kelebek
Karanlık Enerji
Kuşlar
Olasılık
Evrim Ağacı Duyurusu
Tümör
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hızlı gitmek istiyorsan, yalnız git. Uzağa gitmek istiyorsan, birlikte gidelim.”
Afrika Atasözü
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol