Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sığırlar Neden Kuzey veya Güneye Dönük Şekilde Otlar?

Sığırlar Neden Kuzey veya Güneye Dönük Şekilde Otlar? Unsplash
Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
2 dakika
6,084 Okunma Sayısı
Not Ekle
Reklamı Kapat

Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Uzun zamandır bazı kuşların ve balıkların dünyanın manyetik alanını bir tür rehber olarak kullandıklarını biliyoruz. Peki büyük memeliler de aynısını yapabilir mi? Duisburg-Essen Üniversitesi'ndeki bilim insanlarına göre cevap, evettir.

2008'de Dr. Sabine Begall ve meslektaşları, kemirgenlerin manyetik alanlara nasıl tepki verdiğini (İng: "magnetosensitivity") araştırırken belki de tüm gün boyunca sıçanların yüzlerine çubuk mıknatıs tutmaktan sıkılmış olacaklar ki, araştırmalarını daha büyük memelileri de kapsayacak şekilde genişletmeye karar verdiler.[1] Ekip, Google Earth yardımıyla, dünyanın dört bir yanında otlayan yüzlerce sığır sürüsünün uydu görüntülerini analiz etti. Sonuçlar şaşırtıcı şekilde garipti: Otlayan sığırlar neredeyse her zaman kuzeye veya güneye bakıyordu.

Otlayan büyükbaş hayvanlar
Otlayan büyükbaş hayvanlar
Unsplash

Kuşlardan veya somon balıklarından farklı olarak sığırlar, nadiren uzun mesafelere göç ederler. Evrimin neden onlara manyetik çizgiler boyunca hizalanma yeteneği bahşettiği tam bir muamma olsa da ekibin çalışması, bunu başardıklarını gösterdi. Güneşin konumunun veya rüzgâr yönünün olası etkilerinin kapsam dışı bırakıldığı araştırmada, analiz edilen sığırlardan çoğu, kuzey-güney doğrultusundan en fazla beş derece sapıyordu. Dahası, karda istirahat ederken oluşan izleri (İng: "deer beds") analiz edilerek kızıl geyik ve karaca sürülerinin de aynı şeyi yaptığı keşfedildi.

Üç geviş getiren türdeki Kuzey-Güney uyumunu gösteren eksenel veriler. (A) Sığır, (B) Karaca, (C) Kızıl geyik. Her bir nokta çifti (birim daire içinde zıt yerlerde bulunur), hayvanların bir bölgedeki vücut pozisyonunun eksenel ortalama vektörünün yönünü temsil ediyor. İlgili türün tüm verileri üzerinden hesaplanan ortalama vektör, çift başlı okla gösteriliyor.
Üç geviş getiren türdeki Kuzey-Güney uyumunu gösteren eksenel veriler. (A) Sığır, (B) Karaca, (C) Kızıl geyik. Her bir nokta çifti (birim daire içinde zıt yerlerde bulunur), hayvanların bir bölgedeki vücut pozisyonunun eksenel ortalama vektörünün yönünü temsil ediyor. İlgili türün tüm verileri üzerinden hesaplanan ortalama vektör, çift başlı okla gösteriliyor.

Google Earth’ten alınan çoğu görüntü, özellikle gün ortası olmak üzere, güneşli günlere aitti. Bitki örtüsüne dayanarak, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen tüm görüntüler yaz zamanlarını, güney kıtalardan olanlar ise hem kuru hem de yağışlı mevsimleri kapsıyordu. Araştırmadaki coğrafi, ekolojik yerlerin sayısı ve çeşitliliği ve sakin hava durumu göz önüne alındığında, rüzgârın yönü ve güneşin konumu, yönelmeyi etkileyen en önemli faktörler olmaktan çıktı.

Reklamı Kapat

Bazı bilim insanları, manyetik hizalanma ve bazı fizyolojik süreçler arasında etkileşimler olduğunu da öngörmüşlerdir. Bu spekülasyon, hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalardan değil, insanları içeren deneylerden kaynaklanmaktadır. İnsanlarda, doğu-batı doğrultusunda uyuyanların, kuzey-güney doğrultusundakilere kıyasla daha kısa bir REM gecikmesi gösterdiği de keşfedilenler arasındadır.

Şu anda, manyetik hizalanmanın biyolojik işlevi bir sır olarak kalmaktadır. Hayvanlar âleminde ne kadar yaygın olduğundan bile emin değiliz. Çevremizde en yaygın olarak bulunan hayvanlardan birindeki fenomeni tanımak için sığırlara uzaydan bakmak gerekiyordu. Bilim insanları, bu muammanın derinliklerine inmek için yeni teknolojik araçları kullanmaya ve ince kanıtlar aramaya devam edecekler.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • İnanılmaz 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Muhteşem! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 15/01/2021 23:41:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9427

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Araştırma
Nasa
Mikrop
Endokrin Sistemi
Teyit
Karadelik
Anne
İklim Değişikliği
Amerika Birleşik Devletleri
Elektrik
Bebek
İmmünoloji
Test
İnsan Evrimi
Tür
Çağ
Kozmoloji
Kertenkele
Evren
Toplumsal Cinsiyet
Evrimsel Psikoloji
Ara Tür
İhtiyoloji
Olasılık
Çocuklar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir kişiye herhangi bir şey öğretemezsiniz. Yalnızca o kişinin o şeyi kendisinin keşfetmesini sağlayabilirsiniz.”
Galileo Galilei
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku