Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sicim Teorisi Bizim Sanal Varlıklar Olduğumuzu mu Gösterir?

Sicim Teorisi Bizim Sanal Varlıklar Olduğumuzu mu Gösterir?
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Sormamız gereken ilk soru, belki de şu olmalıdır: ''sanal varlık'' nedir? Evet. Başlığımızı oluşturan soruyu sormamıza sebep olan popüler söylem kaynaklarının türettiği bu kavramın anlamını sorgulamamız gerekiyor. Sonra sicim teorisine geçebiliriz.

Yukarıda bahsettiğimiz kaynaklar, ''sanal varlıklar olmak'' eylemini varlık felsefesinde nereye koyuyorlar? Gerçekliğin karşısına mı, ''gerçek varlıklar olmak'' eyleminin karşısına mı? Gerçek varlığın gerçek varlık olduğuna, sanal varlığın sanal varlık olduğuna kim karar veriyor? Tüm bu soruları, günümüz aile yapısından farklı bir aile ortamında tartıştığımızda, bağlamın giderek fizikten varlık felsefesine kaydığına şahit oluruz. Zira bu sorular, fiziğin, diğer bir deyişle, doğaya dair tüm bildiklerimizin sınırlarındaki sorulardır. Bildiklerimizi birer ışık kaynağı olarak düşündüğümüzde, ışık kaynağımız olmadan karanlığa attığımız her adım, bizler için hem tehlikeli hem de değersiz olur.

''Sanal varlık'' söyleminin kaynakları çok çeşitlidir. Yazarlar grupları, çeşitli medya kuruluşları, hatta bilim kurguya dair herşey bu söyleme katkıda bulunabilir. Bilim ile bilim kurguyu ayırabilme yetisine sahip olmayan toplumlarda ise kuantum hayat koçluğu, kuantum olumlama eğitmenliği gibi meslek grupları ortaya çıkar, bunlar yanında tarikatlar gibi topluluklar bile oluşabilir. 

Tüm bunların dışında, ''sanal varlıklar'' sicim teorisi içerisinde nasıl değerlendirilir? Bu sorunun içinde bir gizli soru daha bulunuyor: ''Sicim teorisinde ''sanal varlıklar''dan bahsedilir mi?'' 

Bu teori, hepimizin bekleyebileceği gibi, en ilginç teorilerden biridir; hatta belki en ilginci olarak bile değerlendirilebilir. Bunda hemfikir olabiliriz. Ancak bu ilginçliğin kaynağı konusunda hemfikir miyiz? Sicim teorisi neden ilginç? Zira sınanabilir değil. Evet, burada şok geçirmeniz gerekiyor! ''Bir teori nasıl olur da sınanamaz?!'' diye sorduğunuzda, doğru yerdesiniz demektir. Öncelikle sicim torisinin neyi açıklayıp neyi açıklamadığına değinmemiz gerekiyor. 

Esasında bu teorinin yola çıktığı sorun evrenin en temel parçasıdır: ''Evren hangi ''şey''den meydana geliyor?'' Parçacık fiziğinde, ''Standart Model'' ifadesine çoğu kez rastlamışızdır. Fiziğin periyodik cetveli olarak düşünebileceğimiz bu model, tüm parçacıkları ve kuvvetleri bir araya getirip sistematikleştiren bir modeldir. İşte bu modelin içerdiği tüm parçacıklar, sicim teorisi bağlamında tek bir temel yapının, yani sicimin farklı tezahürleri olarak ortaya çıkıyor. Bu sicim, belli frekanslarda titreşebiliyor. Bu titreşimin niteliği, parçacıkların kütlesini, yükünü ve diğer özelliklerini belirleyebiliyor. Ancak bir sorunumuz var: bu sicimler varsayımsal ve gözlemleyemeyeceğimiz kadar küçükler. Yani gözlemleyemediğimiz şeyler hakkında konuşuyoruz; dolayısıyla deneyini de yapamıyoruz. İşte bu sebeple sicim teorisi, sınayamadığımız, yarım bir teori. Popülizmden nasibini almamış akademisyenlere sorduğunuzdaysa, üzerinde durulmaması gereken, boş bir düşünce. 

Peki ''sanallık'' bunun neresinde? Kendi yarattığımız bir düşünce üzerinden gerçeklik tartışması yapabilir miyiz? Elbette hayır. Eğer bağlamımız fizik ise, sanal varlıklar olduğumuzu tartışmamız, Kaf Dağı'nın yüksekliğini ölçmeye çalışmamıza benzer. Doğadan yola çıkarak belli modeller oluştururuz, bu modelleri sınarız ve eksiklerini tartışarak üzerlerinde revizyona gideriz. Ancak burada, bu noktada, yolumuzu tıkayan bir şey var. Sanal oluşumuzun bu yarım teoriyle ilişkisini ele almadan önce bu şeyi yolumuzdan kaldırmamız gerekiyor. Kaldı ki sanal varlıklar olsak bile (bir bilgisayarda oluşturulmuş modeller olduğumuzu; bizden daha gerçek (!) şeylerin de bulunduğunu varsayalım) bunu çok büyük ihtimalle, hiçbir zaman öğrenemeyiz. Zira eğer bir sistemin içinden, sisteme dair çok kapsamlı bir yorum yapıyorsanız, bu yorumun hata payı da çok kapsamlı olur. Bizim, işin bilemediğimiz ve bilemeyeceğimiz kısmı ise (yani hata payına bıraktığımız kısım), gerçeklik kısmıdır. 

Bilimle kalın, 

Sevgiler. 

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 08:44:26 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/894

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Haber
Göz
Dişler
Mistisizm
2019-Ncov
Dna
Üreme
Mantık
Onkoloji
Kertenkele
Virüsler
Toplum
Kimya
Arı
Şüphecilik
Köpekgil
Cinsel Seçilim
Evrimsel Süreç
Robot
Salgın
Hayvanlar Alemi
Stephen Hawking
Sosyal
Bebek Doğumu
Yok Oluş
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Timsahlar kolaydır. Seni öldürmeye ve yemeye çalışırlar. Asıl zor olan insanlardır. Bazıları önce arkadaşınmış gibi davranırlar...”
Steve Irwin
Geri Bildirim Gönder