Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!

Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor! ScienceNews
3 dakika
319
Tüm Reklamları Kapat

Antarktika'da, sıcak okyanus, büyük bir buzulun her gün sinsice saldırarak zayıflatarak temelinin altını oyuyor.

Uydu ölçümleri, gelgitlerin güney kıtasındaki Thwaites Buzulu'nun kıyı ucunu deniz tabanından biraz yukarı kaldırdığını ve sıcak tuzlu suyun altta sıkıştığını gösteriyor. Bu deniz suyu akıntısı, buzulun altını eriterek buzun içerisinde kilometrelerce ilerliyor. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlanan çalışmada araştırmacılar, deniz suyunun erimiş suyla birlikte gelgitle birlikte dışarı atıldığını belirtiyor.[1]

Çalışmaya katılmayan Colorado Boulder Üniversitesi'nden buzul bilimci Theodore Scambos bu durumun bazı yerlerde buzun geri çekilmesini büyük ölçüde hızlandıracağını söylüyor.

Tüm Reklamları Kapat

Thwaites Buzulu'nun bulunduğu Batı Antarktik Buz Tabakası, düşmanlar tarafından kuşatılmış bir kale gibidir. Alaska büyüklüğündeki bu buz kubbesi, çanak şeklindeki bir okyanus havzasında yer alır. Buz tabakasının deniz tabanından yükselen kenarları, deniz tabanını işgalci ordular gibi sıcak, yoğun, tuzlu okyanus akıntıları tarafından sürekli olarak saldırıya uğrar.

Termal saldırı, Thwaites'in okyanusa döküldüğü kıyı şeridinde özellikle şiddetlidir. Thwaites şu anda yılda 75 milyar ton buzu kaybediyor ve bu, tüm Antarktika'dan kaybedilen buzun yaklaşık yarısına tekabül ediyor.

Thwaites Buzulu ve Batı Antarktika Buz Tabakasının çoğu, deniz seviyesinin yüzlerce metre altındaki çakıllı bir yatağa oturur. Bu da buzu deniz tabanına sarılan sıcak, tuzlu okyanus akıntılarına karşı savunmasız hâle getirir. Thwaites, temas hattının bazı kısımları deniz seviyesinin 1 kilometre kadar altında yer aldığı ve bu nedenle en sıcak suya maruz kaldığı için daha da savunmasızdır.

Bu kaybın büyük bir kısmı, buzulun dış duvarının deniz tabanına dayandığı temas hattının erimesi ve geri çekilmesinden kaynaklanıyor. Thwaites'in temas hattı çekildikçe, buzul yatağındaki sürtünme azalır. California Üniversitesi'nde buzulbilimci olan Eric Rignot, bu durumun buzulun kaymasına ve buzunu okyanusa daha hızlı akıtmasına neden olacağını söylüyor. Bu da deniz seviyesinin artması demek.

Tüm Reklamları Kapat

Rignot, yirmi yıldır Thwaites'in temas hattını izlemek için bazı zaman aralıklarındaki uydu radar ölçümlerini kullanıyordu. Bu öçümlere göre hat yılda yaklaşık yarım kilometre geri çekiliyordu. Ancak ekip 2023'te bu ölçümleri günde üç keze çıkarmak için ICEYE adlı yeni bir uydu seti kullandı. Rignot şöyle anlatıyor:

Daha sık yaptığımız ölçümler bazı büyük sürprizler ortaya çıkardı. Daha önce hiç görmediğimiz bir dinamik görüyoruz.

Araştırmacılar, uydu radarı ile suyun buzun altında hareket etmesiyle buz yüzeyinin yükselip alçaldığını gözlemledi. Yapılan gözlemlere göre her yüksek gelgitte, 10 ila 70 santimetre kalınlığında ince bir deniz suyu tabakası buz tabakasının kenarının altına itiliyor ve 6 ila 12 kilometre içeriye giriyordu. Bu, her gün 200 milyon metreküp deniz suyunun yer değiştirmesi anlamına geliyor. Daha iyi anlamanız için bu, dünyanın en büyük petrol tankerinin hacminin yaklaşık 400 katına tekabül ettiğini söyleyebiliriz. Rignot şöyle anlatıyor:

Bu deniz suyu, buzun erime noktasının sadece 3.6 santigrat derece üzerinde ancak şaşırtıcı derecede güçlü bir etki yaratıyor. Buzuldaki buz, tuzu sevmez, çünkü bu erimesini hızlandırır.

Ekip, sızıntılar sırasında suyun buza 150 milyon kilovat termal güç ile "saldırdığını" belirtiyor ki bu da 10 milyon mutfak fırınının ürettiği ısıya eşdeğer. Araştırmacılar, bu durumun buzu her yıl alttan 20 metre eritebileceğini öngörüyor.

Rignot akışın düzensiz olduğunu, deniz suyunun bazı yerlerde iç kısımlara doğru akarken bazı yerlerde akmadığını fark etti. Bunu açıklamak için Waterloo Üniversitesi'nde buzulbilimci olan Christine Dow'a başvurdu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dow düz veya aşağı doğru eğimli arazide akabildiği ve basınç farklılıkları nedeniyle buzun en kolay kaldırıldığı yerde deniz suyunun nehirler arasındaki geniş alanlarda buzun altına "göç ettiğini" tespit etti.

Son simülasyonlar, bu tür bir tuzlu su istilasının bazı buzullardaki toplam buz kaybı oranını iki katına çıkarabileceğini gösteriyor. Yeni sonuçlar, yakındaki iki buzulun, Pope ve Smith'in temas hatlarının neden bir yılda 2 ila 4 kilometre geri çekildiğini açıklayabilir.

Dow, bu istilanın "aramayı bilmediğimiz bir olgu" olduğunu söylüyor. Scambos ise bu durumun çok yaygın olabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar, son olarak yeni fenomenin gelecekteki buz kaybı ve deniz seviyesinin yükselmesini tahmin eden bilgisayar simülasyonlarına dahil edilmesinin önemli olacağını belirtiyor:

Bunun geri çekilme oranlarını nasıl etkileyeceğini görmek beni gerçekten çok meraklandırıyor.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
9
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler, akademik dergiler veya resmi bilim kurumları tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Üzücü! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/06/2024 22:32:49 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17786

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Metabolizma
Evrim Ağacı Duyurusu
Çiftleşme
Evrim Tarihi
Uzun
Toprak
Olumsuz
Dinozor
Kartal
Tahmin
Video
Botanik
Diş Sorunları
Sayı
Savaş
Primat
Nöroloji
Allah
Nüfus
Bilim Tarihi
Zeka
Makroevrim
Demir
Avcı
Tohum
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
U. Derin. Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!. (3 Haziran 2024). Alındığı Tarih: 19 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/17786
Derin, U. (2024, June 03). Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!. Evrim Ağacı. Retrieved June 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/17786
U. Derin. “Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, 03 Jun. 2024, https://evrimagaci.org/s/17786.
Derin, Ufuk. “Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!.” Edited by Ufuk Derin. Evrim Ağacı, June 03, 2024. https://evrimagaci.org/s/17786.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close