Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!
![Sıcak Su, Thwaites Buzulu'na Sızıyor ve Onu Hızla Eritiyor!](https://cdn.evrimagaci.org/vS-_dui3d7cOz5mFqjzSQ53UMig=/250x0/storage.evrimagaci.org%2Fcontent%2F5bba9e93-c51a-4161-a291-0ddfdf24fa89.png)
- Basın Bildirisi
- Buzul Bilimi
- Bilim Haberciliği
Bu haber 3 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.
Antarktika'da, sıcak okyanus, büyük bir buzulun her gün sinsice saldırarak zayıflatarak temelinin altını oyuyor.
Uydu ölçümleri, gelgitlerin güney kıtasındaki Thwaites Buzulu'nun kıyı ucunu deniz tabanından biraz yukarı kaldırdığını ve sıcak tuzlu suyun altta sıkıştığını gösteriyor. Bu deniz suyu akıntısı, buzulun altını eriterek buzun içerisinde kilometrelerce ilerliyor. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlanan çalışmada araştırmacılar, deniz suyunun erimiş suyla birlikte gelgitle birlikte dışarı atıldığını belirtiyor.[1]
Çalışmaya katılmayan Colorado Boulder Üniversitesi'nden buzul bilimci Theodore Scambos bu durumun bazı yerlerde buzun geri çekilmesini büyük ölçüde hızlandıracağını söylüyor.
Thwaites Buzulu'nun bulunduğu Batı Antarktik Buz Tabakası, düşmanlar tarafından kuşatılmış bir kale gibidir. Alaska büyüklüğündeki bu buz kubbesi, çanak şeklindeki bir okyanus havzasında yer alır. Buz tabakasının deniz tabanından yükselen kenarları, deniz tabanını işgalci ordular gibi sıcak, yoğun, tuzlu okyanus akıntıları tarafından sürekli olarak saldırıya uğrar.
Termal saldırı, Thwaites'in okyanusa döküldüğü kıyı şeridinde özellikle şiddetlidir. Thwaites şu anda yılda 75 milyar ton buzu kaybediyor ve bu, tüm Antarktika'dan kaybedilen buzun yaklaşık yarısına tekabül ediyor.
Thwaites Buzulu ve Batı Antarktika Buz Tabakasının çoğu, deniz seviyesinin yüzlerce metre altındaki çakıllı bir yatağa oturur. Bu da buzu deniz tabanına sarılan sıcak, tuzlu okyanus akıntılarına karşı savunmasız hâle getirir. Thwaites, temas hattının bazı kısımları deniz seviyesinin 1 kilometre kadar altında yer aldığı ve bu nedenle en sıcak suya maruz kaldığı için daha da savunmasızdır.
Bu kaybın büyük bir kısmı, buzulun dış duvarının deniz tabanına dayandığı temas hattının erimesi ve geri çekilmesinden kaynaklanıyor. Thwaites'in temas hattı çekildikçe, buzul yatağındaki sürtünme azalır. California Üniversitesi'nde buzulbilimci olan Eric Rignot, bu durumun buzulun kaymasına ve buzunu okyanusa daha hızlı akıtmasına neden olacağını söylüyor. Bu da deniz seviyesinin artması demek.
Rignot, yirmi yıldır Thwaites'in temas hattını izlemek için bazı zaman aralıklarındaki uydu radar ölçümlerini kullanıyordu. Bu öçümlere göre hat yılda yaklaşık yarım kilometre geri çekiliyordu. Ancak ekip 2023'te bu ölçümleri günde üç keze çıkarmak için ICEYE adlı yeni bir uydu seti kullandı. Rignot şöyle anlatıyor:
Daha sık yaptığımız ölçümler bazı büyük sürprizler ortaya çıkardı. Daha önce hiç görmediğimiz bir dinamik görüyoruz.
Araştırmacılar, uydu radarı ile suyun buzun altında hareket etmesiyle buz yüzeyinin yükselip alçaldığını gözlemledi. Yapılan gözlemlere göre her yüksek gelgitte, 10 ila 70 santimetre kalınlığında ince bir deniz suyu tabakası buz tabakasının kenarının altına itiliyor ve 6 ila 12 kilometre içeriye giriyordu. Bu, her gün 200 milyon metreküp deniz suyunun yer değiştirmesi anlamına geliyor. Daha iyi anlamanız için bu, dünyanın en büyük petrol tankerinin hacminin yaklaşık 400 katına tekabül ettiğini söyleyebiliriz. Rignot şöyle anlatıyor:
Bu deniz suyu, buzun erime noktasının sadece 3.6 santigrat derece üzerinde ancak şaşırtıcı derecede güçlü bir etki yaratıyor. Buzuldaki buz, tuzu sevmez, çünkü bu erimesini hızlandırır.
Ekip, sızıntılar sırasında suyun buza 150 milyon kilovat termal güç ile "saldırdığını" belirtiyor ki bu da 10 milyon mutfak fırınının ürettiği ısıya eşdeğer. Araştırmacılar, bu durumun buzu her yıl alttan 20 metre eritebileceğini öngörüyor.
Rignot akışın düzensiz olduğunu, deniz suyunun bazı yerlerde iç kısımlara doğru akarken bazı yerlerde akmadığını fark etti. Bunu açıklamak için Waterloo Üniversitesi'nde buzulbilimci olan Christine Dow'a başvurdu.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.
KreosusKreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.
Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.
PatreonPatreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.
YouTubeYouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.
Diğer PlatformlarBu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Dow düz veya aşağı doğru eğimli arazide akabildiği ve basınç farklılıkları nedeniyle buzun en kolay kaldırıldığı yerde deniz suyunun nehirler arasındaki geniş alanlarda buzun altına "göç ettiğini" tespit etti.
Son simülasyonlar, bu tür bir tuzlu su istilasının bazı buzullardaki toplam buz kaybı oranını iki katına çıkarabileceğini gösteriyor. Yeni sonuçlar, yakındaki iki buzulun, Pope ve Smith'in temas hatlarının neden bir yılda 2 ila 4 kilometre geri çekildiğini açıklayabilir.
Dow, bu istilanın "aramayı bilmediğimiz bir olgu" olduğunu söylüyor. Scambos ise bu durumun çok yaygın olabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar, son olarak yeni fenomenin gelecekteki buz kaybı ve deniz seviyesinin yükselmesini tahmin eden bilgisayar simülasyonlarına dahil edilmesinin önemli olacağını belirtiyor:
Bunun geri çekilme oranlarını nasıl etkileyeceğini görmek beni gerçekten çok meraklandırıyor.
İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Soru & Cevap Platformuna Git- 2
- 2
- 1
- 1
- 1
- 1
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- ^ E. Rignot, et al. (2024). Widespread Seawater Intrusions Beneath The Grounded Ice Of Thwaites Glacier, West Antarctica. Proceedings of the National Academy of Sciences. doi: 10.1073/pnas.2404766121. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/09/2024 02:27:54 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/17786
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.