Siberkondri Nedir? İnsanların İnterneti Hastane, Google'ı Doktor Gibi Kullanmaya Başlaması Neden Tehlikelidir?

Google, Bir Hekim veya Hastane Değildir!

Siberkondri Nedir? İnsanların İnterneti Hastane, Google'ı Doktor Gibi Kullanmaya Başlaması Neden Tehlikelidir? Financial Times
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  Cansın HazanBayrak Podcast Seslendirmeni Cansın Hazan Bayrak
8 dakika
6,513 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Siberkondri bireylerin sağlık ile ilgili çevrimiçi ortamlarda tekrar eden şekilde bilgi arama davranışı anlamına gelmektedir. Tekrar eden şekilde sağlık bilgisi aramak bireylerin önüne geçilemez derecede sağlık anksiyetesi yaşamasına neden olmakta ve bunun sonucunda sağlık bilgisi arama davranışı döngüsel bir sürece dönüşmektedir.[1], [2]

Siberkondrik bireyler, yaptıkları araştırmalar sonucunda içinde bulundukları duruma teşhis koymaya ve internetten elde ettikleri bilgilerde kendilerini tedavi etmeye çalışmaktadır. Bu durumun hasta ve hekim arasındaki ilişkiyi tamamen dönüşüme uğratan bir patoloji oluşu yapılan araştırmalar kapsamında tartışmalı olsa da siberkondrinin tıbba karşı derin bir güvensizliğe neden olma riski taşıdığı ifade edilebilir.[3], [4], [5]

Siberkondri Nedir?

Siberkondri, bireylerin internette takıntılı bir biçimde sağlık bilgisi araması sonucunda sağlık kaygısına kapılması ve kendisine elde ettiği bilgiler ışığında hastalık teşhisi koyması anlamına gelmektedir. Bu durumun en belirleyici etkeni, sağlık bilgisi arama davranışı sonucunda oluşan kaygının tekrardan bilgi arama davranışına sebep olmasıdır.[1], [6]

Reklamı Kapat

Siberkondri, internet bağımlılığını tetikleyen ve internet bağımlılığından etkilenen bir patoloji olarak ele alınabilir. Oldukça yeni bir kavram olması bakımından DSM kriterleri içerisinde teknoloji kullanımına bağlı gelişen davranış bozukluğu kategorisinde ele alınabileceği görülebilir; ancak bu kavramın DSM-V kriterleri içerisinde henüz net bir tanımı yoktur. Amerikan Psikiyatri Derneği'nin de bu konuda net bir görüşü henüz bulunmamaktadır.[1], [2]

Siberkondrinin Teorik Kökeni

Siberkondrinin kavramsal kökenine bakıldığında siber ve hipokondriyazis kavramlarından türediği görülmektedir. Hipokondriyazis, aşırı derece sağlık konusunda kaygı ve endişe duyulması anlamına gelmekte, halk tabiri ile hastalık hastası manasına geçmektedir. Siberkondrianın da hipokondriyazisin siber halini temsil ettiği düşünülür.[1], [7]

Siberkondrinin kavramsal olarak ilk kez Business Wire'ın yayınladığı makalede kullanıldığı ifade edilmekte ve bu terimin ilk kez 2012 yılında Oxford İngilizce Sözlüğü'ne eklendiği bilinmektedir.[5] Tıbbi olarak bu terimin kullanılması ise 2000'li yıllardan sonrasına tekabül etmektedir.[1], [2], [5]

Siberkondrinin Tehlikeleri

Siberkondri, Tıbba Karşı Güvensizliğe Neden Olabilir!

Siberkondrisi olan bireyler tıp kurumuna güvensizdir ve internette buldukları bilgileri referans alarak, doktorlar ile tartışmaya açık bir yapıdadır. İçinde bulundukları hastalık durumundan duydukları yoğun kaygı, internetten topladıkları tüm sağlık bilgisini güvenilir olup olmadıklarına bakmaksızın kabul etmeye kadar götürebilir. Bundan dolayı birey, gerçekten hasta olup olmaması fark etmeksizin yaşadığı yoğun sağlık kaygısı neticesiyle tıp hizmetlerinden faydalanmayı kesebilir ve kendi kendisini edindiği belirli belirsiz bilgiler ışığında tedavi etmeye kalkabilir. Bu nedenle siberkondrinin hasta ve hekim arasındaki ilişkiyi değiştirdiği çeşitli araştırmalar içerisinde oldukça tartışmalı bir konudur.[1], [3], [7], [4], [2], [6], [5]

İnternetteki Bilgi Kirliliği Sağlık Anksiyetesini Olumsuz Yönde Etkileyebilir!

Web 2.0 araçlarının sosyal ağ sitelerinde bireylere etken bir rol vermesinden dolayı herkes statüsü fark etmeksizin içerik üretebilmektedir. Bu durum, sağlık enformasyonun dijital ağlarda sağlık alanında uzman olmayan bireylerin de konu hakkında içerik üretmesine vesile olmaktadır. Böylelikle sağlık alanında bilgi kirliliğine neden olan bloglar, sosyal medya grupları, YouTube kanalları vb. açılabilmekte ve isteyen herkes bu dijital bağlamlarda içerik üreticisi olabilmektedir.[7], [4]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Siberkondrisi olan bireyler, bilgiyi toplarken resmi sağlık kurum/kuruluşlarının sosyal medya sayfaları veya mikro blogları dışında tüm bu bilgi kirliliğinin kol gezdiği dijital ağlarda da gezinmektedir. Bu ağlarda sağlık tavsiyeleri ve hastalıklara karşı tedavi yöntemleri hakkındaki birçok içerik asılsız olduğu için bireyler yaşadıkları sağlık kaygısından ve güvensizlikten dolayı istemeden de olsa bu içeriklerde gördüklerini uygulayarak, var olan sağlık durumlarının kötüye gitmesine neden olabilmektedir.[6], [5] Siberkondriye sebep olan birtakım psikolojik, patolojik ve sağlık durumu gibi etkiler, siberkondrinin daha yoğun yaşanmasına neden olmaktadır.

Siberkondriye Yol Açan Etkenler ve Çözüm Yolları

Siberkondrinin ortaya çıkmasındaki temel etkenlerin başında sağlık anksiyetesi gelmektedir. Bireyler, hastalık semptomu olduğunu düşündükleri bedenleri için bir an önce tedavi yollarını bulmak istemektedir. Bu nedenle hastaneye başvurmaları ve doktor muayenesi sonucunda ciddi bir sorun olmadığını öğrenmeleri, bir ihtimal olarak siberkondrik bireyleri rahatlatmamaktadır. Tatmin olamama ve güvenlik arayışı onları daha fazla bilgiye itmekte ve böylelikle güvenlik ihtiyacı siberkondriye neden olan etkenler içerisinde öne çıkmaktadır.[1], [3], [7], [2]

Sağlık bilgisinin tekrarlanan şekilde aranması aşırılık boyutunu ortaya çıkarır ve birey günlük yaşamını sürekli internet başında bilgi ararken geçirdiği için günlük faaliyetlerini yerine getirmekte zorlanmaya başlar. Bunu takiben bireyin içinde bulunduğu kaygı durumunun getirdiği yoğun bir stres yaşanır ve bu durum bireyi daha fazla bilgi edinmeye yönlendirerek edindiği bilgiden güven duyma ihtiyacına götürür.[1]

Siberkondrisi olan bireyler, yaşadıkları sağlık kaygısı sonucunda ihtiyaç duydukları güveni internet ortamından karşılamaya çalıştıkları için, herhangi bir doktora başvursalar dahi doktorla tartışma içerisine girebilmektedir. Doktorun söylediği tıbbi bilgileri kabul etmeyerek, kendilerine koydukları hastalık teşhisinin tedavisini talep etmekte ısrarcı olabilirler. Bu durum dijitalleşmenin ortaya çıkardığı teknoloji bağımlılığından etkilenen siberkondri davranışını kültürel ve patolojik olarak toplumda yaygın hale getirebilme tehlikesi taşımaktadır.[7], [5] Bunun sonucunda siberkondrik bireylerin toplumsal yaşamda artış göstermesi ve tıbbi otoriteye karşı kolektif bir güven kaybı yaşanması siberkondrinin yaygınlığına bağlı olarak farklı etkiler ortaya çıkarabilmektedir.

Reklamı Kapat

Bireylerin tüm zamanını internette sağlık bilgisi arayarak geçirmesi iş ve sosyal yaşamlarını da etkileyeceği için bireyin yaşam kalitesi düşebilir.[1] Bu durumun önlenmesi için tıbbi olarak siberkondrinin tanı belirtilerinin detaylıca ortaya koyulup açıklanması önemlidir.[5] Tıbbi olarak siberkondri ile ilgili seminer ve eğitimlerin özellikle tıp öğrencilerine verilmesi, bu patolojinin tam olarak nasıl işlediğini anlamak ve çözüm yolları geliştirmek açısından faydalı olabilir. Sağlık çalışanlarının siberkondrik bireylerle karşılaştıklarında doğru ve etkin tedavi modellerini uygulayabilmeleri siberkondrinin bir risk faktörüne dönüşmesini engelleyebilir.

Özellikle okullarda sağlık okuryazarlığı eğitiminin verilmesi, bireylerin internette okudukları sağlık bilgilerini doğru yorumlayıp anlamalarına vesile olabilmektedir. Bu sayede teknolojinin kötüye kullanım biçimlerinden birisi olan ve içerisinde bağımlılık boyutu barındıran internette kontrolsüz biçimde sağlık bilgisi arama davranışı daha kontrollü ve bilinçli hale getirilebilir.[1], [7], [4], [5]

Google, Doktor veya Hastane Değildir!

Medpage Today sitesi, bu sorunu esprili bir dille, şu şekilde anlatıyor:[8] Dr. Google kendisinin sizin en yakın dostunuz olduğuna inanmanızı istiyor. Gece ve gündüz sizin için orda ve bekleme salonları veya ofis çalışma saatleri gerekmiyor. Sorulara hemen cevap veriyor. Test yok, laboratuvar gecikmesi yok. Klavyede bir iki tık sonrası tanı koyuyor ve hemen dakikalar içinde, olmadı saniyeler içinde cevap veriyor. Dr. Google size bilmek istediğinizi anlatıyor ve hasta memnuniyet anketinde en yüksek skorları alıyor.

Gerçek şu ki, Dr. Google çoğu zaman faydadan çok zarara yol açıyor. İnternetteki tıbbi bilgi çoğunlukla güvenilmez oluyor ve gereksiz bir anksiyete artışına neden olabiliyor. Daha kötüsü insanları, düzgünce görülmüş ve muayene edilmiş olsalar bile, doktorlarının yargısını sorgulamasına neden oluyor!

Reklamı Kapat

Her şeyden önce, Dr. Google sizi tanımıyor. Sizi göremiyor, hikayenizi duyamıyor, sizi koklayamıyor, size dokunamıyor. Size yönelik bir sezgisi veya bilgisi yok.

İkincisi, Dr. Google siberkondriyi pekiştiriyor. Siz internette hastalığınızla ilgili arama yaptığınızda, çeşitli bilişsel önyargılarınıza yenik düşüyorsunuz: Bazen gerçekte olandan çok daha riskli hastalıkların tanısını kendinize koyuyorsunuz, bazen de blog yazarlarının veya yorumcuların sizi yersiz şekilde sakinleştirmesine izin veriyorsunuz (gerçekten tehlikeli bir hastalığınız varsa bile). İnternet aramaları muhtemelen sizi kısa sürede bilgiye boğacaktır ve bu da siberkondriyi tetikleyecektir. Örneğin semptomları benzer olabilen iki hastalıktan yumurtalık kanseri çok daha tehlikeliyken, rahatsız bağırsak sendromu çok daha kolay kontrol edilebilirdir. Sizde ilki varken ikincisine kanaat getirmeniz sizi yanlış yere rahatlatacak, ikincisi varken ilkinin teşhisini koymak yersiz sebeple gerilmenize neden olacaktır.

Dr. Google üzerinden konan tanıların %59'u hatalıdır. Pew Araştırma Merkezi tarafından yapılan bir ankete göre, 2012 yılında insanların %35'i internetten tıbbi durumlarını araştırdı ve bunların %41'ine gerçekten tıbbi tanı kondu. Katılımcıların %2'si, hekimlerinin kendilerini kısmen doğruladığını söyledi. Geri kalan %57'si ise hatalı teşhis koymuştu. Eğer söz konusu sağlığınızda, her 100 tahminden 59'unun kısmen veya tamamen hatalı olması hiç de kabul edilebilir bir durum değildir.

Dr. Google'ın umurunda bile değilsiniz! İnternetteki kişiler, size verdikleri bilgiden sorumlu olmadıklarını sanıyorlar veya böyle davranıyorlar (hatalı tıbbi bilgi dağıtmak cezalandırılabilir!). Google'da bir arama yaptığınızda tek yaptığınız, kendi önyargılarınızı tatmin etmek oluyor. İnternetin şefkati yoktur, sizinle empati kuramaz, size dayanak olamaz, elinizi tutamaz, sizinle sevinip, sizinle üzülemez. Dr. Google'un hekiminizle arasına girmesine asla izin vermeyin.

Sonuç olarak unutmayın ki internette bulunan bilgiler:

  1. Güncel değil.
  2. Hatalı bilgiler içeriyor.
  3. Yazanlar doktor veya hemşire değil.
  4. Medikal kaynaklar (referanslar) belli değildir.

Gerçeklerle yüzleşelim. Dr. Google gerçek bir insan olsa, görevi kötüye kullanma (malpraktis) nedeniyle dava edilirdi. Çoğunlukla yanlış tanı koyuyor. Gereksiz testler istiyor. Düzgün bir değerlendirme yapmadan anksiyete artışına neden oluyor.

Agora Bilim Pazarı
Fiziksel Kimya (Engel, Reid)

ISBN: 9786053557586
Sayfa Sayısı: 1103
Baskı Sayısı: 3
Ebatlar: 22,0*28,0
Basım Yılı: 2017

Devamını Göster
₺140.00 ₺150.00
Fiziksel Kimya (Engel, Reid)

Dr. Google, Hipokrat'ın belirlediği en temel tıbbi gerçeği çiğniyor: Öncelikle kimseye zarar verme!

Sonuç

Siberkondri, bireylerin sağlık konusunda endişe duyması ve internetten sağlık bilgisi arayarak içinde bulundukları duruma teşhis koymaları sonucunda ortaya çıkmaktadır. Sağlık kaygısı ve internetten sağlık bilgisi arama davranışı döngüsel olarak tekrarlandığında durumun ciddiyeti daha da görünür olmaktadır. Siberkondriye hem neden olan hem de sonucu olan tıbba ve doktorlara karşı güvensizlik durumu derinleştiği vakit bireyler günlerinin neredeyse tamamını internette sağlık bilgisi aramaya adayabilmektedir.

Siberkondri, hasta ve hekim arasındaki ilişkiyi değiştiren bir durum olması bakımından bireylerin kendilerine koydukları teşhisi internette öğrendikleri bilgiler ışığında tedaviye kalkışması riski de barındırmaktadır. Kontrolsüz teknoloji ve internet kullanımını derinleştiren bir durum olan siberkondriye neden olan etkenler üzerine daha fazla araştırma yapılması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Esasında bireylerin internette okudukları bilgileri doğru anlayıp yorumlamaları için güvenilir sağlık bilgisi kaynaklarının çoğaltılmasının ve bireyleri güvenli kaynaklara yönlendirmek için eğitimler düzenlenmesinin faydalı olacağı ifade edilebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2021 13:28:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10984

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Arı
Nörobilim
Einstein
Doğum
Biliş
Işık Hızı
Gezegen
Nobel Ödülü
Çekirdek
Kimya Tarihi
Aşı
Diş Gelişimi
Savunma
Protein
Sayı
Karadelik
Jinekoloji
Göğüs
Öğrenme Teorileri
Amerika Birleşik Devletleri
Ekonomi
Gelişim
Bilgisayar
Eğitim
İnternet
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın