Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Roma Sezarlarından Claudius ve Vitellius, Tarihte Belgelenmiş İlk Bulimia Nervoza Vakaları Olabilir!

Roma Sezarlarından Claudius ve Vitellius, Tarihte Belgelenmiş İlk Bulimia Nervoza Vakaları Olabilir! The Vomitorium
Roma'da Şölen
5 dakika
1,844
  • Beslenme Antropolojisi

Bulimia nervoza, tıkanırcasına yeme nöbetlerini, kendi kendini kusturma davranışlarını ve müshil ürünlerini yanlış yere kullanma gibi telafi edici davranışları içeren bir yeme bozukluğudur. Bulimia nervozası olanlar, normal veya normalin üzerinde kilodadırlar. Telafi edici davranışların varlığı nedeniyle de, tıkanırcasına yeme bozukluğu tanılı diğer hastalardan ayrılmaktadırlar.[1]

Bulimia Nervoza Nedir?

1979'da İngiliz psikiyatrist Gerald Russell, kliniğinde anoreksiya nervoza tedavisi gören 30 hastayı, "şişman olmaktan hastalıklı bir şekilde korkan kişiler" olarak tanımlamıştı. Bu hastalar, kilolarını kendi belirledikleri bir eşiğin altında tutmak için kendi kendini kusturma, müshil ürünleri kullanma ve kendilerini uzun süre aç bırakma davranışlarına sahiplerdi.[2] Russell, aşırı yiyen ve kendini kusturan bulimia nervoza hastalarını ise, ayrı bir yeme bozukluğu olarak sınıflandıramamıştı. Aşırı yeme ve kilo alımı nedeniyle, "anoreksiya nervoza hastasının en kötü korkularının gerçekleşmesi" olarak kategorize etmişti. Anoreksiya hastalarına kıyasla, bulimia hastalarının daha kötü prognoza sahip olduğunu, tedaviye daha dirençli olduklarını, fiziksel komplikasyon riskinin daha yüksek olduğunu ve intihar riskinin arttığını ifade etmişti.[2]

Bu Reklamı Kapat

Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı'nın 1980'de yayınlanan üçüncü baskısı, bulimia tanısının geçtiği ilk kaynaktı. Ancak o zamanlar bulimia, sadece tıkanırcasına yeme davranışlarının varlığı olarak tanımlanıyordu. 1987'de yayınlanan gözden geçirilmiş baskıda, ilk olarak bulimia nervoza terimi kullanıldı. Durumun psikiyatrik doğasına uygun olarak nervoza terimi de eklenmiş oldu.[3]

2004 yılında, bulimianın doğası ve seyri hakkında yirmi beş yıllık birikime sahip olan Russell, bulimia hastalarının anoreksiya hastalarına kıyasla daha olumlu ve uzun vadeli prognoza sahip olduğunu belirterek, eski görüşünü geri çekti. Ayrıca tıp ve psikiyatri topluluklarının da yaptığı gibi, bulimianın gerçekten de anoreksiyadan farklı bir yeme bozukluğu olduğunu kabul etti.[4]

Bu Reklamı Kapat

Tarihte bulimia nervoza, Russell'in 1979'daki makalesine kadar bilimsel olarak araştırılmamış ve kapsamlı bir şekilde tanımlanmamıştı. Genellikle modern bir fenomen olarak kabul edilmiş olsa da, patolojik olan vakalar 17. yüzyıla kadar belgelenmiştir. Bulimia, diğerlerinin yanı sıra Aristoteles tarafından da kullanılan ve "bir öküz, boğa veya inek yemek için gereken açlık" anlamına gelen, eski bir Yunanca kelimedir.[5]

Bulimia Nervoza Olabileceği Düşünülen İki Roma Sezarı: Vitellius ve Claudius

Roma İmparatorluğu'nun başlarında, Romalılar tarafından tıkanırcasına yeme ve kendi kendini kusturmanın uygulandığına dair bazı belgeler bulunmaktadır. Tarihte bulimia nervoza oldukları düşünülen, şölenlerde yedikleri yiyecekleri midelerinde boş yer açıp daha fazla yiyebilmek için vomitorium denilen özel yerlerde kusan iki Roma imparatoru vakası tespit edilmiştir. Bunlar Vitellius ve Claudius'tur.

Suetonius, saray çevresinde uzun zamanlar geçirmiş, imparatorluğun resmi ve gizli arşivlerini incelemiş bir yazardır. Sezarların Yaşamı adlı yapıtında, Roma'nın ünlü yöneticilerini konu almış ve özel hayatlarına kadar girerek eleştirel biçimde detaylar vermiştir. Fakat yazdıkları sadece kendi düşünceleri değil, halkın iktidar hakkındaki eleştiri ve dedikoduları da olduğu için tarihsel açıdan önemli bir belgedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Suetonius'un yazdıklarında geçenlere göre Roma imparatoru Claudius, iktidar alanını güçlendirmek için sık sık şölenler düzenliyordu. 600 kişinin katılabileceği akşam yemeklerine kendisi gibi soyluları davet etmekteydi. Herhangi bir zamanda veya yerde yemek yemeye, özellikle şarap içmeye çok hevesliydi. İmparator, bir keresinde kendisini şişirene kadar yemişti ve yatağa giderek uzanmıştı. Ağzını sonuna kadar açarak, kusmak ve midesini rahatlatmak için boğazına bir tüy sokturdu. Suetonius'un öne sürdüğüne göre bu davranış, bilinçli olarak kendini kusturma davranışının başka bir varyasyonudur. Kitapta kusma davranışından ziyade, iktidarın açgözlülüğü üzerinde durulmuş ve emperyal savurganlığa dikkat çekilmiştir.[6]

Hükümdarlık süresi en kısa olanlardan biri olan Vitellius ise, kendini her şeyden önce lükse adamıştı. Günde en az üç öğün, bazen dört öğün yiyordu. Bunlar genellikle kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği ve daha sonra alkol tükettiği ek öğünlerden oluşmaktaydı. Kusma alışkanlığı sayesinde yemeklerden sonra kendini ve midesini rahatlatıyordu, bu şekilde daha fazla yemek yiyebiliyordu. Çok iştahlı olmasının yanı sıra, ne zaman yediğine de dikkat etmiyordu. Bu davranışlarını görev esnasında da sürdürmekteydi.[7]

Vitellius Büstü
Vitellius Büstü
Wikipedia

Claudius ve Vitellius, bilinen kadarıyla tıkanırcasına yiyen ve bilinçli bir şekilde kusan, iyi belgelenmiş en eski tarihi kişilerdir.[8]Vitellius ve Claudius'un şişman olma konusunda hastalıklı bir korkuya sahip olmaları pek olası görünmese de, Vitellius'un aşırı kilolu olduğunu, kitapta geçtiği üzere yanında çalışanların onun fiziksel kusurlarıyla alay etmesinden tahmin ediyoruz. Bu kanıta göre Vitellius, fiziksel görünüşü konusunda hassastı ve şişmanlamaktan korkuyor olabilirdi. Ancak daha büyük olasılıkla, fazladan kilo almadan daha çok yiyebilmek için, yani açgözlülüğünden kaynaklanan bir nedenle kendini kusturuyordu. Claudius ise uzun boylu ve yakışıklıydı. Zayıf sayılmazdı ve boynu kalındı. Boynunun kalın olduğu, Claudius portresi taşıyan altın bir aureus tarafından doğrulanmaktadır.[9]

Claudius Portresi Taşıyan Bir Aureus
Claudius Portresi Taşıyan Bir Aureus
Google Arts and Culture

Kusturucu ürünler bu ziyafetlerde kötüye kullanılmış olsa da, şaşırtıcı bir şekilde Hipokrat ve Celsus da dahil olmak üzere antik çağın en ünlü doktorlarından bazıları, sağlığa yardımcı olabilecek bir temizlik önlemi düşüncesiyle aralıklı olarak kusmayı ve müshil kullanımını önermekteydiler.[10]Eski Mısır gibi bazı kültürler de, insan hastalıklarının yiyeceklerden geldiği gibi yanlış bir düşünceyle sağlığı korumak için kusturucu kullanarak her ay art arda üç gün boyunca kendilerini arındırdılar. Fakat bu tutumlar, elbette ki günümüzdeki tutumlardan farklıdır. Bu davranışlarda, günümüzdeki bulimia hastalarında bariz bir özellik olan zayıflık dürtüsünün bulunduğuna dair yeterli kanıt yoktur.

Sonuç

Sonuç olarak bulimia nervoza, 20. yüzyılda ortaya çıkmış bir yeme bozukluğu olarak görülse de tarihteki örnekleri daha eskiye dayanmaktadır. Fakat Romalıların büyük çoğunluğunun genelde sağlıklı beslenme alışkanlıklarının olduğu bilinmektedir. Claudius ve Vitellius unutulmaz istisnalardır. Tabii ki Romalılardan kastedilen zenginlerin sofrasıdır, arka planda çalışanların ne yediğine ve nasıl yediğine dair pek de bir şey bilmemekteyiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders (Dsm–5). ISBN: 9780890425541. Yayınevi: American Psychiatric Publishing.
  • ^ a b G. Russell. (1979). Bulimia Nervosa: An Ominous Variant Of Anorexia Nervosa. Psychological Medicine, sf: 429-448. doi: 10.1017/S0033291700031974. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ American Psychiatric Association. (1987). Diagnostic And Statistical Manual Of Mental Disorders (Dsm-3). ISBN: 0890420181. Yayınevi: American Psychiatric Publishing.
  • ^ G. F. M. Russell. (2004). Thoughts On The 25Th Anniversary Of Bulimia Nervosa. European Eating Disorders Review, sf: 139-152. doi: 10.1002/erv.575. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ Online Etymology Dictionary. Bulimia. Alındığı Tarih: 22 Şubat 2022. Alındığı Yer: Online Etymology Dictionary | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Tranquillus. (1957). The Twelve Caesars. ISBN: 0140440720 978014044. Yayınevi: Penguin Classics. sf: 32-33.
  • ^ S. Tranquillus. (1957). The Twelve Caesars. ISBN: 0140440720 978014044. Yayınevi: Penguin Classics. sf: 13.
  • ^ W. L. Parry-Jones, et al. (1994). Implications Of Historical Evidence For The Classification Of Eating Disorders: A Dimension Overlooked In Dsm–Iii–R And Icd–10. The British Journal of Psychiatry, sf: 287-292. doi: 10.1192/bjp.165.3.287. | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Tranquillus. (1957). The Twelve Caesars. ISBN: 0140440720 978014044. Yayınevi: Penguin Classics.
  • ^ M. Nasser. (1993). A Prescription Of Vomiting: Historical Footnotes. The International journal of eating disorders, sf: 129-131. doi: 10.1002/1098-108x(199301)13:13.0.co;2-y. | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/05/2022 18:42:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11493

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Pandemi
Teknoloji
Veri Bilimi
Yumurtalık
Dinozorlar
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Ölümden Sonra Yaşam
Organ
Charles Darwin
Kimyasal
Jeoloji
Köpekgil
Hematoloji
Amerika
Yatay Gen Transferi
Makroevrim
Balina
Çiftleşme
Çocuk
Evrimsel Tarih
Kromozom
Richard Dawkins
Test
Evren
Mikrobiyoloji
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et