Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Psikolojide "Canavar Çalışma": Çocuklarda Konuşma Bozukluklarına Yönelik Bir Davranış Deneyi

Psikolojide "Canavar Çalışma": Çocuklarda Konuşma Bozukluklarına Yönelik Bir Davranış Deneyi
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Canavar Çalışma, 1939 senesinde Iowa Üniversitesi'nden Dr. Wendell Johnson ve Dr. Mary Tudor tarafından 22 öksüz çocuk üzerinde yapılan, dillere tutukluk getiren bir araştırmadır.  

Araştırmacılar, çocukları kontrol ve deney grubu olarak ayırdıktan sonra, yarısına olumlu konuşma terapisi uyguladılar ve konuşmalarının ne kadar akıcı, ne kadar güzel olduğunu övüp durdular. Diğer yarıya ise olumsuz konuşma terapisi uyguladılar ve en ufak bir konuşma hatalarında, dil sürçmelerinde onlara kızdılar, kekeme olduklarını söylediler, azarladılar. İkinci grupta olup, olumsuz konuşma terapisine maruz kalan normal çocukların neredeyse tamamında psikolojik konuşma bozuklukları gözlenmeye başladı ve bazıları bu sorunu ömürleri boyunca yaşadılar. İşte bu yüzden deneye Canavar Çalışma denmektedir.

Çalışma, Iowa'daki bir yetimhaneden seçilen ve denek olarak kullanılacakleri belirtilmeyen, onlara konuşma terapisi uygulanacağı söylenen 21 çocuğun seçilmesiyle başladı ve sayısız test ile çocukların IQ'larının, konuşma becerilerinin, sosyal becerilerinin, sağ-sol el kullanım tercihlerinin belirlenmesi ile sürdü. Bu çocuklardan 10 tanesinde, daha önceden öğretmenleri tarafından belirlenmiş "kekemelik belirtisi" ve "konuşma sorunları" bulunmaktaydı; diğer bir 12 kişilik çocuk grubuysa yetimhanede rastgele seçildi. Bu deneklerin her birinin konuşma becerileri 1-5 puan arası bir skalayla belirlendi. 

Bu 10 "konuşma bozukluğu" bulunan çocuktan 5 tanesi Grup IA olarak belirlendi ve deney grupları arasına katılarak, onlara sürekli olarak konuşmalarının fena olmadığı, gayet iyi olduğu yönünde telkinlerde bulunulacağına karar verildi. Diğer 5 çocuk ise Grup IB olarak belirlendi ve onlara da konuşmalarının insanların söylediği kadar kötü olduğunun telkin edileceğine karar verildi. Kalan 12 "normal konuşan" çocuktan 6 tanesi Grup IIA olarak belirlendi. Yaşları 5 ila 15 arasında değişen bu çocuklara, konuşmalarının aslında hiç de iyi olmadığı söylenmesine karar verildi. Geriye kalan 6 çocuk ise Grup IIB olarak belirlendi ve tıpkı Grup IA'daki gibi konuşmalarının gayet iyi olduğu söylenecekti.

Sonrasında ise, yukarıda anlattığımız şekilde iki gruba ayrılan çocuklara, zıt yönde konuşma terapileri uygulandı. Ocak 1939'dan Mayıs 1939'a kadar süren deneyde, olumlu terapi uygulanan çocuklara (Grup IA ve IIB), okudukları bir metinde hata yapmadıkları müddetçe şu tip sözler sarf etti:

Büyüdükçe konuşma bozukluklarını aşacaksın ve şu anda konuştuğundan çok daha başarılı bir şekilde konuşabileceksin. Diğerlerinin senin nasıl konuştuğunla ilgili söylediklerine sakın kulak asma. Onlar kuşkusuz ki senin konuşma becerilerinin farkında değiller ve bunun bir geçiş fazı olduğunu anlamamışlar.

Aralarında aslında tamamen normal konuşma becerisine sahip olan çocuklar da bulunan; ancak olumsuz terapi uygulanan çocuklara ise (Grup IB ve IIA), şu tip sözler sarf edildi:

Ekibimiz, konuşmanda çok ciddi sorunlar olduğunu tespit etti. Kekeme olan çocukların neredeyse tamamında görülen belirtilerin hepsi sende de var. Bunu derhal durdurmalısın. Gücünü kullan. Kekemeliğine engel olacak herhangi bir şey yap. Eğer düzgün yapamıyorsan da konuşma. [Gerçekten kekeme olan bir çocuğun adını söyleyerek] bu çocuğun nasıl kekelediğini görüyorsun, değil mi? İşte onun kekemeliği de sendeki belirtilerle aynı şekilde başlamıştı!

Bu terapi, çocukların o kadar hızlı tepki göstermesine neden oldu ki, araştırmacılar bile şaşırdı. Tüm gruplarda, terapinin beklentilerine paralel sonuçlar elde edilmişti. Ancak araştırmacıları en çok, esasında tamamen normal konuşan; ancak kekeme olmakla itham edilen Grup IIA'daki çocuklar etkilemişti. Dr. Tudor, sadece 2. seanstan sonra, Grup IIA'da bulunan 5 yaşındaki Norma Jean Pugh hakkında şöyle yazıyordu:

Daha 1 ay önce tamamen özgür bir şekilde konuşan bu çocuğu şu anda konuşturmak çok zor.

Benzer şekilde, aynı grupta bulunan 9 yaşındaki Betty Romp içinse, final değerlendirmesinde şöyle yazmıştı:

Basitçe, artık konuşmayı reddediyor.

Diğer çocuklar da, tamamen benzer tepkiler geliştirmişti. Deney, insanların etraflarındakilerin iddialarından, özellikle de çocuk yaştayken ne kadar fazla etkilenebileceğini net bir şekilde ortaya koymuştur. Ancak deneyin uygulanma biçimi, etik gruplarını ayağa kaldırdı. Mary Tudor, hiçbir zaman yargılanmadı; hatta 3 defa aynı yetimhaneye giderek, çocukların aslında hiç de kekeme olmadığını söyledi ve takip desteği verme talebinde bulundu. Ancak tabii ki, bunların hiçbiri işe yaramadı ve çocukların psikolojisi hiçbir zaman normale dönemedi. Grup IIA'dakilerin tamamının okul başarısı düştü. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Iowa Üniversitesi, yapılan deneye tepki göstererek "utanç verici" ve "hiçbir şekilde, hiçbir çağda savunulamaz" olarak değerlendirse de, Mary Tudor, yaptığı araştırmanın konuşma patolojisine ve kekemelik araştırmalarına büyük katkı sağladığını iddia etmektedir. Ayrıca Nicholas Johnson tarafından yayınlanan bir tez, Tudor'un araştırmasının çocuklarda kekemeliğe neden olmasının mümkün olmadığını ve deneyin standartlarının hem çağının hem de günümüzün standartlarına uygun olduğunu ileri sürmektedir. Yani konu hakkındaki tartışmalar on yıllar sonra halen devam etmektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 2
  • Umut Verici! 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 22:57:35 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/948

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Devir
Hastalık Kataloğu
Köpekler
İklim Değişimi
Eğitim
Hidrotermal Baca
Epistemik
Zihin
Evren
Neandertaller
Mistik
Rna
Kafatası
Hasta
Saç
Dinozor
Çocuk
Kertenkele
Deprem
Albert Einstein
Ses Kaydı
Onkoloji
İklim
Kuşlar
Zehir
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Siz sırrı bilmek değil, kandırılmak istiyorsunuz.”
Christopher Nolan
Geri Bildirim Gönder