Propolis Nedir? Arıların Ürettiği Propolis, Kanser Tedavisinde Kullanılabilir mi?

Propolis Nedir? Arıların Ürettiği Propolis, Kanser Tedavisinde Kullanılabilir mi?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
2,325 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bal arılarının bitkilerin sap, tomurcuk veya yaprak gibi kısımlarından salgıladıkları çeşitli maddeleri toplayıp enzimlerle işlemesi sonucunda ürettikleri reçinemsi maddeye propolis denir. Ham propolis; su geçirmeyen, yapışkan, nem ve ısı yalıtımı sağlayan bir yapıya sahiptir. Bu madde ile arılar hem kovan yüzeyindeki çatlakların veya deliklerin onarımını yaparlar, hem de bakteri ve mantar enfeksiyonlarına karşı kovanın sterilizasyonunu sağlarlar. Aynı zamanda diğer böcek ve hayvanların kovana girişini engellemek için de kullanırlar.[1], [2]

Çeşitli hastalıkların tedavisinde destek olarak kullanımı nedeniyle tüketimi son yıllarda popülerleşse de propolisin faydaları antik çağlardan beri bilinmektedir. Örneğin, Hipokrat ve İbn-i Sina'nın propolisi antiseptik ve antienflamatuar özellikleri nedeniyle yaraların ve ülserin tedavisinde kullandıkları bilinmektedir. Aynı zamanda Antik Yunan medeniyetleri tarafından da antibiyotik olarak kullanılmıştır.[3]

Ham propolis, yeşilden koyu kahve rengine kadar her renkte bulunabilmektedir. Dokusu, renk tonu, içeriğindeki maddeler ve bu maddelerin oranları iklim türüne, propolisi üreten arı ırkına ve bitki çeşitliliğine göre değişkenlik göstermektedir. Genellikle yapısının %30'u mumdan, %50'si reçine ve bitki balsamından, %10'u esansiyel ve aromatik yağlardan, %5'i polen ve diğer bileşenlerden oluşmaktadır.[4] Ham propolis, direkt olarak tüketildiğinde vücutta sindirilemeyen, dolayısıyla biyoyararlanımı oldukça düşük bir maddedir. Bu nedenle ham propolis, içinde barındırdığı polifenoller gibi bileşiklerin verimli eldesi için etanol gibi çözücülerde ekstrakte edildikten sonra tüketilmektedir.[5]

Reklamı Kapat

Günümüze dek başta gaz kromatografisi (GC), yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC), ince tabaka kromatografisi ve kütle spektroskopisi (MS) gibi çeşitli ayırma teknikleri kullanılarak propolis içerisindeki 300'den fazla kimyasal bileşik tanımlanmış ve saflaştırılmıştır.[6] Propolisin bilinen ana bileşenleri aromatik asitler, flavonoidler, fenolik bileşikler, triterpenoidler ve diterpenoid asitlerden oluşmaktadır.[7]

Propolis, Kanser Tedavisine Destek Olabilir mi?

Propolisin antibakteriyel, antioksidan, antifungal, antiviral, antiprotozoal, antienflamatuar ve sitotoksik etki gibi pek çok özellliğe sahip olduğu daha önce çeşitli deneylerle kanıtlanmıştır. Ayrıca son zamanlarda ise immünomodülatör özelliği keşfedilmiştir.[8]Peki antitümör özelliği için ne söyleniyor?

Günümüzde pek çok çalışma, etanol ile ekstrakte edilmiş propolis özütünün özellikle içerisindeki yüksek miktardaki flavonoidler ve fenolik bileşikler sayesinde güçlü bir antitümör etkiye sahip olduğunu göstermektedir. En etkili olduğu kanser hastalıklarının meme, kolon, pankreas, prostat, ağız ve mide kanserleri olduğu düşünülmektedir. Propolisin vücuttaki kanser hücrelerinin proliferasyonunu önlemede, kanser hücrelerinin iletişimlerini bloke etmede ve sağlıklı hücrelerin kanser hücrelerine dönüşmesini engelleme etkili olduğu çeşitli çalışmalarla keşfedilmiştir.[8] Aşağıda, bunların bir kısmına yer vereceğiz.

Hem insandan hem de farelerden alınan çeşitli mide kanseri hücre hatları tipleri ile yapılan bir in vitro çalışmada, ardışık 30 gün boyunca her hücre hattı damıtılmış su veya Filipin iğnesiz arıları tarafından üretilmiş ve etanol ile ekstrakte edilmiş propolis ile rastgele inkübe edilmiştir. Deney sonucunda kullanılan propolis tipinin seçici olarak mide kanseri hücre hatlarının çoğalmasını engellediği görülmüştür. Propolis ile inkübe edilen adenokarsinoma hücrelerinde, damıtılmış su ile muamele edilmiş kanser hücrelerine oranla boyutlarında %30 küçülme görülmüştür. Ayrıca deneyde kullanılan ve insandan alınan bir mide kanseri hücre hattı tipi olan MKN-45 hücrelerinde propolis ile inkübe edildiklerinde herhangi bir tedavi görmemiş hücrelere oranla apoptoz oranı yaklaşık %35 artmıştır. Antitümör etkinin aynı zamanda propolisin inkübasyon saatine ve dozuna bağlı olduğu ve bunlarla beraber etkinin doğru orantılı bir şekilde arttığı da kaydedilmiştir.[9]

Diğer bir çalışmada ise, insandan alınan melanoma hücre hatlarının Tayvan ham propolislerinden etil alkol ile ekstrakte edilen propolisler ile muamele edildiklerinde apoptoza ne derece teşvik edildikleri test edilmiştir. Deneyde melanoma hücreleri 6 saat boyunca 20 μg/ml’lik dozlarda çeşitli Tayvan propolisleri ile inkübe edilmiştir. 6 saat sonunda yapılan ölçümlerde kullanılan propolis türlerinin hepsinin belirli oranlarda sitotoksik etkiye sahip oldukları ve apoptozu farklı şiddetlerde indükledikleri gözlenmiştir. Özellikle hücre döngüsünün G2 fazından M fazına geçişte ciddi hücre kayıpları görülmüştür. Bazı propolis türleri kullanılan canlı kanser hücrelerinin yarısının apoptoz geçirmesine neden olurken, diğer bir propolis türü neredeyse tüm denek hücrelerde apoptozu başlatmıştır. Aynı zamanda deney sonucunda propolisin, serbest radikal temizleme aktivitesinin oldukça yüksek olduğunu göstermiştir.[10]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Propolisin antitümör özelliği ile yapılan pek çok çalışmadan bir diğeri ise, erkek sıçanlara DNA hasarını ve kolon kanserini indüklemek için 2 hafta boyunca 1,2 dimetilhidrazin verilmiştir. Son DMH dozundan 4 saat sonra kan örnekleri alınarak anormal kript odaklarının miktarına bakılmıştır. Anormal kript odakları kolonda veya rektumda, kolorektal polip oluşumundan önceki kansere sebebiyet veren ve normal epitel hücrelerine kıyasla apoptoza daha dirençli olan anormal oluşumlardır. Akabinde hayvanlar 3 farklı gruba ayrılarak 3 hafta boyunca 10, 30 ve 90 mg/kg’lık farklı dozlarda propolis tedavisine maruz bırakılmıştır. 5. hafta sonunda alınan ve analizlenen kan örnekleri ile propolisin DNA hasarı üzerinde hiçbir etkisinin olmadığı fakat preneoplastik lezyonların büyümesini baskıladığı gözlemlenmiştir. Bu veriler bize propolisin karsinogenez başlangıcını önleyemediğini fakat hastalık sürecinde koruyucu etki yaptığını anlatmaktadır.[11]

Sonuç

Sonuç olarak, düzenli propolis tüketiminin kanser hastalığını baskıladığı ve ilerlemesini yavaşlattığını kanıtlayan pek çok deney ve çalışma bulunmaktadır. Bunların genellenebilirlikleri daha fazla araştırılmalı ve klinik faydaları sağlamlaştırılırsa propolis, hekimler tarafından uygun görülen vakalarda kanser tedavisine dahil edilmelidir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 10
  • Umut Verici! 7
  • Tebrikler! 6
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/12/2021 14:35:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11127

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Oyun
Hastalıkların Tedavisi
Koaservat
Enzim
Diş
Nükleik Asit
Sürüngen
Yok Oluş
Karadelik
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Endokrin Sistemi
Entropi
Deri
Algı
Büyük
Tüy
İnfografik
Tedavi
Film
Türkiye
Sayı
Alan
Evrim Teorisi
Einstein
Zaman
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et