Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Plastik Atıklardan Kurtulmanın Bir Yolu: Mantarlar Sayesinde Değiştirip, Yiyelim!

Plastik Atıklardan Kurtulmanın Bir Yolu: Mantarlar Sayesinde Değiştirip, Yiyelim! LivinStudio
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Araştırmacılar, devam etmekte olan ciddi plastik sorunumuza dikkat çekmek için harika bir yöntem buldular. Plastik malzemeleri sindiren fakat zehirli herhangi bir şey biriktirmeyen iki adet mantar cinsi sayesinde, plastik atığı güvenli ve yenilebilir ürüne çeviren bir cihaz yaptılar. Mucitlerden biri olan Avusturyalı tasarımcı Katharina Unger, Motherboard'dan Kaleigh Rogers'a şöyle konuştu:

Plastiği sindiren fakat ardından hâlâ yenilebilir bir biyokütle oluşturan bir şey üretme fikri bizi gerçekten heyecanlandırdı.

Fungi Mutarium olarak adlandırılan teknoloji, birkaç yıldır geliştirilmekteydi ve Unger şimdi mikrobiyologlarla çalışarak kaç tane farklı tür mantar kullanabileceklerini ve ayrıştırma işleminin verimini nasıl yükselteceklerini çözmeye çalışıyor. Unger şöyle söylüyor:

Sadece bunun etrafındaki işlemleri en iyi hale getirerek bu işlemi hızlandırma potansiyeli bulunduğunu biliyoruz: Sıcaklık ve nem, mantarın plastik malzemeyi kolonileştirmesi için mükemmel bir mikro iklim sağlıyor. Ayrıca, hala tartışmalı olmasına rağmen, [mantarın] genetik modifikasyona (düzenlemeye) tabi tutulması konusu da var. Eğer malzemeleri daha hızlı işleyebilsin diye canlıyı değiştirseydiniz sonuç nasıl olurdu?
LivinStudio

Bu epey 'alışılmadık' bir fikir, fakat iş plastiğe geldiği zaman, alabileceğimiz her türlü yardıma ihtiyacımız var. Geçenlerde çıkan bir rapor, önümüzdeki 35 yıl içinde okyanuslarımızdaki balık sayısının, plastik atıkların gerisinde kalacağını ve 2050 yılı itibariyle, 2014 yılında yaptığımızdan üç kat daha fazla plastik üretiyor olacağımızı tahmin etti.

Bu artışın birçoğunu azaltabilecek teknolojiler (Çin'in atık yakıp enerji üreten yeni tesisi gibi), kendi sorunlarıyla beraber geliyorlar, çünkü plastiği yakmak, atmosfere karbondioksit salıyor ve buna gerçekten ihtiyacımız yok. 

Fungi Mutarium fikrini hayli ilgi çekici kılan şey ise Fungi Mutarium’un yapay atığı işlemek için sadece doğayı kullanmakla kalmayıp aynı zamanda bizim pratik olarak kullanabileceğimiz bir ürün ortaya çıkarması: Yiyeceği.

Fikir, Yale Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından 2012 yılında yapılan bir çalışmadan geldi. Araştırmacılar, Amazon'da Pestalotiopsis microspora adı verilen nadir bir mantar türü buldular. Bu mantar, plastiklerde kullanılan temel bileşen olan poliüretanı parçalama yeteneğine sahipti. Pestalotiopsis microspora, geçimini tamamen poliüretandan sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda bunu, bir katı atık sahasının dibine benzeyen oksijensiz bir ortam içinde yapıyor.

Görünen o ki, plastik yiyen mantar türleri aslında epey yaygın. Unger, Hollanda'daki Utrecht Üniversitesi'nden bilim insanları ve eş tasarımcı Julia Kaisinger ile birlikte, kendi cihazları için mükemmel olacak iki tane mantar türü belirledi: Pleurotus ostreatus (diğer adıyla istiridye mantarı) ve İngiltere ile ABD'de yenilemez olarak kayıtlı olan fakat Meksika'nın bazı bölgeleri ile Hindistan'da ünlü olan Schizophyllum commune.

LivinStudio

Cihaz, agar (deniz yosunundan üretilen jelatin), nişasta ve şekerden yapılan bir dizi küçük beyaz fincan barındırıyor. Daha önceden UV (morötesi) ışıkla mikroplarından arındırılmış ince plastik atık dilimleri ise bu fincanlara yerleştiriliyor. P. ostreatus ile S. commune mantarlarının kökleri (veya miselyumları) fincanlara konuluyor. Mantarlar büyüme evresinde, fincan duvarlarında bulunan plastik atık ve besinler ile besleniyorlar. Fiona MacDonald, ScienceAlert sitesinde 2014 yılında şunları yazıyordu: 

Sadece birkaç hafta içinde mantar, kendi gelişimi için plastiği kullanarak büyüyüp fincana sığmamaya başlıyor. Birkaç ay sonra, plastik tamamen ayrışmış oluyor ve yalnızca yenilebilir yumuşacık beyaz miselyum ile dolu bir agar fincanı elde ediyorsunuz.

Son birkaç hafta boyunca plastik atık işlemiş olan mantarları yemek kulağa o kadar da iştah açıcı veya güvenli gelmese de, mantarlar zehirli plastik bileşenleri hücrelerinde biriktirmiyorlar ve bu yüzden, yememiz için, teoride güvenli olmalıdır. 

"Olmalıdır" diyoruz, çünkü ilk örneğin ardındaki araştırma henüz yayınlanmadı veya hakem denetiminden geçmedi ve bu küçük şık çiftliklerden bir tanesine evimizde sahip olmadan önce pek çok test yapılması gerekecek, fakat ekip bunun üzerinde çalışıyor. İlk örneğin hiçbir zaman başarıya ulaşamama riski de olsa, Unger ve Kaisinger, tasarıdan çıkacak en iyi şeyin biyologlarla işbirliği yaparak kalıcı olabilecek yaratıcı, bilim destekli fikirlerin ortaya konması olduğunu söylüyorlar. Unger, şöyle söylüyor: 

Bizler laboratuvarda çoğu zaman, tasarımcıların sorduğu ve araştırmacılarımızı yapmakta oldukları iş ve ayrıca bu işin muhtemel uygulamaları hakkında onları farklı düşünmeye sevk eden soruları sormak için bulunuyoruz.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 3
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 10:13:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4266

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Köpek
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Organ
Ses
Memeli
Deizm
Kimya
Cinsellik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Mühendislik
Bakteri
Makale
Depresyon
Diş
Pandemi
Doktor
Maskeler
Tutarlılık
Hastalık
Öğrenme Alanı
Kas
Dünya Dışı Yaşam
Mistisizm
Homo Sapiens
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Zorbalık düşüncelerin gücünü alt edemez.”
Helen Keller
Geri Bildirim Gönder