Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!

Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!
4 dakika
6,671
Podcast
7:11
Feyza Özüdoğru
Seslendiren
16
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Plasebo etkisi oldukça ilginçtir. Bu etkinin altında olan kişi, bir drajeden farksız bir madde almasına rağmen, vücut gerçek bir ilaç almışçasına tepki verir. Bu garip olgu yüzyıllardır bilinmektedir. Ancak bilim insanlarının sürekli olarak bu yanılsamanın nasıl gerçekleşebileceği hakkında daha fazla bilgi edinmesine rağmen, plasebo etkisi hala tam olarak çözülebilmiş değil.

Kesin olan bir şey varsa o da plasebo etkisinin çeşitli tıbbi senaryolarda ortaya çıkabileceği. 7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile bu etkiyi geliştirebileceğini gösteriyor.

Tüm Reklamları Kapat

Cesur bir hilekarlık örneği olarak verilebilecek bir deneyde Kanada McGill Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, iprocin adlı bir psikedelik ilacın insanların yaratıcılığı üzerindeki etkilerini incelemek üzere "görünürde" tasarlanan bir çalışmaya katılmaları için bazı öğrencilerle anlaştı. Çalışmaya ayırdıkları vakit için cüzi bir miktar alan toplamda 33 katılımcı, Beatles'ın bir zamanlar katıldığı bir partinin ortamı gibi görünen bir laboratuvarda çalışmaya dahil oldu. Duvarlara asılan psikedelik sanat eserleri, terapi lambalarının renkli tonlarıyla aydınlatıldı. Paspaslar ve armut koltuklar yerlere serildi, arthouse (sanat) filmleri bir ekrana yansıtıldı ve bir DJ bir pikaptan ortama uygun melodiler çaldı.

Bu hedonistik, özgür ruhlu suarenin ortasında; çok sayıda araştırmacı beyaz önlükleri içinde etrafta dolaşıp deneyi gözlemleyedursun, birkaç katılımcı verilen ilacın gözle görülür bir biçimde etkisinde gibiydi.

Tüm Reklamları Kapat

Tek bir sorun vardı. Olanların hiçbiri gerçek değildi.

7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile psikedelik etkiyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.
7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile psikedelik etkiyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.
Mads Perch/Getty Images (Science Alert)

Iprocin gerçek bir sentetik ilaç, ancak hepsine plasebo ilacı verilen katılımcılardan hiçbirine iprocin verilmemişti. Beyazlar içindeki araştırmacılarsa, bu önlükleri sadece ortama uyum sağlıyormuş gibi görünmek için giymişti. Peki ya kalabalığın içinde dolaşan insanlar? Hepsi tamamen numara yapan ücretli aktörlerden oluşuyordu. Her şey, telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığını öğrenmek için kuruldu.

Durum gösteriyor ki bu mümkün. Deney sırasında yapılan anketlerde katılımcıların yarısından fazlası (%61), aldıkları 'ilacın' etkisini bir miktar hissettiklerini söyledi. Bu etkileri sersemlik hissi, resimlerdeki renklerin değiştiğini görme, rahatlama, duyuların uyarılması, kahkaha atma isteği, hatta bulantı hissi olarak saymak mümkün.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Birçoğu, bu şekilde hissetmelerini sağlayan şeyin psikedelik bir ilaç olduğuna kesinlikle ikna olmuştu. Bir katılımcı şöyle diyordu: "Batıyormuşum gibiydi. Yerçekimi beni büyük bir güçle aşağı çekiyordu. Bu his daha çok kafamda gibiydi. Özellikle de kafamın arkasında." Bir diğer katılımcı, bir çeşit görsel halüsinasyon gördüğünü bildirdi. "Duvardaki bir tabloya bakana kadar hiçbir şey hissetmiyordum." diyerek o gece hissettiklerini hatırlamaya çalıştı. "Tablo hareket ediyordu. Renkler sadece değişmekle kalmıyor, her şey hareket ediyordu. Tablo durmadan şekil değiştiriyordu."

Deneyde telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığı araştırıldı.
Deneyde telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığı araştırıldı.
Pinterest

Herkes aynı şekilde hissetmedi. Grubun neredeyse yüzde 40'ı deneyim sırasında olağanüstü bir şey hissetmediklerini belirtti. Ancak araştırmacılar, pek çok insanın psikedelik bir maddenin etkisi altında olduklarını düşünmesinin dikkat çekici olduğunu belirtiyor. Yazarlar çalışmalarında şöyle belirtiyorlar:

Bildiklerimize dayanarak; bunlar inaktif bir plasebo psikedeliği sonrasında literatürde bildirilen, bilinçteki en güçlü değişiklikler.

Tabii ki deneyin amacı, gerçekte neler olduğunu bilmeyen araştırma katılımcılarını kandırmak değildi. McGill ekibi, insanların, kendileri kullanmasa bile, uyuşturucu kullanan insanların etrafında kaldıktan sonra o ilacın etkilerini hissettiklerini söyledikleri "uyuşturucu kullanan kişiyle birlikte hissedilen coşku (İng: contact high)" olgusunu araştırmak istedi. Araştırmacılar, plasebo etkilerine benzer şekilde, bu hislerin şartlı koşullanmanın yanı sıra fiziksel ve sosyal ortamdan da kaynaklanabileceğini ifade ediyor.

Bu tür fikirler 1960'lara kadar dayanıyor, ancak günümüzde terapötik (tedaviye ait) amaçlar için psikedelik ilaçlara olan ilginin artması göz önüne alındığında, araştırmacılar bu belirgin plasebo etkisinin hastalara fayda sağlayabilecek şekilde kullanılabileceğini düşünüyor. Psikiyatri araştırmacısı (ve eski sihirbaz) Jay Olson şöyle söylüyor:

Bu çalışma, psikedelik ortamlardaki bağlamın etkisini güçlendiriyor. Depresyon ve anksiyete gibi bozukluklar için psikedelik terapinin son zamanlarda yeniden yükselişe geçmesiyle klinik tedavi uzmanları, (ilaçların güvenilirliğini daha da artırma anlamına gelen) düşük doz ilaçlarla, benzer terapötik deneyimler elde etmek için bu bağlamsal faktörleri geliştirip kullanabilir.

Bu oldukça saygıdeğer bir hedef. Her ne kadar organizasyon gerektiren bir hile düzeni içerse de.

Ancak korkulacak bir durum yok. Deneyin sona ermesinden hemen sonra hilenin doğası (ve çalışmanın gerçek amacı) katılımcılara açıklandığında bir kısmı şok ve hayal kırıklığı içinde cevap verdiyse de, hepsi kahkahalarla güldü. Hatta "kesinlikle bir ilacın etkisinde olduğundan emin olan" bir katılımcıysa, bu plasebo hapına nereden ulaşabileceğini sordu.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
42
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 14
  • Güldürdü 12
  • İnanılmaz 11
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 7
  • Bilim Budur! 4
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/04/2024 11:16:00 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8547

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Entropi
Karbondioksit
Sars
Yas
Doğa
Karbon
Diş Hekimliği
Tarım
Dalga
Epistemik
Mitler
Hormon
Hominidae
İyi
Eğitim
Astrofizik
Işık
Evrimsel Biyoloji
Dişler
Uydu
Küresel Isınma
Su
Gebelik
Teyit
Müfredat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
P. Dockrill, et al. Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!. (16 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 18 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8547
Dockrill, P., Bozkurt, K., Özdil, A. Ş. (2020, April 16). Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved April 18, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8547
P. Dockrill, et al. “Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Kübra Bozkurt, Evrim Ağacı, 16 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8547.
Dockrill, Peter. Bozkurt, Kübra. Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Kübra Bozkurt. Evrim Ağacı, April 16, 2020. https://evrimagaci.org/s/8547.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close