Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!

Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!
Yazar Peter Dockrill Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil  FeyzaÖzüdoğru Podcast Seslendirmeni Feyza Özüdoğru
4 dakika
4,320 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Podcast
Süre 6:38
Feyza Özüdoğru
Feyza Özüdoğru Seslendiren
Plasebo Alan Kişiler de Psikedelik (Hayal Gördüren) Deneyimler Yaşayabiliyor!
Plasebo etkisi oldukça ilginçtir. Bu etkinin altında olan kişi, bir drajeden farksız bir madde almasına rağmen, vücut gerçek bir ilaç almışçasına tepki...
  • İndir

Plasebo etkisi oldukça ilginçtir. Bu etkinin altında olan kişi, bir drajeden farksız bir madde almasına rağmen, vücut gerçek bir ilaç almışçasına tepki verir. Bu garip olgu yüzyıllardır bilinmektedir. Ancak bilim insanlarının sürekli olarak bu yanılsamanın nasıl gerçekleşebileceği hakkında daha fazla bilgi edinmesine rağmen, plasebo etkisi hala tam olarak çözülebilmiş değil.

Kesin olan bir şey varsa o da plasebo etkisinin çeşitli tıbbi senaryolarda ortaya çıkabileceği. 7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile bu etkiyi geliştirebileceğini gösteriyor.

Cesur bir hilekarlık örneği olarak verilebilecek bir deneyde Kanada McGill Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, iprocin adlı bir psikedelik ilacın insanların yaratıcılığı üzerindeki etkilerini incelemek üzere "görünürde" tasarlanan bir çalışmaya katılmaları için bazı öğrencilerle anlaştı. Çalışmaya ayırdıkları vakit için cüzi bir miktar alan toplamda 33 katılımcı, Beatles'ın bir zamanlar katıldığı bir partinin ortamı gibi görünen bir laboratuvarda çalışmaya dahil oldu. Duvarlara asılan psikedelik sanat eserleri, terapi lambalarının renkli tonlarıyla aydınlatıldı. Paspaslar ve armut koltuklar yerlere serildi, arthouse (sanat) filmleri bir ekrana yansıtıldı ve bir DJ bir pikaptan ortama uygun melodiler çaldı.

Bu hedonistik, özgür ruhlu suarenin ortasında; çok sayıda araştırmacı beyaz önlükleri içinde etrafta dolaşıp deneyi gözlemleyedursun, birkaç katılımcı verilen ilacın gözle görülür bir biçimde etkisinde gibiydi.

Reklamı Kapat

Tek bir sorun vardı. Olanların hiçbiri gerçek değildi.

7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile psikedelik etkiyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.
7 Mart 2020'de Psychopharmacology'de yayımlanan yeni bir çalışma, zihinde değişikliğe sebep olan psikedelik maddeleri almış olduğunuza yönelik yanlış inancın bile psikedelik etkiyi ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.
Mads Perch/Getty Images (Science Alert)

Iprocin gerçek bir sentetik ilaç, ancak hepsine plasebo ilacı verilen katılımcılardan hiçbirine iprocin verilmemişti. Beyazlar içindeki araştırmacılarsa, bu önlükleri sadece ortama uyum sağlıyormuş gibi görünmek için giymişti. Peki ya kalabalığın içinde dolaşan insanlar? Hepsi tamamen numara yapan ücretli aktörlerden oluşuyordu. Her şey, telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığını öğrenmek için kuruldu.

Durum gösteriyor ki bu mümkün. Deney sırasında yapılan anketlerde katılımcıların yarısından fazlası (%61), aldıkları 'ilacın' etkisini bir miktar hissettiklerini söyledi. Bu etkileri sersemlik hissi, resimlerdeki renklerin değiştiğini görme, rahatlama, duyuların uyarılması, kahkaha atma isteği, hatta bulantı hissi olarak saymak mümkün.

Birçoğu, bu şekilde hissetmelerini sağlayan şeyin psikedelik bir ilaç olduğuna kesinlikle ikna olmuştu. Bir katılımcı şöyle diyordu: "Batıyormuşum gibiydi. Yerçekimi beni büyük bir güçle aşağı çekiyordu. Bu his daha çok kafamda gibiydi. Özellikle de kafamın arkasında." Bir diğer katılımcı, bir çeşit görsel halüsinasyon gördüğünü bildirdi. "Duvardaki bir tabloya bakana kadar hiçbir şey hissetmiyordum." diyerek o gece hissettiklerini hatırlamaya çalıştı. "Tablo hareket ediyordu. Renkler sadece değişmekle kalmıyor, her şey hareket ediyordu. Tablo durmadan şekil değiştiriyordu."

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Deneyde telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığı araştırıldı.
Deneyde telkinin ve etkisiz bir plasebo hapının gücüyle psikedelik bir deneyimi başlatmanın mümkün olup olmadığı araştırıldı.
Pinterest

Herkes aynı şekilde hissetmedi. Grubun neredeyse yüzde 40'ı deneyim sırasında olağanüstü bir şey hissetmediklerini belirtti. Ancak araştırmacılar, pek çok insanın psikedelik bir maddenin etkisi altında olduklarını düşünmesinin dikkat çekici olduğunu belirtiyor. Yazarlar çalışmalarında şöyle belirtiyorlar:

Bildiklerimize dayanarak; bunlar inaktif bir plasebo psikedeliği sonrasında literatürde bildirilen, bilinçteki en güçlü değişiklikler.

Tabii ki deneyin amacı, gerçekte neler olduğunu bilmeyen araştırma katılımcılarını kandırmak değildi. McGill ekibi, insanların, kendileri kullanmasa bile, uyuşturucu kullanan insanların etrafında kaldıktan sonra o ilacın etkilerini hissettiklerini söyledikleri "uyuşturucu kullanan kişiyle birlikte hissedilen coşku (İng: contact high)" olgusunu araştırmak istedi. Araştırmacılar, plasebo etkilerine benzer şekilde, bu hislerin şartlı koşullanmanın yanı sıra fiziksel ve sosyal ortamdan da kaynaklanabileceğini ifade ediyor.

Bu tür fikirler 1960'lara kadar dayanıyor, ancak günümüzde terapötik (tedaviye ait) amaçlar için psikedelik ilaçlara olan ilginin artması göz önüne alındığında, araştırmacılar bu belirgin plasebo etkisinin hastalara fayda sağlayabilecek şekilde kullanılabileceğini düşünüyor. Psikiyatri araştırmacısı (ve eski sihirbaz) Jay Olson şöyle söylüyor:

Bu çalışma, psikedelik ortamlardaki bağlamın etkisini güçlendiriyor. Depresyon ve anksiyete gibi bozukluklar için psikedelik terapinin son zamanlarda yeniden yükselişe geçmesiyle klinik tedavi uzmanları, (ilaçların güvenilirliğini daha da artırma anlamına gelen) düşük doz ilaçlarla, benzer terapötik deneyimler elde etmek için bu bağlamsal faktörleri geliştirip kullanabilir.

Bu oldukça saygıdeğer bir hedef. Her ne kadar organizasyon gerektiren bir hile düzeni içerse de.

Reklamı Kapat

Ancak korkulacak bir durum yok. Deneyin sona ermesinden hemen sonra hilenin doğası (ve çalışmanın gerçek amacı) katılımcılara açıklandığında bir kısmı şok ve hayal kırıklığı içinde cevap verdiyse de, hepsi kahkahalarla güldü. Hatta "kesinlikle bir ilacın etkisinde olduğundan emin olan" bir katılımcıysa, bu plasebo hapına nereden ulaşabileceğini sordu.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Güldürdü 10
  • İnanılmaz 9
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/07/2021 13:17:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8547

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Teori
Boyut
Sars-Cov-2
Hayvanlar
Çeşitlilik
Nükleotit
Ortak Ata
Dünya
Uygulama
Bakteri
Protein
Obstetrik
Manyetik
Karbon
Böcek
Ornitoloji
Uzaylı
Bilim İnsanı
Yüksek
Dinozorlar
Salgın
Pandemi
Süpernova
Sağlık Bakanlığı
Aşı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın