Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor!

Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor! CNN
plastikteki güve delikleri
2 dakika
1,762
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Polietilen, besin ambalajlarından, alışveriş poşetlerine kadar, dünyada en yaygın olarak kullanılan plastiktir. Ne yazık ki ayrışma sürecini başlatmak için polimerin yüksek sıcaklıklarla işlenmesi gerektiğinden, sağlamlığı ile de inatçı bir çevre kirleticisidir. Petek güvelerinin tükürüğü geri dönüşüm için faydalar sağlayan doğal proteinleri sayesinde, işlenmemiş polietilene etki edebilen bildiğimiz tek enzimdir.

Biyolog ve amatör arıcı olan Federica Betrocchini, petek güvelerinin plastiği parçalayabilme yeteneğinin olduğunu birkaç yıl önce kazara keşfetti. Bertocchini Agence France-Presse’le yaptığı görüşmede şöyle diyor:[1]

Sezonun sonunda arıcılar genelde boş kovanları, ilkbaharda tekrar araziye çıkarmak üzere bir depoya kaldırırlar. Yine bu işlemi yaptığım bir yılda, depolanmış kovanlarımın petek güveleri tarafından istila edildiğini gördüm.

Bunun üzerine Bertocchini kovanları temizleyip, petek güvelerini ise plastik bir poşete koyar. Kısa sürede depoya geri döndüğünde ise poşeti delik deşik bir şekilde bulur.

Tüm Reklamları Kapat

Petek güveleri (Galleria mellonella), kısa ömürlü petek güvelerine dönüşecek olan larvalar olarak ortaya çıkarlar.[2] Larva dönemlerinde, petek ve polenlerle beslenebilecekleri arı kovanlarının hücreleri, onlar için ideal yuvalardır.

Yukarıda değinilen tesadüfi keşiften sonra, Bertocchini ve Madrid’in Margarita Salas Biyolojik Araştırmalar Merkezi’ndeki ekibi, çalışmalarını petek güvesi tükürüğüne odaklayıp, bulgularını Nature Communications'ta yayınladı.[3]

Araştırmacılar iki metot kullandı: molekülleri boyutlarına göre ayıran jel geçirgenlik kromatografisi ve kütle-yük oranlarına göre molekül parçalarını tanımlayan gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi.

Tükürüğün aslında polietilende bulunan uzun hidrokarbon zincirlerini küçük, oksitlenmiş zincirlere ayırdığını doğruladılar. Araştırmacılar, daha sonra, tükürükteki "bir avuç enzimin" içinde tükürükte polietileni oksitlediği anlaşılan iki enzimi tanımlamak için proteomik analizler kullandılar. Araştırmacılar, bu enzimlere Antik Yunan ve Roma tarım tanrıçalarına ithafen "Demetra" ve "Ceres" adlarını verdiler.

Tüm Reklamları Kapat

Araştırmacılara göre bu araştırmadan edindiğimiz en önemli bilgi, bu polietilenazların, oda sıcaklığında ve çok kısa sürede bir polietilen film üzerinde bu tür modifikasyonları üretebilen ilk enzimler olmalarıdır.

Bu iki enzimin, "ayrışma sürecindeki ilk ve en zor adımın" üstesinden gelirken, atık yönetimi için bir "alternatif süreci" temsil edebileceğini de ekliyorlar.

Bertocchini, Agence France-Presse’le yaptığı görüşmede, henüz araştırmaların erken dönemlerinde olmalarına rağmen, bu enzimlerin su ile karıştırılıp, bir atık yönetim tesisinde plastik üzerine dökülebilme potansiyeline sahip olduklarını ifade etmiştir. Bu enzimler atık tesislerinin olmadığı uzak yerleşimlerde hatta evlerde bile kullanılabilir.

Gelecek vadeden tükürüklerine rağmen, petek güveleri plastiği ayrıştırdığı bilinen tek organizma değildir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

2021 yılında yapılan bir çalışma, okyanusta ve toprakta yaşayan bazı mikrop ve bakterilerin de plastik yeme konusunda gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur.[4]

2016’da araştırmacılar, bir Japon atık sahasında, pet ya da polyester olarak da bilinen polietilen tereftalatı ayrıştıran bir bakteri rapor etmişlerdir.[5] Bu ise bilim insanlarına, plastik bardakları çabucak ayrıştıracak bir enzim yaratma ilhamı vermiştir.[6]

Her yıl bütün dünyada %30’u polietilen türünden müteşekkil 400 milyon metrik ton plastik atık oluşmaktadır.[7] Bugüne kadar dünya üzerinde oluşturulmuş 7 milyar ton plastik atıktan, geriye ciddi bir atık mirası bırakmak suretiyle yalnızca %10 kadarı geri dönüştürülmüştür.

Tüketimi azaltmak ve malzemeleri yeniden kullanmak kuşkusuz plastik atıkların çevre üzerindeki etkisini sınırlayacaktır ancak pisliğimizi temizlemek için bir ayrıştırma sistemine sahip olmak, plastik atık sorunumuzun üstesinden gelmemize yardımcı olacak asıl çözüm olacaktır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
59
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 17
  • Bilim Budur! 8
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ScienceAlert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/06/2024 23:46:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/13044

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Radyoaktif
Böcek
Albert Einstein
Yıldızlar
Sıcaklık
Model
Mavi
Doğum
Eczacılık
Tümör
Obezite
Evrimleşme
Etimoloji
Mers
Endokrin Sistemi
Bebek Doğumu
Kuyrukluyıldız
Eğitim
Ölçüm
Bilimkurgu
Balıklar
Bilim İnsanı
Elektrokimya
Kimyasal Evrim
Nöron
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
F. Nelson, et al. Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor!. (15 Ekim 2022). Alındığı Tarih: 17 Haziran 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/13044
Nelson, F., Demirbaş, Ü., Bakırcı, Ç. M. (2022, October 15). Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor!. Evrim Ağacı. Retrieved June 17, 2024. from https://evrimagaci.org/s/13044
F. Nelson, et al. “Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ünsal Demirbaş, Evrim Ağacı, 15 Oct. 2022, https://evrimagaci.org/s/13044.
Nelson, Felicity. Demirbaş, Ünsal. Bakırcı, Çağrı Mert. “Petek Güveleri, Plastiği Parçalayabiliyor!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Ünsal Demirbaş. Evrim Ağacı, October 15, 2022. https://evrimagaci.org/s/13044.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close