Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Peçeli baykuş (Tyto alba)

Peçeli baykuş (Tyto alba) Furkan Eren
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Karasu'nun Tuzla mahallesinde gece gözlemlendik. Özellikle gece 12'den sonra aktif haldeydi ve çığlık gibi sesi rahatlıkla duyabiliyordu. Ardiye olarak kullandığımız alanı daha önce kullandığını ve yine orayı tercih edebileceğini düşünerek alanı inceledik. Alanda irili ufaklı dışkılara ve 1 adet pelete rastladık. İncelediğimiz peçeli baykuş peletinden kemirgenlere ait 5 kafa tası, ön ve arka ayak kemikleri ayrıca böcek (Insecta) sınıfından Coleoptera (Kın Kanatlılar) takımının üyelerine ait dış iskelete parçaları bulunmuştur.

Yetişkin birey, Karasu.
Yetişkin birey, Karasu.
Furkan Eren

Tanım ve Genel Bilgiler

Beyaz yüz çehresi ve altın rengi tüyleriyle en çok bilinen baykuş türlerinden biridir. 32-40 cm boya, 107-110 cm kanat açıklığına ve 430-620 gram vücut ağırlığına sahiptir. Dişi ve erkek cinsiyetleri birbirlerine oldukça benzerdir, fakat dişi ve genç bireylerde benek sayısı erkeklerden daha yoğundur.

Pelet (kusmuk) yapısının dış yüzeyi kıllarla kaplıdır ve canlı iskeletlerine ait kısımlar da görülebilmektedir. Bu kıllar fare, böcekçil, köstebek gibi memelilere ait olabilir. Gece aktif olan kulaklı orman baykuşu, kukumav, peçeli baykuş ve diğer baykuş türleri pelet oluşturabilmektedir. Peletlerini doğal yaşam alanlarının çevresinde, eski ahır ve yapılarda, tüneklediği yerlerde ve yaşam alanları çevresindeki ağaçların altlarında bulabilmek mümkündür. Bir alanda pelet var ise orada bir baykuşun varlığından söz edilebiliriz yani o alanda yaşadığını veya belli bir süre orada bulunduğunu anlayabiliriz. Bunun dışında bir peletten o canlının beslenme alışkanlıklarını öğrenmek mümkündür.

Peçeli baykuş peleti.
Peçeli baykuş peleti.
Furkan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Tyto alba, Strigiformes (Gece Yırtıcı Kuşları) takımına aittir. Strigiformes, içerisinde tüm baykuşları barındırır. Bu takıma Türkçe'de baykuşlar denmektedir. Tytonidae (Peçeli Baykuşgiller) ve Strigidae (Baykuşgiller) adlı iki aile bulundurur. Baykuşlar 200'den fazla türe ve yaklaşık 27 cinse sahiptir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Peçeli baykuşlar kırsaldan kentlere kadar çok geniş yayılım alanlarına sahiptir. Genellikle otlaklar, bataklıklar ve tarım alanları gibi alçaklarda bulunurlar. Yuvalanma içinse içi boş ağaçlar, uçurumlar, nehir kıyılarında bulunan boşluklar, mağaralar ve ahır çatıları gibi yerleri tercih ederler.

Peletten çıkan kemirgenlere ait bazı kemikler.
Peletten çıkan kemirgenlere ait bazı kemikler.
Furkan Eren

Davranış ve Etoloji

Çoğunlukla akşam karanlığından gün doğumuna kadar olan saatlerde aktiftirler. Fakat gün içinde de aktif oldukları görülmektedir. Özellikle kukumav (Athene noctua) gündüz de görülebilen bir baykuş türüdür. Uçuşları, kanatlarındaki testere (serratus) benzeri mikro yapılar nedeniyle duyulamayacak kadar sessizdir. Bu sessizliği yalnızca kanat çırpışlarında düşük bir ses seviyesinde bozarlar. Üreme dönemlerinde çıkardıkları çığlık benzeri sesten dolayı arazide tanınmaları oldukça kolaydır. Açıklık alanlarda avlarını daha rahat görebilmek için tümsek, çit ve direk gibi yüksek yerlerde tünerler.

Diyet ve Metabolizma

Fareler, sıçanlar, böcekçiller gibi küçük memeliler ve sincap gibi türlerini yediğinin yanı sıra karatavuk ve sığırcık gibi kuş türlerini avladığı da bilinmektedir. Yedikten sonra sindiremediği kısımları vücudundan ağız yoluyla kusmaktadırlar. Bu kusmuk ''pelet'' olarak isimlendirilmektedir.

Peletten çıkan kemirgen kafatasları.
Peletten çıkan kemirgen kafatasları.
Furkan Eren

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Yüzyıllardır insanların en bildiği baykuş türleri arasında yer almaktadırlar. Eski ahırlar ve terk edilmiş evleri de kullandıkları için daima insanlarla iç içe bir yaşamın parçası olmuşturlar.

Etimoloji

Beyaz ve solgun yüz çehresinden dolayı Latince bu anlama gelen ''alba'' kelimesi kullanılarak ''Tyto alba'' şeklinde adlandırılmıştır. İnsanlarla iç içe yaşamanın vermiş olduğu ikili etkileşimden dolayı da toplum içerisinde birçok adlandırmalar yapılmıştır. Hayalet baykuş, altın baykuş, beyaz baykuş, kilise baykuşu ve altın baykuş bunlardan bazılarıdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • . .

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 03:14:05 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8429

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Araştırma
Virüs
Sars Virüsü
Factchecking
Epidemik
Doğal
Elektrokimya
Kedigiller
Yaşamın Başlangıcı
Tekillik
Böcek Bilimi
Öğrenme Teorileri
Elektrik
Dünya
Fotoğraf
Genetik Müdahale
Carl Sagan
Renk
Beslenme
Ara Tür
İnsan
Çocuk
Kütleçekimi
Köpekbalığı
Duygu
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Unutmayalım ki sevgi ve şefkat gibi özelliklerimiz, primat kökenlerimizden gelmektedir. Dolayısıyla şempanzelere olan hassasiyetimiz de bir o kadar fazla olmalıdır.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder