Opioid ve Güneşlenme Bağımlılığının Nedeni D Vitamini Eksikliği Olabilir!

Massachusetts Genel Hastanesi (MGH) araştırmacıları tarafından yürütülen yeni bir araştırmaya göre, D vitamini eksikliği, opioidlere duyulan isteği ve opioidlerin etkilerini fazlasıyla güçlendiriyor ve potansiyel olarak bu ilaçlara yönelik bağlılık ve bağımlılık riskini artırıyor. Science Advances dergisinde yayınlanan bu bulgular, yaygın görülen D vitamini eksikliği sorununu ucuz takviyeler kullanarak çözmenin, devam eden opioid bağımlılığı salgınıyla mücadelede rol oynayabileceğini öne sürüyor.^[1]

MGH Kanser Merkezi'nin Melanom Programı direktörü ve MGH Kütanoz Biyoloji Araştırmaları Merkezi (CBRC) direktörü David E. Fisher'ın daha önceki çalışmaları, mevcut çalışmanın temelini oluşturuyor. 2007'de Fisher ve ekibi, beklenmedik bir şey bulmuştu: Ultraviyole (UV) ışınlarına (özellikle UVB adı verilen ışınlara) maruz kalmak, hepsi beyindeki aynı reseptörleri aktive eden morfin, eroin ve diğer opioidlerle ilişkili olan endorfin hormonunu üretimini beyinde artırmaktaydı. Fisher tarafından daha sonradan yapılan bir araştırma, UV maruziyetinin farelerde endorfin seviyelerini yükselttiğini ve bunun daha sonra bu farelerin opioid bağımlılığı ile tutarlı davranışlar sergilediğini buldu.

Endorfine bazen "iyi hissetme" hormonu denir, çünkü hafif bir öfori hissi uyandırır. Buna bağlı olarak bazı araştırmalar, bazı insanların, opioid bağımlılarının davranışlarına benzer şekilde, güneşlenme davranışı sergileme ve bronzlaşma salonlarını ziyaret etme dürtüsü geliştirdiğini ileri sürdü. Fisher ve meslektaşları, insanların farkında bile olmadan endorfin hücumunu arzuladıkları için UVB alma arayışına girebileceklerini öne sürdüler. Ama bu, Fisher'ın büyük bir çelişkiye düşmesine neden oluyordu:

Neden var olan en yaygın kanserojen (kanser kaynağına) doğru çekilmek için davranışsal bir evrim geçirmiş olalım ki?

Sonuçta, Güneş'e maruz kalma, cilt kanserinin birincil nedenidir. Kırışıklıklar ve diğer cilt hasarlarından söz etmiyoruz bile!

Fisher, insanların ve diğer hayvanların neden Güneş'e çekildiklerinin tek açıklamasının, vücudumuzun kendi başına üretemediği D vitamini üretimi için UV radyasyonuna maruz kalmanın gerekli olması olduğuna inanıyor. D vitamini, kemik oluşturmak için gerekli olan kalsiyum alımını pekiştirir. İnsanların ataları, tarih öncesi çağlarda kuzeye göç ettikçe, onları aşırı soğuk günlerde mağaralardan çıkıp güneş ışığı almaya zorlayacak davranışsal bir evrim geçirmeleri gerekmiş olabilir. Aksi takdirde, küçük çocuklar uzun süreli D vitamini eksikliğinden ötürü raşitizm gibi hastalıklara yakalanıp ölebilir ve yetişkinler yırtıcılardan kaçarken vitamin eksikliğinden ötürü zayıf olan kemikleri kolayca kırılarak onları savunmasız bırakabilirdi.

Bu teori, Fisher ve meslektaşlarını, hayatta kalmak için gereken hormonun sentezini artırmak amacıyla sergilenen güneş arayışı davranışının D vitamini eksikliği tarafından yönlendirildiği ve D vitamini eksikliğinin vücudu opioidlerin etkilerine karşı daha duyarlı hale getirebileceği ve potansiyel olarak bağımlılığa katkıda bulunabileceği fikrine yöneltti. MGH'de Dermatoloji alanında doktora sonrası araştırma görevlisi olan baş yazar Lajos V. Kemény, şöyle diyor:

Bu çalışmadaki amacımız, vücuttaki D vitamini sinyali ile UV arama ve opioid arama davranışları arasındaki ilişkiyi anlamaktı.

Science Advances makalesinde, Fisher, Kemény ve çeşitli kurumlardan multidisipliner bir ekip, soruyu ikili bir bakış açısıyla ele aldı. Çalışmanın bir kolunda, normal laboratuvar fareleri ile D vitamini eksikliği olan fareleri (özel üreme yoluyla D vitamini üretemeyecek şekilde evrimleştirilen veya diyetlerinden D vitamini çıkarılmış fareleri) karşılaştırdılar. Kemény, şöyle anlatıyor:

D vitamini seviyelerinin modüle edilmesinin hem UV hem de opioidlere yönelik çoklu bağımlılık davranışlarını değiştirdiğini bulduk.

Araştırmanın en önemli bulgusu ise şuydu: Fareler düşük dozlarda morfin ile koşullandırıldığında, D vitamini eksikliği olanlar ilacı aramaya devam ettiler; ancak bu davranış, normal fareler arasında daha az yaygındı. Morfin kesildiğinde, D vitamini düzeyi düşük olan farelerin yoksunluk semptomları geliştirme ihtimalinin çok daha yüksek olduğu bulundu. Çalışma ayrıca D vitamini eksikliği olan farelerde morfinin ağrı kesici olarak daha etkili çalıştığını buldu - yani opioid, bu farelerde normalden yüksek bir yanıt verdi. Fisher şöyle diyor:

Bu, eğer insanlar için de geçerliyse, endişe verici olabilir. Sonuçta, ameliyattan sonra ağrı kontrolü için morfin alan bir ameliyat hastasını düşünün. Bu hastada D vitamini eksikliği varsa, morfinin öforik etkileri normalden yüksek deneyimlenebilir ve bu kişinin bağımlılık geliştirme ihtimali daha yüksek olacaktır.

D vitamini eksikliğinin bağımlılık davranışını artırdığını öne süren laboratuvar verileri, halk sağlığı kayıtlarından elde edilen verilerle birlikte analiz edildi. Bu veri hatlarından bir tanesi, orta-düşük D vitamini düzeyine sahip hastaların, normal düzeydeki diğerlerine göre opioid kullanma olasılığının %50 daha fazla olduğunu, şiddetli D vitamini eksikliği olan hastaların ise %90 daha fazla olduğunu gösterdi. Başka bir analiz, opioid kullanım bozukluğu (OUD) teşhisi konan hastaların D vitamini eksikliğinin diğerlerinden daha fazla olduğunu buldu. Fisher, çalışmanın diğer kritik bulgularından bir diğerinin daha önemli etkileri olabileceğini söylüyor:

Eksikliği olan farelerde D vitamini seviyelerini düzelttiğimizde, opioid tepkileri tersine döndü ve normale döndü.

Fisher, insanlarda D vitamini eksikliğinin yaygın olduğunu, ancak düşük maliyetli diyet takviyeleri ile güvenli ve kolay bir şekilde tedavi edildiğini belirtiyor. Daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmasına rağmen, D vitamini eksikliğini tedavi etmenin OUD riskini azaltmaya yardımcı olmak ve bozukluk için mevcut tedavileri desteklemek için yeni bir yol sunabileceğine inanıyor. Fisher, sözlerini şöyle tamamlıyor:

Sonuçlarımız, halk sağlığı alanında devam eden opioid salgınına müdahale etme fırsatımız olabileceğini gösteriyor.