Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Hareket Tutması ve Zehirlenme: Araba Tutmasının Nedeni, Beyninizin Zehirlendiğinizi Sanması Olabilir!

Hareket Tutması ve Zehirlenme: Araba Tutmasının Nedeni, Beyninizin Zehirlendiğinizi Sanması Olabilir! Second Nexus
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Güzel bir araba gezintisini hiçbir şey ürpertici bir araba tutması hissi kadar berbat edemez. Fakat fazla sinirlenmeyin; bu mide bulantısı aslında beyninizin gerektiği gibi çalıştığının bir göstergesi olabilir. Şey, muhtemelen... Yapılan bir araştırmada, araba tutmasının, beyninizin anî bir zehirlenme nöbeti olduğunu düşündüğü şeye tepki vermesinin sonucu olabileceği bulundu.

Hayır, yolcu koltuğundaki çocuk kahvenize bir şey koyduğundan endişe etmeyin! Bilim insanları, bir arabada olduğunuz zaman, beyninizin zehirlendiğiniz zamankine benzer şekilde, yakın çevreniz hakkında çelişkili mesajlar aldığını öne sürdüler. Ve hepimiz, vücudunuzdan nörotoksin veya zehirleri atmanın en kolay yolunun kusmak olduğunu biliriz.

Neden Beyinlerimiz Çok Şaşırıyor?

Uzmanlar, araba tutmasının (veya benzer bir tür hareket tutmasının), insanların arabalar, otobüsler ve tekneler gibi şeyler içinde yalnızca yakın zaman önce seyahat etmeye başlaması yüzünden kaynaklandığını ve beyinlerimizin henüz tamamen uyum sağlamamış olduğunu düşünüyor.

Hareket eden bir araba, otobüs veya teknede seyahat ediyor olduğumuz gerçeğine rağmen, duyularımızın çoğunluğu bize hâlâ bedenlerimizin sabit olduğunu söylüyor ve tabii ki, bir arabanın arka koltuğunda otururken vücudunuz teknik olarak hareketsizdir. Aynı zamanda beyniniz, iç kulağınızda bulunan denge algılayıcılar (küçük sıvı tüpleri) yüzünden belirli bir hızda ileri gidiyor olduğunuzu biliyor. Bu tüplerdeki sıvılar çalkalanarak hareket ediyor olduğunuzu belirtiyor, fakat gerçekte hâlâ oturuyorsunuz. Beyniniz, ciddi şekilde karmaşık bazı mesajlar alıyor.

Bu bilgiyi bir araya getirmek ve gerçekten neler olduğunu anlamak, talamusun işidir. Fakat beynimizin bu kısmı, evrimsel geçmişimiz dolayısıyla sıklıkla suçlunun zehir olduğu sonucuna varır. Bu yüzden bazen yol kenarında durup kusmak zorunda kalırsınız. İngiltere'deki Cardiff Üniversitesi'nden sinirbilimci Dean Burnett, Science of Us'tan Melissa Dahl'a şöyle açıklıyor: 

Beyin, bunun gibi bir şey yüzünden şaşırır şaşırmaz, "Ah, ne yapacağımı bilmiyorum! O zaman her ihtimale karşı mide bulantısı olsun!" diyor. Beyin devamlı olarak zehirlenme varsayımıyla hareket ettiği için, biz de hareket tutması yaşarız.

Camdan dışarı bakmak aslında yardımcı olabilir, çünkü beyne sizin gerçekte hareket ediyor olduğunuz ve her şeyin yolunda olduğu güvencesini verir. Bir kitap okumak veya bir haritaya bakmak, işleri sıklıkla daha kötü hale getirir, çünkü gerçekten sabit olduğunuz ve uzay boyunca hızlanmadığınız konusunda beyni ikna eder. Sürücü olmak da yardımcı olur, çünkü gerçekten hareket halinde olduğunuz konusunda beyin için çok daha fazla görsel kanıt bulunur ve ilaveten, hareketin kontrolü sizdedir. Diğer bir deyişle, muhtemelen zehirlenmiyorsunuzdur.

Cevapsız Sorular

Bilim insanlarının emin olmadığı şey ise, bu durumun neden bazılarımızı etkileyip diğerlerini etkilemediği veya neden bazı insanların büyüdükçe araba tutmasından kurtulduğu. Bu, muhtemelen evrimsel bir kuraya dayalı bir şans faktöründen kaynaklanıyor.

2013'te yapılan bir çalışma, daha fazla vücut dalgalanmasına sahip olanların (sabit halde olsa bile, bedenleri doğal olarak daha sık hareket eden insanların), deniz tutması yaşamalarının daha muhtemel olduğunu bulmuştu. Çalışmanın vardığı sonuca göre bunun sebebi, hassas insanların genel olarak sadece daha farklı hareket etmesi olabilirdi. 

Bu arada araştırmacılar, birçok aile tatilinin başlangıcının tadını kaçıran rahatsızlığa karşı bir tedavi aramaya devam ediyorlar. Şimdiye kadar bildiklerimize dayalı olarak, yolculuktan önce proteince yüksek olan hafif bir yemek yemenin yanında (görünüşe göre midenizi sakinleştirmeye yardımcı oluyor), sevdiğiniz müziği dinlemek de bazen yardımcı olabilir.

Kusmak için sürücünün kenara çekmesini istemek asla eğlenceli değildir; fakat en azından, araba tutmanızın ardındaki bilimin bir kısmını şimdi açıklayabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 12
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/10/2020 01:28:25 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4619

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Mistisizm
Uyku
Kedigiller
Hominid
Santigrat Derece
Yapay Zeka
Davranış
Beslenme Davranışları
Nobel Ödülü
Hava
Sars Mers
Evrimsel Psikoloji
Biyografi
Böcekler
Tür
Viral
Deniz
Avrupa
Çağ
Mikrobiyoloji
Psikiyatri
Doğa Yasaları
Ecza
Alkol
Hamile
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Vakti gelmiş bir düşüncenin önünde hiçbir ordu duramaz.”
Victor Hugo
Geri Bildirim Gönder