Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Bakır

Bakır Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Bakır Flickr Public Domain
Bakır peni
3 dakika
11,770
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 29. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Bakır, sembolü "Cu" olan bir metal elementidir. Periyodik cetvelin 4'üncü periyodunun 1B grubuna ait bir geçiş metaldir. Atom numarası 29 ve atom ağırlığı ise 63.546 dır. Kimyasal elementin erime noktası 1357.77K (1084.62°C or 1984.32°F) olarak, kaynama noktası ise 2835K (2562°C veya 4644°F) olarak ölçülmüştür. Bakır, oda sıcaklığında katı fazda bulunur. Yoğunluğu ise 8.933 gram/cm3'tür.[1]

Bakır, kübik kristal yapıya sahip kırmızımsı bir metaldir. Kırmızı ve turuncu ışığı yansıtır ve bant yapısı nedeniyle görünür spektrumdaki diğer frekansları absorbe eder, bu nedenle hoş bir kırmızımsı renk oluşturur. Dövülebilir, sünek ve hem ısı hem de elektrik için son derece iyi bir iletkendir. Bakırın kimyasal reaktivitesi düşüktür. Bakır, normal kimyasında +1 ve +2 oksidasyon durumlarında bileşikler oluşturur.[2] Bakır metali özellikle reaktif değildir ve gerçekten de bazen serbest metal ("doğal") olarak bulunur.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Bakır elementi, deniz yosunlarının küllerinde, birçok deniz mercanında ve insan karaciğerinde bulunur. Dünya bakır üretimi yılda 12 milyon ton ve kullanılabilir rezervler yaklaşık 300 milyon tondur ve bunun sadece 25 yıl daha sürmesi beklenmektedir. Yılda yaklaşık 2 milyon ton geri dönüştürülerek geri kazanılıyor. Bugün, tüm dünyadaki bakırın yaklaşık %80'ini oluşturan Şili, Endonezya, ABD, Avustralya ve Kanada'da başlıca yataklar olarak çıkarılmaktadır. Ana cevher, kalkopirit (CuFeS2) adı verilen sarı bir bakır-demir sülfittir.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Bakırın çoğu elektrikli ekipman için kullanılır (%60); çatı ve sıhhi tesisat gibi inşaat (%20); ısı eşanjörleri (%15) ve alaşımlar (%5) gibi endüstriyel makinelerde kullanılır. Başlıca köklü bakır alaşımları bronz, pirinç (bakır-çinko alaşımı), silah ve top yapmak için yeterince güçlü olan ve silah metali, bakır ve nikel olarak bilinen bakır-kalay-çinko'dur. Düşük değerli madeni paralar için tercih edilen metaldi. Bakır, elektrik tesisatı için idealdir çünkü kolayca işlenir, ince tel halinde çekilebilir ve yüksek elektrik iletkenliğine sahiptir.

Tarihi

Kuzey Irak'ta on bin yıldan daha eski ve muhtemelen doğal bakırdan yapılmış, bazen külçelerine rastlanabilen bakır boncuklar çıkarıldı. Bakır antik dünyada yaygın olarak bronz, çatal-bıçak, madeni para ve alet yapımında kullanılan kalaylı alaşımı olarak kullanılmıştır. Çin'de çanlar için kullanıldı. Bakırın cevherlerinden çıkarılması zor değildir, ancak çıkarılabilir yataklar nispeten nadirdi. İsveç, Falun'daki 1200'lü yıllardan kalma bakır madeni gibi bazıları büyük bir servetin kaynağıydı. Metali çıkarmanın bir yolu, sülfür cevherini kavurmak ve ardından oluşan bakır sülfatı suyla süzmektir. Bu daha sonra bakırın biriktiği yüzeydeki hurda demirin üzerine damlatılarak kolayca çıkarılabilen pullu bir tabaka oluşturdu.[3]

Etimolojisi

Bakır elementinin ismi, Eski İngilizcede "coper" isminden türemiştir ve buna karşılık, "Kıbrıs'tan bir metal" anlamına gelen Latince "Cyprium aes" kalıbından türetilmiştir.

Önlem ve Güven

Bakır hem doğal olarak hem de insan faaliyeti yoluyla açığa çıktığı için çevrede çok yaygındır. Bakır genellikle madenlerin, endüstriyel ortamların, çöplüklerin ve atık bertaraflarının yakınında bulunur. Çoğu bakır bileşiği çökelecek ve su tortusuna veya toprak parçacıklarına bağlanacaktır. Çözünür bakır bileşikleri, insan sağlığı için en büyük tehdidi oluşturur. Bakıra mesleki maruziyet sıklıkla meydana gelir. Çalışma ortamında, bakır bulaşması metal ateşi olarak bilinen grip benzeri bir duruma yol açabilir. Bu durum iki gün sonra geçer ve aşırı duyarlılıktan kaynaklanır. Bakıra uzun süre maruz kalmak burun, ağız ve gözlerde tahrişe neden olabilir ve baş ağrısı, mide ağrısı, baş dönmesi, kusma ve ishale neden olabilir. Kasıtlı olarak yüksek miktarda bakır alımı, karaciğer ve böbrek hasarına ve hatta ölüme neden olabilir. Bakırın kanserojen olup olmadığı henüz belirlenememiştir.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Altın dışında bakır, periyodik tablodaki rengi doğal olarak gümüş veya gri olmayan tek metaldir. ABD'deki polislerin "polis" veya "bakır" lakaplı olmasının nedeni, eskiden bakır düğmeli üniformalarıyla ilgilidir.[4]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 29. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
19
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Muhteşem! 4
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 01:27:09 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9884

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Uçma
Halk Sağlığı
Fotosentez
Şehir Hastanesi
Genel Görelilik Teorisi
Nükleotit
Evrimleşme
Taklit
Sağlık
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Vaka
Arı
Hematoloji
Çalışma
Dinozor
İnsan Türü
Güneş Sistemi
Biyoloji
Oksijen
Cinsel Yönelim
Sağlık Bilimleri
Fare
Mantık Hatası
Biliş
Dinozorlar
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Yazıcı, et al. Bakır. (6 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9884
Yazıcı, C., Bakırcı, Ç. M. (2021, February 06). Bakır. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9884
C. Yazıcı, et al. “Bakır.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 06 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/9884.
Yazıcı, Cansu. Bakırcı, Çağrı Mert. “Bakır.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 06, 2021. https://evrimagaci.org/s/9884.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close