Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Neden En İyi Fikirler Duş Sırasında Gelir?

Neden En İyi Fikirler Duş Sırasında Gelir?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Duştasınız ve herhangi bir şeye kafa yormadan saçlarınızı ovuşturuyorsunuz ve İŞTE! Bir anda dahiyane bir fikir aklınıza geliveriyor! Belki işyerinizde sizi deli eden o problemin çözüm yolunu buldunuz. Belki de bir anda sizin için aşırı önemli olan bir şeyi fark ediverdiniz. Kim bilir, hayatın anlamını falan... Bu, uydurma bir klişe değil! 2014 yılında yapılan bir çalışmaya göre, yaratıcı fikirlerin %72 kadarı gerçekten de duş alma sırasında geliyor; hatta insanların %14 kadarı, yaratıcı olmak istediklerinde duş almayı seçiyorlar.[1]

Bu tür "A ha!" anları, elbette kullandığınız şampuanın içinde gizli değil. Ancak kendinizi yumuşak köpükle kaplamanızın, aslında aklınıza iyi fikirlerin gelmesiyle ilgisi var... Duş sırasında oluşan koşullar, yaratıcı bellek için en uygun ortamı yaratıyor. Tabii bir de temizlenmenizi sağlıyor; ancak bu tam olarak konumuzla alakalı değil.

Düşünmeden Yaptığınız İşleri Önemseyin!

Yapılan araştırmalar, yaratıcı patlamalar yaşama ihtimalinizin, monoton işler yaparken daha yüksek olduğunu gösteriyor: balık tutarken, antrenman yaparken, (biz Anadolu insanı için, tuvaletteyken) ve tabii ki, duş alırken... Bu süreçler çok fazla beyin gücü içermediğinden, beyniniz bir nevi "otomatik pilot" moduna geçiyor. Bu da sizin bilinçsiz benliğinizin rahatça çalışmaya başlamasına neden oluyor. Beyniniz özgürce düşünceler ve hafıza içerisinde dolaşıyor ve bunlar arasında ilişkiler kuruyor.

Bu şekilde yapılan "hayalperestlik", prefrontal korteksinizi rahatlatıyor. Bu beyin bölgesi, sizin kararlarınızdan, hedeflerinizden ve bilinçli davranışlarınızdan sorumludur. Aynı zamanda beynin geri kalan kısmının "varsayılan ağ modülünü" (VAM) aktive eder ve bu sayede, beynin farklı bölgeleri arasındaki iletişimin engelsiz olarak kurulması sağlanır. Frontal korteksiniz bu şekilde gevşekken ve beynin farklı bölgeleri birbiriyle daha kolay iletişim kurarken, bilinçsiz olarak yaratıcı bağlantılar kurma ihtimaliniz çok daha yüksektir.

Harvard Üniversitesi'nden Shelley Carson'ın açıkladığına göre, sanılanın aksine aktif bir şekilde bir konu üzerinde düşünürken ya da bir iş yaparken, beyniniz en yüksek düzeyde çalışma gücüne erişmez (her ne kadar siz öyle hissetseniz de). Tam tersine, araştırmaların gösterdiği gibi beyin, onun zincirlerini saldığınızda ve rahatladığınızda en aktif hale geçer. Bu rahat konumdayken bol miktarda dopamin, yani mutluluk ve sakinliği sağlayan hormon salgılanır. Böylece beyniniz alfa dalgaları üretmeye başlar ki bu dalgalar, meditasyon yaparken veya çok mutlu bir şekilde rahatlarken üretilen dalgalardır. Bu dalgalar sayesinde beyin az önce bahsettiğimiz düş dünyasına dalar ve siz bunu fark etmeyebilirsiniz bile! Ta ki duş sonlanana veya bir fikir aklınıza gelip bu hayal dünyasından uzaklaşana kadar...

Gün boyunca karşılaştığınız birçok zorluk, siz onlar üzerinde aktif bir şekilde düşünmezken bile, beyninizin bilinçaltı kısımlarında işlenmeye devam eder. Günü sonlandırıp da duş gibi rahatlatıcı bir duruma geçiş yaptığınızda, beyniniz de kuluçka dönemi adı verilen bir sürece geçiş yapar. Bu gevşek olduğunuz ve aktif bir şekilde kararlar alıp, spesifik konular üzerinde düşünmek zorunda olmadığınız zaman diliminde, beynin alt bölgelerinde işlenen veriler, bilincinize daha kolay ulaşabilir ve bu sayede "yeni ve iyi fikirler" üretme ihtimaliniz artar.

Bunu doğrulayan bir diğer bulgu ise "freestyle" ("serbest stil") yapan rap sanatçılarıyla, yani önceden ezberlenmemiş bir şekilde, o anda uydurdukları ("improvize ettikleri") ritmik, kafiyeli ve anlamlı rap sözleri üreten sanatçılarla ilgili bir araştırmadan geliyor.[2] Normalde insan beynindeki yaratıcı süreçleri araştırmak zordur; çünkü "yaratıcılık" dediğimiz şey, sinirbilimsel açıdan çok muğlak bir tabirdir. Ayrıca birçok yaratıcı süreç sırasında spesifik bir beyin bölgesini hedef alan bir çalışma yapmak da zordur; sonuçta bir tuvali veya mermer bloğu MRI cihazının daracık alanına, sanatçıyla birlikte sokmak zordur. Fakat serbest stil rap, hem inanılmaz yaratıcı bir süreçtir, hem de bu sırada beyinde olan faaliyetleri takip etmesi kolaydır.

İmrpovizasyon yapan rap sanatçılarının beyin faaliyetlerindeki değişim. Mavi renk daha düşük aktiviteyi, turuncu ve kırmızı ise daha yüksek aktiviteyi gösteriyor.
İmrpovizasyon yapan rap sanatçılarının beyin faaliyetlerindeki değişim. Mavi renk daha düşük aktiviteyi, turuncu ve kırmızı ise daha yüksek aktiviteyi gösteriyor.
Nature

Bu şekilde yapılan araştırmada, improvizasyon yapan rapçilerin dorsolateral prefrontal korteksindeki faaliyetin azaldığı, medyal prefrontal korteksteki faaliyetinse arttığı gösterildi. Dorsolateral prefrontal korteks, daha gündelik işlerimizi yaparken ve karar alırken kullandığımız beyin bölgesidir. Medyal prefrontal korteks ise ilişkilendirme, bağlam, olaylar ve duygusal tepkiler sırasında aktive olan beyin bölgesidir. Yaratıcı faaliyetler sırasında günlük kararlarımızı almamızı sağlayan bölgenin deaktive olması, ilişkilendirme, bağlam ve duyguları işleyen bölgeninse aktive olması, yaratıcılığı tetiklemek için gündelik hayatta zihnimizi meşgul eden süreçleri bloke etmemiz gerektiğine işaret etmektedir.

Bu arada yorgunluğun ve zihinsel bitkinliğin de ilginç bir şekilde yaratıcılığa olumlu katkısı var. Daha yorgunken, daha yaratıcı olmaya meyilli oluyorsunuz, çünkü yine bu durumdayken beyniniz aktif kararlar almaya çalışmak yerine, daha özgür bir şekilde yaratıcı olabilmeye fırsat buluyor. Yani yorgunluk, adeta dikkat aralığınızı kısaltıyor ve dikkatinizin azalması, yaratıcı düşünceleri tetikliyor. Bu nedenle geceleri daha aktif olarak çalışan kişiler sabahları, sabahları daha aktif olan çalışan kişilerse akşamları daha yaratıcı olabiliyorlar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Sonuç

Dolayısıyla bir daha duşa girdiğinizde, rahatlayın, kafanızı düşüncelerden arındırın ve bırakın beyniniz geri kalanı halletsin. Mümkünse, banyonuzda bir not defteri bulundurun ve aklınıza iyi bir fikir geldiğinde, hemen not almaya çalışın. Çünkü bir anlığına sizde aydınlanmaya neden olan bir fikir, bir başka fikre sıçrayacak olursanız aklınızdan çıkıp gidebilir ve sonsuza dek unutulabilir. Tabii sadece duş alırken değil, tuvaleti kullanırken, araba sürerken, egzersiz yaparken ve market alışverişi yaparken de hızlıca not alabilmenizi sağlayacak bir defter veya cep telefonu uygulaması kullanmanız önemlidir.

Yapılan çalışmalara göre günde ortalama 70 dakikanızı tuvalette geçiriyorsunuz. Özellikle de 18-34 yaş aralığında olan genç bir bireyseniz, bu süre zarfında yaratıcı fikirler üretme ihtimaliniz diğer yaş gruplarına göre daha yüksek. Ancak bir sorun, artık tuvaletteki zamanımızı zihnimizi özgür bırakarak değil, cep telefonlarımız ile beynimizi meşgul ederek geçiriyor olmamız. Bu durum, yaratıcı fikirleri önleyebilir; bu nedenle banyonuzu telefonsuz alan olarak ilan edebilirsiniz.

Ve unutmayın: Dş sırasında veya tuvaleti kullanırken her zaman bir "aydınlanma" yaşamayabilirsiniz; ancak televizyonunuzun neden karanlık gösterdiği veya internetinizin neden ara sıra kesildiği gibi önemsiz görünen, ama hayatı berbat eden sorunların çözümüne ulaşabilirsiniz. Belki de hayatın sırrına... Kim bilir?

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 5
  • Tebrikler! 1
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • ^ J. Smith. 72% Of People Get Their Best Ideas In The Shower — Here's Why. (14 Ocak 2016). Alındığı Tarih: 17 Ekim 2020. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
  • ^ S. Liu, et al. (2012). Neural Correlates Of Lyrical Improvisation: An Fmri Study Of Freestyle Rap. Scientific Reports, sf: 1-8. doi: 10.1038/srep00834. | Arşiv Bağlantısı
  • L. Reilly. Why Do Our Best Ideas Come In The Shower?. (06 Eylül 2013). Alındığı Tarih: 07 Eylül 2019. Alındığı Yer: Mental Floss | Arşiv Bağlantısı
  • Time. The Hidden Secrets Of The Creative Mind. (16 Ocak 2006). Alındığı Tarih: 07 Eylül 2019. Alındığı Yer: Time | Arşiv Bağlantısı
  • L. Widrich. Why We Have Our Best Ideas In The Shower: The Science Of Creativity. (07 Eylül 2018). Alındığı Tarih: 17 Ekim 2020. Alındığı Yer: Buffer Resources | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2020 00:44:20 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1383

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Tür
Hayvanlar
Teknoloji
Kültür
Köpek
Onkoloji
Müzik
Beyin
Parçacık
Türleşme
Evrenin Genişlemesi
Dünya
Doğal
Mistik
Arı
Epistemik
Vaka
Nöron Hücresi
Maymun
Transkripsiyon
Aşılar
Einstein
Doğa Yasası
Zehir
Ekoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim, kibrimizi azalttığı ölçüde gücümüzü arttırır.”
Claude Bernard
Geri Bildirim Gönder