Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Sinir-Kas Bağlantısı (Nöromusküler Bağlantı): Sinirler, Kasları Nasıl Hareket Ettirir?

Sinir-Kas Bağlantısı (Nöromusküler Bağlantı): Sinirler, Kasları Nasıl Hareket Ettirir?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Fotoğrafta gördüğünüz, bir kas dokusu içerisine gömülmüş olan ağaç benzeri nöronlardır. Bu bağlantıya sinir-kas bağlantısı (nöromusküler bağlantı) adı verilir.

Bir motor nöronun akson ismi verilen kısmı, bağlandığı bir kasın içerisinde birden fazla dala ayrılır ve her bir akson dalı, kas ile sinir-kas bağlantısını oluşturur. Her bir akson ucu, bir kas şeridine bağlanır. Bu sebeple her bir kas şeridi, tek bir motor nöron ile tetiklenmiş olur.

Kasların kasılmasına neden olan sinir elektrokimyasal atımları, yani aksiyon potansiyelleri, akson boyunca ilerler ve bu tekil dallara ayrılır. Kas iplikçikleriyle bağlantı yapan bu dalların her birine "motor birim" adı verilir. Dolayısıyla bir motor birim, sinir sistemi tarafından uyarılarak kasların kasılmasını sağlayan en küçük kasılma birimidir.

Bir aksiyon potansiyeli, sinir-kas bağlantısına ulaştığı zaman asetilkolin isimli bir kimyasalın sinaps denen sinirler arası boşluğa salınımına neden olur. Asetilkolin, sinaps sonrası nöronların motor uç plakası adı verilen kısmında yoğunlaşmış olan nikotinik reseptörlere (alıcılara) bağlanır. Bu bağlanma sonucunda nikotinik reseptör kanalları açılır ve kas hücrelerinin etrafında yoğunlaşmış olan sodyum iyonları bu kanallar aracılığıyla kas fiberlerindeki hücrelerin içine doluşmaya başlar. 

Eğer ki bu kanallardan yeterince sodyum hücre içerisine girebilir ve normalde dinlenen bir kasın elektrik potansiyeli farkı olan -95 milivoltluk farkı -50 milivolta kadar yükseltebilirse, bu elektrik potansiyeli değişimi kas şeridi boyunca yayılacak yeni bir elektrik atımını tetikler. Bu elektrik potansiyeli, ilk olarak sarkolemma adı verilen ve çok sayıda kasılabilir silindirik yapı olan miyofibrilleri saran zar boyunca ilerleyerek yayılır. Bazıları kasın oldukça derin bölgelerinde bulunan miyofibrillere ulaşabilmesi için, kas aksiyon potansiyeli T-tübüller adı verilen bir sistem boyunca ilerlemek zorundadır. Yani yüzeyde başlayan elektrik potansiyeli, kasın içlerine doğru (kasın "kalbine" doğru) bu sistem aracılığıyla yayılarak ilerler.

Burada, sarkoplazmik retikulum adı verilen ve bir dizi kimyasal tepkimenin tetiklenmesinde görev alan yapılara ulaşır. Bu kimyasal tepkimeler sonucunda kas kasılır. Ayrıca bu yapı, kas kasılmasını sağlayacak olan kalsiyum iyonlarını da depolamaktadır. T-tübüllerinin zarlarındaki aksiyon potansiyeline (elektrik atımına) duyarlı olan bir protein ile sarkoplazmik retikulum içerisinde bulunan kalsiyum kanallarının birbiriyle etkileşimi sonucunda, yeni gelen elektrik atımı kalsiyumun sarkoplazmik retikulumdan dışarı saçılmasını sağlar. Bunun sonucunda kalsiyum, miyofibriller üzerinde bulunan ve kasların kasılarak hareket etmesini sağlayan proteinleri tetiklemeyi sürdürecek kimyasal tepklime zincirini başlatabilir. Böylece kaslar, beyin tarafından kontrol edilen ve sinir sisteminden gelen elektrik sinyallerinin frekansı ve şiddetine bağlı olarak kasılırlar, gevşerler, hareket ederler, yön değiştirirler. Bu sayede biz bu yazıyı yazabiliriz, siz de bu yazıyı okuyabilirsiniz.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/08/2020 00:10:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1841

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Instagram
Hekim
Entropi
Yörünge
Hareket
Köpekgil
Wuhan Koronavirüsü
Tüyler
İnsanlar
Alkol
Yüz
Beslenme Davranışları
Evrenin Genişlemesi
Memeli
Farmakoloji
Okyanus
Mars
İlaç
Gen
Viral
Kuyruksuz Maymun
Evren
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Sinir
Teyit
Halk Sağlığı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimle sihir yapabilirsiniz; ancak sihirle bilim yapamazsanız.”
Erica Dunning
Geri Bildirim Gönder