Sinir-Kas Bağlantısı (Nöromusküler Bağlantı): Sinirler, Kasları Nasıl Hareket Ettirir?

Sinir-Kas Bağlantısı (Nöromusküler Bağlantı): Sinirler, Kasları Nasıl Hareket Ettirir?
2 dakika
28,153 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Fotoğrafta gördüğünüz, bir kas dokusu içerisine gömülmüş olan ağaç benzeri nöronlardır. Bu bağlantıya sinir-kas bağlantısı (nöromusküler bağlantı) adı verilir.

Bir motor nöronun akson ismi verilen kısmı, bağlandığı bir kasın içerisinde birden fazla dala ayrılır ve her bir akson dalı, kas ile sinir-kas bağlantısını oluşturur. Her bir akson ucu, bir kas şeridine bağlanır. Bu sebeple her bir kas şeridi, tek bir motor nöron ile tetiklenmiş olur.

Kasların kasılmasına neden olan sinir elektrokimyasal atımları, yani aksiyon potansiyelleri, akson boyunca ilerler ve bu tekil dallara ayrılır. Kas iplikçikleriyle bağlantı yapan bu dalların her birine "motor birim" adı verilir. Dolayısıyla bir motor birim, sinir sistemi tarafından uyarılarak kasların kasılmasını sağlayan en küçük kasılma birimidir.

Bir aksiyon potansiyeli, sinir-kas bağlantısına ulaştığı zaman asetilkolin isimli bir kimyasalın sinaps denen sinirler arası boşluğa salınımına neden olur. Asetilkolin, sinaps sonrası nöronların motor uç plakası adı verilen kısmında yoğunlaşmış olan nikotinik reseptörlere (alıcılara) bağlanır. Bu bağlanma sonucunda nikotinik reseptör kanalları açılır ve kas hücrelerinin etrafında yoğunlaşmış olan sodyum iyonları bu kanallar aracılığıyla kas fiberlerindeki hücrelerin içine doluşmaya başlar. 

Reklamı Kapat

Eğer ki bu kanallardan yeterince sodyum hücre içerisine girebilir ve normalde dinlenen bir kasın elektrik potansiyeli farkı olan -95 milivoltluk farkı -50 milivolta kadar yükseltebilirse, bu elektrik potansiyeli değişimi kas şeridi boyunca yayılacak yeni bir elektrik atımını tetikler. Bu elektrik potansiyeli, ilk olarak sarkolemma adı verilen ve çok sayıda kasılabilir silindirik yapı olan miyofibrilleri saran zar boyunca ilerleyerek yayılır. Bazıları kasın oldukça derin bölgelerinde bulunan miyofibrillere ulaşabilmesi için, kas aksiyon potansiyeli T-tübüller adı verilen bir sistem boyunca ilerlemek zorundadır. Yani yüzeyde başlayan elektrik potansiyeli, kasın içlerine doğru (kasın "kalbine" doğru) bu sistem aracılığıyla yayılarak ilerler.

Burada, sarkoplazmik retikulum adı verilen ve bir dizi kimyasal tepkimenin tetiklenmesinde görev alan yapılara ulaşır. Bu kimyasal tepkimeler sonucunda kas kasılır. Ayrıca bu yapı, kas kasılmasını sağlayacak olan kalsiyum iyonlarını da depolamaktadır. T-tübüllerinin zarlarındaki aksiyon potansiyeline (elektrik atımına) duyarlı olan bir protein ile sarkoplazmik retikulum içerisinde bulunan kalsiyum kanallarının birbiriyle etkileşimi sonucunda, yeni gelen elektrik atımı kalsiyumun sarkoplazmik retikulumdan dışarı saçılmasını sağlar. Bunun sonucunda kalsiyum, miyofibriller üzerinde bulunan ve kasların kasılarak hareket etmesini sağlayan proteinleri tetiklemeyi sürdürecek kimyasal tepklime zincirini başlatabilir. Böylece kaslar, beyin tarafından kontrol edilen ve sinir sisteminden gelen elektrik sinyallerinin frekansı ve şiddetine bağlı olarak kasılırlar, gevşerler, hareket ederler, yön değiştirirler. Bu sayede biz bu yazıyı yazabiliriz, siz de bu yazıyı okuyabilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/08/2021 03:49:44 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1841

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Beyin
Canlı Cansız
Zooloji
Dünya Dışı Yaşam
Yeme
Lipit
Kanser
Ahlak
Deprem
Biyolojik Antropoloji
Genler
Cinsiyet
Uzay Görevleri
Diş Hastalıkları
Hekim
Yağ
Tehdit
Dilbilim
Tutarlılık
Algı
İspat Yükü
Sinir Hücresi
Wuhan Koronavirüsü
Homo Sapiens
Covid-19
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın