Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor?

Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor? Tomislav Kranjcic/Wikimedia Commons
Araştırmacılar, Hırvatistan'daki Vindija Mağarası'nda bulunan 50.000 yıllık bir Neandertalin genomunun dizilimini çıkardılar.
3 dakika
9,034
Tüm Reklamları Kapat

Hakaret amacıyla söylenen “Sen tam bir Neandertalsin!” sözü son birkaç yıldır araştırmacıların soyu tükenmiş akrabalarımızdan miras kalan genleri tanımlamaya başlamasından beri farklı bir anlam kazandı. Araştırmacılar, Hırvatistan’daki Vindija Mağarası'nda bulunan bir Neandertal kadının 50.000 yıllık kemik parçasının genomunu dizileyerek Afrika dışındaki canlıların Neandertallerden aldıkları yeni gen varyantlarını Science'ta yayınladılar. Dizilenen DNA’nın bir kısmı kolesterol düzeyini, göbeğin yağlanmasını, şizofreniyi ve diğer hastalıklara yakalanma riskini etkileyebilen bölgelerden geliyordu.

Bu genom, Neandertallerden modern insana hangi DNA'ların, ne zaman ve nerede geçtiğini ve bu DNA'ların günümüzde hangi hastalıklara neden olup hangilerini önlediğini güvenilir şekilde ortaya koyan ayrıntılı Neandertal dizisinin ikincisidir. Nashville’deki Vanderbilt Üniversitesi’nden evrimsel genom kimyageri Tony Capra, bunun gerçekten heyecan verici olduğunu, çünkü iki Neandertal genomunun bize normalden iki kat bilgi sağlayabileceğini söylüyor.

Tüm Reklamları Kapat

İlk Neandertal genomu, Vindija Mağarası’ndaki üç bireyden alınan karma bir genomdu. Daha sonra, son birkaç yılda, eski DNA araştırmacıları 122.000 yıl önce Sibirya’nın Altay Dağları’nda yaşayan bir bireyden alınan genomun yüksek kaliteli dizisi de dahil olmak üzere iki tane daha Neandertal genomu diziledi. Tüm bu genomlar, bugünkü Avrupalı ve Asyalılar'ın, Afrika’dan ayrıldıktan kısa süre sonra Homo sapiens üyeleriyle çiftleşen Neandertaller'den DNA izleri taşıdıklarını gösterdi. Bu, şu demek: Birçok Afrikalı, Neandertal DNA’sından yoksundur.

Bu arkaik DNA'nın bugünkü insanlara etkisi, birçok soruyu cevaplayabilecek bir soru olmuştur. Araştırmacılar büyük ölçüde Altay genomundan yararlanarak bugünkü insanların alerji, depresyon, kan pıhtılaşması, cilt lezyonları, immünolojik rahatsızlıklar ve diğer hastalıklara yakalanma riskini etkileyen yaklaşık iki düzine Neandertal gen varyantı yayınladılar.

Tüm Reklamları Kapat

Almanya, Leipzig’deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden Janet Kelso ve ekibi, yine 5 Ekim 2017'de American Journal of Human Genetics dergisinde yayınlanan ayrı bir araştırmada, İngiltere’de yapılan Biobank pilot çalışmasındaki 112.000’den fazla katılımcının Neandertaller'den miras aldıkları DNA'ları bulmak için genetik ve fiziksel özelliklerini taradı. Altay'daki Neandertal'den edinilmiş Neandertal genlerinin, insanların güneş ışığına maruz kalma durumuna ne şekilde tepki verdiklerini, örneğin ne kadar çabuk bronzlaştıklarını, saç renklerini, uyku düzenlerini ve psikolojik durumlarını etkilediğini belirtiyorlar.

Fakat Vindija'daki Neandertal, Avrasyalıların atalarının Neandertallerle çiftleştiği zaman ve yere (muhtemelen 50.000 ile 60.000 yıl önce ve Ortadoğu’da) Altay’dakinden daha yakın bir zaman ve yerde yaşıyordu. Dolayısıyla DNA’sının, özellikle eski DNA’nın çıkarılması ve dizilimi için yeni geliştirilmiş yöntemlerle, daha fazla bilgi ve anlayış sağlayabileceği umut ediliyordu. Almanya, Leipzig’deki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden evrimsel genetikçi Kay Prüfer ve meslektaşları, kadın genomunun her bir bazını ortalama yaklaşık 30 kez dizilediler. Ekip ayrıca kemiğin yaşını tespit etmek için radyokarbon ve genetik yöntemleri de kullandı.

Beklendiği gibi, bu Neandertalin genomu günümüz Avrupalıları ve Asyalıların genomuna Altay Neandertalinkinden daha yakındır. Ayrıca Prüfer ve meslektaşları, bugünkü insanlara geçen 16 yeni Neandertal gen varyantı keşfetmişlerdir. Bunlar, daha önce kolesterol ve D vitamini düzeylerini yönettiği bilinen genlerle yeme bozuklukları, romatoid artrit ve anti-psikotik ilaçlara verilen yanıtın yanı sıra şizofreni geliştirme riskini de olumlu ya da olumsuz etkilediği bilinen genlerde meydana gelen değişiklikleri içermektedir. Araştırmacılar şimdi her bir Neandertal versiyonunun bugünkü insanlarda dengeyi nasıl değiştirdiğini daha yakından inceleyecekler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ayrıca yeni Vindija genomu, araştırmacıların Afrika dışındaki farklı insan gruplarının ne kadar Neandertal DNA’sını kalıtsal olarak aldıklarını daha iyi hesaplamasına olanak sağladı. %2,3–2,6 arasında Neandertal DNA’sı taşıyan Doğu Asyalılar listenin başındalar; Batı Asya ve Avrupalıların oranı ise %1,8–%2,4 arasında. Prüfer ve meslektaşları, 122.000 yıllık Altay Neandertalinin atalarının, Homo sapiens ile 130.000 yıl önce gerçekleşen çok daha erken bir karşılaşmada çiftleştiklerini doğruladı.

Prüfer, Altay ve Vindija genomlarının çok benzer olduğunu söylüyor. Ona göre bu sınırlı genetik çeşitlilik, Neandertallerin, üreme çağındaki yaklaşık 3000 bireylik küçük, izole edilmiş popülasyonlarda yaşadığını gösteriyor. Capra da soylarının tükenmesini buna bağlıyor. Ona göre muhtemelen hastalık, açlık ve iklim değişikliğine karşı dirençleri bu nedenle daha azdı.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
101
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Bilim Budur! 2
  • İnanılmaz 1
  • Korkutucu! 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Sciencemag | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/02/2024 18:39:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7328

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Dışkı
Astrofotoğrafçılık
Konuşma
Bebek
Köpekgil
Diş
Gerçek
Sars-Cov-2
Şüphecilik
Antik
Mühendislik
Elektrokimya
Rna
Dişler
Nanoteknoloji
Kanıt
Botanik
Kütleçekimi
Entomoloji
Bilim Felsefesi
Hastalık Yayılımı
Kurbağa
Küresel Isınma
Balık Çeşitliliği
Yangın
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Çernobil'den Sonraki En Büyük Felaket Kapımızda!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Kızıl Cin: Türkiye'ye Düşen Nadir Yıldırım!
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Plasebo: Sadece İnanarak Hastalıklardan Kurtulabilir miyiz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Özgür İrade: Aldığımız Kararlarda *Gerçekten* Özgür müyüz?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Gibbons, et al. Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor?. (14 Mart 2019). Alındığı Tarih: 24 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/7328
Gibbons, A., Başdaş, U., Ölez, Ş. (2019, March 14). Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor?. Evrim Ağacı. Retrieved February 24, 2024. from https://evrimagaci.org/s/7328
A. Gibbons, et al. “Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Uğur Başdaş, Evrim Ağacı, 14 Mar. 2019, https://evrimagaci.org/s/7328.
Gibbons, Ann. Başdaş, Uğur. Ölez, Şule. “Neandertal DNA’nız Göbek Yağı mı Yapıyor?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Uğur Başdaş. Evrim Ağacı, March 14, 2019. https://evrimagaci.org/s/7328.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close