Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Morgellon Hastalığı Nedir?

Bazı İnsanların Vücutlarında "Gizemli ve Uzaydan Gelen" Fiberler Oluşuyor Olabilir mi, Yoksa Bu Tuhaf Bir Dermatolojik ve Psikiyatrik Hastalık mı?

Morgellon Hastalığı Nedir? Twitter
9 dakika
62,082
  • Dermatoloji
  • Patoloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
Morgellon Hastalığı
  • Türkçe Adı Morgellon Hastalığı
  • İngilizce Adı Morgellon's Disease
  • OrphaNet
  • Diğer İsimleri Sanrılı Parasitoz

Morgellon Hastalığı, bugüne kadar pek iyi bir şekilde tanımlanmamış bir dizi semptomla kendini gösteren, çoğu semptomu deriyle alakalı olan, ilginç bir hastalıktır. Morgellon Hastalığı'na sahip kişinin derisinde siyah, mavi ya da kırmızı renkte lifler üretilir ve bu lifler yüzeye çıkarak dışarıya sarkabilir.

Hastalık, şu anda resmi olarak tanımlanmış semptomlara sahip klinik bir hastalık olarak kategorize edilmemektedir. Hatta birçok dermatolog, Morgellon Hastalığı'nı gerçek ve ayrık bir hastalık olarak görmemekte, daha ziyade sanrılı parasitoz (İng: "delusional parasitosis") ile eş anlamlı olarak görmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Hastalıkla ilgili bilgilerimiz, kapsamlı akademik çalışmalardan değil, daha ziyade anekdotal anlatılardan ve akademik literatürde dağınık halde bulunan vaka raporlarından gelmektedir. Bugüne kadar hastalığın sebebi olarak parazitik Lyme Hastalığı ve parazitik olmayan bir dizi diğer hastalık önerilmiştir; ancak bugüne kadar bu ilişkilendirmelerin hiçbiri ispatlanabilmiş değildir.

Liflerin yapısı konusunda belirsizlikler bulunmaktadır: Oklahoma'da bulunan Tulsa Polis Kriminal Laboratuvarı, liflerin yapısının Dünya üzerine bilinen hiçbir lif ile uyuşmadığını açıklamıştır; ancak bununla ilgili resmi bir makale veya kanıt sunulmamıştır. Aynı açıklamada, liflerin organik temelli olduğu ve bir organizmanın metabolik yan ürünü olabileceği de açıklanmıştır.

Tüm Reklamları Kapat

2012 yılında Amerikan Hastalıkla Mücadele ve Önlem Merkezi (CDC) tarafından yapılan kapsamlı bir inceleme sonucunda, vücuttaki fiberlerin pamuk dokusu ile uyumlu olduğu ve hastalığın semptomlarının sanrılı psikiyatrik problemlerle örtüştüğü bulgulanmıştır.[1] Yapılan çalışmada, 16 farklı deri biyopsisinde yapılan inceleme sonucunda fiberlerin büyük oranda selüloz yapılı olduğu ve bunların da pamuklu giysilerle örtüştüğü bulunmuştur.[2] Bu çalışmadaki fiberlerin 2'si hariç hepsi, lezyonların kabuklarının üstünde veya kenarında bulunmuştur; içinde değil. Bu vakaların hiçbirinde fiberler, doku reaksiyonunu tetiklememiştir. Diğer iki vakanın her ikisinde de, hasta öyküsünde aynı bölgede daha önceden ülserasyon veya travma tespit edilmiştir. Yani fiberlerin vücuttan kaynaklı olduğu oldukça şaibelidir.

Morgellon Hastalığı ile ilişkilendirilen lezyonlar ve fiberler.
Morgellon Hastalığı ile ilişkilendirilen lezyonlar ve fiberler.
PLOS One

Aynı çalışmada, 12 ayrı vakanın vücudundaki lezyon içermeyen lokasyonlardan da 23 örnek toplanmış ve analiz edilmiştir. Bunların %83'ü protein yapılıdır ve histolojik yapıları yüzey derisi veya pamuklu fiberlerle (%43) uyuşmaktadır. Bu fiberlerin bir kısmında boya izlerine bile rastlanmaktadır. Toplanan 3 örnekte poliamid (muhtemelen naylon), ojelerde bulunan bizmut içerikli selüloz nitrat ve polietilen (muhtemelen bir kase kapağına ait) tespit edilmiştir.

Fiberlerin mikroskop altındaki görüntüsü ve spektral karakteristikleri
Fiberlerin mikroskop altındaki görüntüsü ve spektral karakteristikleri
PLOS One

Yapılan bir diğer akademik çalışmada da, Morgellon Hastalığı'nın tarihi incelendiğinde, gerçek bir hastalık olmadığı, daha ziyade bir "internet sansasyonu" olduğu ve hastalığın tarihinin, sıradan psikodermatoloji tarihi ile büyük oranda örtüştüğü tespit edilmiştir.[3], [4] Bu bakımdan, iddianın gerçek bir hastalığa karşılık gelmediği söylenebilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Belirti ve Semptomlar

Deri altında "ısırma", "iğne batması" ve "tırmalama" gibi belirtilerle karakterize edilmektedir. Buna ek olarak, bu hastalığa sahip olduğunu söyleyen kişilerde iyi iyileşmeyen veya hiç iyileşmeyen deri lezyonları, bitkinlik hali, odaklanma sorunları, kısa dönem hafıza eksikliği ve depresif bir ruh hâli de bulunuyor. Bazı raporlara göre bu hastalarda kronik yorgunluk sendromu, fibromiyalji, nörobilişsel eksiklikler, Multipl Skleroz gibi nörolojik sorunlar ve psikiyatrik problemler de bulunmaktadır.

Bugüne kadar hastalık kaynaklı hiçbir ölüm vakasına rastlanmamış olsa da, Morgellon Hastalığı'na sahip olduğunu düşünen kişilerin yaşam kalitesinde dikkate değer miktarda düşüş, sosyal ilişkilerde bozulma, sosyal izolasyon, düşük iş üretkenliği, iş kayıpları ve toptan engellilik hali gözlenmiştir.[5]

Üretilen fiberlerin renkleri hemen hemen bütün renk skalasına dağılmaktadır; ancak %86'sı, vücutlarında anormal bir his deneyimlerin bu hissi deneyimledikleri bölgede gözlenmiştir; %73'ü ise deride hiçbir kırılma gözlenemeyen bölgelerde fiber üretimi olduğunu belirtmiştir.

Hastalıkla İlişkili Genler, Etken Faktörler ve Risk Faktörleri

Yapılan incelemelerde anlaşıldığı üzere, bu hastalığın kadınlarda görülme ihtimali erkeklere göre daha yüksektir ve 45-64 yaş arasındaki insanlarda diğer yaş gruplarına göre daha sık görülmektedir. [2] Vakaların %14'ünde bir diğer aile bireyinde, %10'unda ise bir arkadaşta benzer semptomlar görülmüştür.

Vakalarda ortak olarak görülebilecek alışkanlıkların başında, diğerleriyle çeşitli ortam ve cisimleri paylaştıkları gelmektedir. Paylaşılan cisim ve ortamlar arasında: saç fırçası (%18), jiletler (%13), havlular (%11), yatak (%41), yatakta yatan evcil hayvan (%57), jakuzi (%15), bir doldurma arazisine yakınlık (%3), atık arazilerine yakınlık (%3), endüstriyel arazilere yakınlık (%4), büyükbaş hayvan arazilerine yakınlık (%3), meyve bahçelerine yakınlık (%1), semptom başlangıcı sırasında bir diğer yere seyahat (%20) görülmüştür. Vakaların %78'i çözücü kimyasallar (mobilya ayrıştırıcı, boya inceltici, terementi, vb.) kullandığını belirtmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Hastalığın zamana bağlı, günün saatlerine bağlı veya mevsimlere bağlı bir örüntüsü yok gibi gözükmektedir. Vakaların %84'ü deri problemlerinin "sıklıkla" veya "her zaman" yaşadıklarını söylemiştir; %66'sı ise "günün herhangi bir saatinde" derilerinde fiber oluşumu gözlediklerini bildirmiştir. Vakaların sadece %20'sinde belirli mevsimlerde fiber oluşumu gözlenmiş; bunların %50'si yazın, %36'sı baharda, %14'ü ise kışın işlerin kötüleştiğini bildirmiştir.

Vakaların en az %50'sinde deriyle ilgili bir diğer hastalık da görülmüştür (ki bunların önemli bir bölümü, çoklu sistem hastalıklarını içermektedir).

Psikiyatrik açıdan analiz edilen 41 vakanın ortalama IQ'su 109.9 olarak belirlenmiştir; örneklem ise 84'ten (düşük-ortalama) 126'ya (yüksek-ortalama) kadar IQ çeşitliliği göstermektedir. Vakaların %59'unda en az 1 psikiyatrik alanda sorun gözlenmiştir: Dikkat (%18) ve hafıza (%16) en yaygın olanlarıdır. Johns Hopkins Üniversitesi uzmanları tarafından Morgellon Hastalığı'na ismini veren Mary Leitao üzerinde yapılan psikiyatrik bir inceleme, kadınınn "vekaleten Munchausen Sendromlu" olduğunu ve çocuğu hasta olduğu için tıbbi sistemin ilgisini çekmek üzere bu abartılı iddiaları ileri sürdüğü belirlenmiştir.[6]

Teşhis Yöntemleri

Hastalığın en temel teşhisi, vücuttaki fiber oluşumu veya lezyonları analiz etmekle yapılmaktadır. Yapılan incelemelerde lezyonların türlerinde geniş bir çeşitlilik görülmüştür: Hastalarda papüller, yaralar, plaklar, yamalar, maküller ve 1 vakada kist oluşumu gözlenmiştir; ancak vesiküller, büller ve uyuzla ilişkili çukurlar gözlenmemiştir. Lezyonların çoğu kabukludur ve bir kısmı ülserli veya aşınmııştır. Bazı lezyonların civarında enflamasyon belirtileri (kızarıklık, sıcaklık, yumuşaklık) gözlenmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Vakaların çoğunda vücutta 17 civarında lezyon gözlenmiştir; ancak kimi vakada bu sayı sıfır olabilmekte, kimindeyse 59'a kadar çıkabilmektedir. Kollar (sağda %83, solda %71), sırt (%68), göğüs (%66), yüz (%66) ve bacakların alt kısımları (sağda %63, solda %66) lezyonların en sık görüldüğü yerlerdir. Koldaki lezyonların çoğu kolun arka tarafında çıkmıştır; ön tarafta daha seyrek bulunmaktadır. Sırt lezyonları görülen kişilerde lezyonların dağılımı, sırtın ortasında dambıl şeklindeki bir alanı boşta bırakacak şekilde, daha ziyade köşelerde çıkmaktadır.

Uzmanlar, bu lezyon dağılımını derinin sürekli kaşınmasına ve kronik irritasyona bağlamaktadırlar. Öyle ki, lezyonların bir kısmında ikincil enfeksiyon bulgusuna da rastlanmıştır.

Vakaların neredeyse hiçbirinin kan tahlillerinde bir anomaliye rastlanmamıştır; birçoğu sınır düzeyde anormaldir; Anormal seviyede olanlarsa, daha önceden teşhis edilen hastalıklarıyla ilişkili aralıklarla uyumlu seviyede anormal bulunmuştur. Bazı vakalarda enflamasyon belirtisi görülmektedir; vakaların %8'inde Hepatit C virüsü antikorların, %12.5'inde Hepatit Bs virüsü antikorlarına rastlanmıştır.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Henüz hastalığın genel geçer olarak kabul edilen bir tedavisi bulunmamaktadır; çünkü resmi bir hastalık olarak görülmemektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Yaratık Öğretmen

SINIFTA KONTROLDEN ÇIKAN BİR ŞEY VAR…

VE BU KEZ ÖĞRENCİLER DEĞİL

Jake’in sınıfına dünyanın en iyi öğretmeni geliyor: Bay Hyde.
Sadece ufacık, minicik, KOSKOCAMAAAAN bir sorun var. Bay Hyde ne zaman üzülse yaramaz bir yaratığa dönüşüyor. Bu yaratığın müthiş bazı yetenekleri var ama uslu durabilmek onlardan biri değil.

Jake ve arkadaşları, öğretmenlerini kaybetmemek için ekip halinde çalışarak yaratığı saklamak zorundalar.

Ama okul müdiresi sürekli enselerinde . . .

İngiltere’de Oxford tarafından basılan ve yayın hakları pek çok ülkeye satılan Yaratık Öğretmen, çocuklara “devasa eğlence” vaat eden yepyeni bir seri.

Devamını Göster
₺62.00
Yaratık Öğretmen

Bulgaristan'da 26 yaşındaki bir koşucunun dizinde anormallik görüldüğünde, hasta kendisini günlük kenevir tüketimi ile tedavi etmeye çalışmıştır; ancak 3 ay sonunda deri kızarıklıkları, aşırı kaşınma, deri altında rahatsız edici hisler gibi belirtiler yaşamış, nihayetinde derisinin altından iplikler gelmeye başladığı şikayetiyle dermatologa başvurmuştur. Dermatolog, antibiyotik krem ve kortikosteroid tedavisi uygulamış; ancak sonuç alamamıştır.

Bunun üzerine hasta, psikiyatrik kliniğe yönlendirilmiş ve burada bitkinlik, konsantrasyon eksikliği ve telaşlılık gibi semptomlar doğrulanmıştır. Morgellon Hastalığı tanısı koyan psikiyatrist, hastaya giderek artan dozlarda günde 2 miligram risperidon tedavisi uygulamış ve 1 ay içinde semptomların neredeyse tamamen yok olduğu gözlenmiştir.[7]

Müddet Tahminleri (Prognoz)

Yapılan bir çalışmada, hastalıklar ilgili semptomların 1.3 ila 28.6 yıl boyunca (medyanda 3.7 yıl boyunca) devam ettiği belirlenmiştir.[2] Bu hastaların %69'u, hastalıklarının 2-5 yıl boyunca devam ettiğini bildirmiştir. Derilerinden fiber çıkmayan hastalar, çıkan hastalara göre hastalık belirtilerini biraz daha geç yaşamıştır; ancak iki grup arasındaki diğer tüm faktörler büyük oranda aynıdır.

Aynı çalışmada, vakaların %74'ü, hastalığın vücutlarının tamamını etkilediğini bildirmiştir. Dolayısıyla vücuttaki semptomlara bakarak hastalığı teşhis etmek mümkün olabilir. Vakaların yarısı kadar, derilerindeki semptomların kademeli olarak belirdiğini bildirmiştir. Bu belirmenin sırası oldukça değişken olsa da, vakaların %57'sinde beliren ilk semptom, deri altında rahatsız edici hisler deneyimlemeleri olmuştur (sonrasındaysa ya deri lezyonları belirmiştir ve/veya katı malzeme üretimi başlamıştır). %16'sında ilk belirti deri leezyonu, %10'unda ise ilk belirti fiber üretimi olmuştur.

Hastaların en sık deneyimledikleri semptomlardan biri olan bitkinliğin ve kas-iskelet rahatsızlıklarının en az 6 ay sürdüğü belirlenmiştir. Vakaların %50'si yaşam standartlarını kötü veya ortalama olarak tanımlamıştır; bu oran, arka plan oranlarına (aynı bölgede yaşayan diğer insanların ortalamasına) göre dikkate değer miktarda düşüktür.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

Hastalığın her yıl her 100.000 kişiden 3.65'inde görüldüğü tahmin edilmektedir.[2] 14 bin insanda görülen bu rahatsızlığın, parazitlerden kaynaklı olduğu düşünülüyor. Kesin sebebi ise halen bilinmiyor ve sağlık örgütlerinde araştırılıyor.

Önlem Yöntemleri

Hastalığı önlemek için doğrudan yapılabilecek bir uygulama bulunmamaktadır; ancak genel olarak derinizin anormal şekilde kaşınması halinde, deriyi yolma noktasına gelecek düzeyde kaşımadan önce bir dermatologa görünmenizi önemle tavsiye ederiz.

Etimoloji

Hastalığın ismi, 2002 yılında Mary Leitao tarafından belirlenmiştir.[8] Leitao, oğlunun sanrılı parasitozuna yönelik yapılan tıbbi teşhisi reddetmiş ve 17. yüzyılda yaşamış bir hekim tarafından yazılmış bir mektupta geçen Morgellon ismini uydurmuştur. Morgellon, 17. yüzyılda kaynağı belirsiz Fransız kaynaklar tarafından bahsedilen ve İngiliz hekim ve yazar Thomas Browne tarafından İngilizce literatüre kazandırılan, "anormal siyahlıktaki kıllara" verilen bir isimdir.[3] Bu tuhaf "kıl yapılarına" yönelik raporların tarihinin, Browne'dan ve 17. yüzyıldan da eskiye dayanıyor olabileceği düşünülmektedir.[9]

Ayrıca yapılan incelemeler, "Morgellon" sözcüğünün "mouscouloun" sözcüğünden türetildiğini düşündürmektedir. Bu sözcük, bir iğin ucundaki kancaya verilen isimdir.[10]

2017'de Morgellon Hastalığı'nın tarihine yönelik olarak yapılan bir çalışmada, hastalığın DSM-5 kataloğundaki "monosemptomatik sanrı bozukluğu" ile aynı şey olduğunu ve "Morgellon" sözcüğünün bu sanrıların tezahür ediş biçiminin bir ifadesinden ibaret olduğu; hastalığın "Ekbom Sendromu" olarak bilinen bir diğer sanrılı parazitoz ile de aynı şey olduğu vurgulanmaktadır.[3], [11], [12], [13]

Diğer Bilgiler

Hastalık, internet yoluyla popülerleşen ilk hastalık olarak tarihe geçmiştir. Bu hastalığa sahip olduğuna inanan kişilerde geniş bir yelpazede psikopatolojik ve psikodermatolojik bulgular görülmektedir. Bu nedenle bunun gerçek bir hastalık olup olmadığını anlamak için, çok daha kapsamlı ve dikkatli çalışmalar yapılması gerekmektedir ve internette konuyla ilgili okunan her şeye inanılmamalıdır.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
22
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 14
  • Korkutucu! 8
  • Tebrikler! 6
  • İnanılmaz 5
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Üzücü! 1
  • İğrenç! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/02/2023 06:01:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/663

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Beslenme Davranışları
Yok Oluş
Kuş
Hormon
Makroevrim
Genetik Mühendisliği
Doğa Gözlemleri
Eşey
Antikor
Biyocoğrafya
Doğa Yasası
Böcek Bilimi
Hız
Vejetaryen
Bilim İnsanı
Besin
Köpekgil
Kozmoloji
Radyasyon
Komplo
Kromozom
Bakteri
Robot
Enerji
Epidemik
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Morgellon Hastalığı Nedir?. (31 Mart 2021). Alındığı Tarih: 4 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/663
Bakırcı, Ç. M. (2021, March 31). Morgellon Hastalığı Nedir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 04, 2023. from https://evrimagaci.org/s/663
Ç. M. Bakırcı. “Morgellon Hastalığı Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 31 Mar. 2021, https://evrimagaci.org/s/663.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Morgellon Hastalığı Nedir?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, March 31, 2021. https://evrimagaci.org/s/663.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.