Matematik Becerimiz, Beynimizdeki GABA ve Glutamat Seviyeleri ile İlişkili Olabilir!

Matematik Becerimiz, Beynimizdeki GABA ve Glutamat Seviyeleri ile İlişkili Olabilir!
Yazar Benjamin Taub Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
5,562 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

PLoS Biology dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmaya göre, bir kişinin matematiğe olan yeterliliği, nörotransmitter seviyeleri ölçülerek tahmin edilebilir![1] Daha spesifik olarak, nöronları engelleyen GABA ve nöronları tetikleyen glutamat isimli kimyasal sinyaller, her bireyin sayısal çalışma kapasitesini doğrudan etkiliyor gibi görünüyor.

Nöral inhibisyon/baskılanma ve uyarılma arasındaki dengenin, yeni beyin bağlantıları oluşturma yeteneğimiz üzerinde çok önemli olduğu düşünülmektedir. Bu denge de yeni bilgiler öğrenmemize ve beceriler geliştirmemize olanak sağlamaktadır. Çalışmanın yazarlarına göre, GABA nöronlarının olgunlaşmasının, erken çocukluk döneminde, özellikle beyin gelişiminin "duyarlı dönemleri" sırasında nöral plastisiteyi tetiklediği görülmüştür. Ancak bu nörotransmitterlerin on yıllar boyunca gerçekleşen karmaşık öğrenmeyi etkileme becerisi hâlâ tam olarak anlaşılamamıştır.

Çalışma yazarları, araştırma için altı yaşındaki çocuklardan üniversite öğrencilerine kadar 255 kişinin beynindeki GABA ve glutamat seviyelerini ölçtüler. Önceki çalışmalarda sol intraparietal sulkus (İng: "intraparietal sulcus" veya kısaca "IPS") adı verilen beyin bölgesinin sayısal ve matematiksel biliş için önemi vurgulandığından dolayı, araştırmacılar yalnızca bu bölgeye odaklanmaya karar verdiler.

Reklamı Kapat

Katılımcılar aynı zamanda, nörotransmitter seviyeleri ve aritmetik kapasiteleri arasındaki bağlantılarının değerlendirilmesini sağlayan bir dizi matematiksel testi de tamamladı.

Sonuçlar, gençler arasında IPS bölgesindeki daha yüksek GABA seviyelerinin yüksek matematik performansına karşılık geldiğini, artan glutamatın ise daha düşük yeterlilik ile bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Ancak ilginçtir ki bu ilişki, nörogelişimimiz sırasında bir noktada tersine dönüyor! Çünkü daha yüksek GABA konsantrasyonlarına sahip olan yetişkinler, matematik için daha düşük bir kapasite gösterme eğilimdedir. Bunun tam tersi ise glutamat için geçerlidir.

Katılımcılara yaklaşık 18 ay sonra ikinci bir matematik testi verildi ve araştırmacılar nörotransmitter seviyelerini gözlemleyerek, her bireyin basitçe nasıl performans gösterebileceğini başarılı bir şekilde tahmin ettiler. Bu bulgular üzerine yorum yapan çalışma yazarı Roi Cohen Kadosh, açıklamalarında şunu öne sürdü:

GABA, glutamat ve akademik başarı arasında olan bağlantıdaki gelişimsel değişiklikler, genel ve bilinmeyen bir plastisiteyi vurgular. Plastisite, beyin uyarılması ve farklı aşamalardaki inhibisyon arasındaki bağlantının değişmez olması pek olası değildir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bulgularımız, gelecekte incelemeyi umduğumuz beyin temelli girişimsel programların gelişimi için de önemli sonuçlara sahip.

Her ne kadar çalışmanın yazarları, biz yaşlandıkça beynimizin matematiksel "işleme stratejilerini" değiştirme şekliyle ilgili bir şeyler olabileceğine dair geçici bir tahmin de bulunsa da, bu iki nörotransmitterin rollerinin neden ve nasıl tersine döndüğü şu anda bilinmiyor. Araştırmacılara göre IPS, çocukluk dönemi sırasında sayısal bilişte merkezi bir rol oynuyor, dolayısıyla bu bölgede daha fazla GABA ihtiyacı ortaya çıkıyor. Buna karşın gelişimimizin sonraki dönemlerinde hipokampüs gibi alanlar giderek daha uygun hale geldikçe, IPS bölgesine olan dayanağımız azalıyor.

Bu hipotez araştırılmaya devam etse de çalışma yazarları, keşiflerinin "insan beyni ve onun örgün eğitim üzerindeki etkisi hakkında yeni bir anlayış sağladığı" konusunda ısrar ediyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 20
  • Tebrikler! 11
  • Bilim Budur! 8
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Merak Uyandırıcı! 4
  • Umut Verici! 3
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFLS | Arşiv Bağlantısı
  • ^ G. Zacharopoulos, et al. (2021). Predicting Learning And Achievement Using Gaba And Glutamate Concentrations In Human Development. PLOS Biology, sf: e3001325. doi: 10.1371/journal.pbio.3001325. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 18/09/2021 10:53:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10838

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sinir
İnsan Evrimi
Charles Darwin
Koronavirüs
Goril
Çocuk
Dna
Öğrenme Teorileri
Yüksek
Balık
Gen İfadesi
Tespit
Hastalık
Kimya Tarihi
Beslenme Davranışları
Teori
Ses
Nükleer
Evrimsel Tarih
Genel Halk
Koku
Balık Çeşitliliği
Hastalık Kataloğu
Müzik
Tarih
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın