Maddeyi ''Işınlamak'': Işınla Bizi O'Brian!

Maddeyi ''Işınlamak'': Işınla Bizi O'Brian!
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
1,031 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Son zamanlarda yer yer karşımıza çıkan "ışınlama" haberlerinden haberdar olanlar bunun en son örneği olan Çinli bilim insanlarının uyduya ışınlama yaptığı haberini de duymuştur. Ancak bu haberin aktarıldığı ortamlardaki anlatılış şekli biraz yanıltıcı.

Bahsi geçen bu deney, bir süredir iletişim alanında çığır açması beklenen bir iletişim yönteminin geçerliliğini test ediyor. Ve bu yönteme de kuantum ışınlama deniyor. Ancak bu yöntemde sadece bilgi aktarılıyor. Bilim kurgudaki ışınlama ile pek bir alakası yok ve iletişimde kullanılması planlanıyor. Temelinde ise kuantum dolanıklık denen olay var. Bu olay iki parçacığın eşlenmesi ile ilgili. Kısaca iki parçacık eşlendiği zaman, birini ölçtüğünüzde diğerinin de durumunu öğrenmiş oluyorsunuz. Bunun gibi deneylerin amacı ortaya atılan bir hipotezin test edilmesidir, aynı şeyi farklı şartlarda deneyip o şartlar altında da işlevsel olup olmadığı denenir. Gelecekte bunun gibi daha çok deneyle karşılaşacağız.

Peki bir insanı ışınlamak mümkün mü?

Uzun lafın kısası: Star Trek'teki gibi bir insanı ışınlamak şu an imkansız.

Reklamı Kapat

Peki kuantum ışınlama ile kullanarak bir noktadan başka bir noktaya anında yer değiştirme nasıl olabilir? Öncelikle bir insanın sahip olduğu tüm atomları hatasız ölçecek bir makine yapmanız gerekir. Bu kadar veriyi nereye kaydedeceğimiz sorununu bir kenara bırakacak olursak asıl sorun olan Heisenberg'in belirsizlik kuramının koyduğu duvarla karşılaşırız. Bu kurama göre bir parçacığın momentumunu ve konumunu aynı anda ölçemezsiniz. kuantum teleportasyonda bu sorun değil, çünkü ölçülen parçacık hakkında her şeyi bilmemiz gerekmiyor. Ancak bir insan ışınlayacak isek durum farklı, o insanı oluşturan tüm parçalar hakkında her şeyi bilmemiz gerekiyor. Bu işin en zor kısmı.

Eğer bir gün bu sorunu bir şekilde çözersek geri kalan sorunlar belki biraz daha başa çıkabilir olabilir. Bir insanın tüm atomlarını kuantum dolanıklık yardımı ile başka bir yere taşıyabilmek için öncelikle o insanın tüm atomlarını aynı cinsten atomlar ile eşlememiz gerekiyor. Sonrasında bu eşlenmiş atom yığınını uzaklara götürüp ölçtüğümüzde elimizde parçalar birbiri ile eşlenmiş ve biri ölçüldüğünde diğerinin de durumunu bildiğimiz için bahsi geçen arkadaşın bir kopyası olacak. Ancak mükemmel klonlama fizik kanunlarına aykırı olduğu için arkadaşın ilk kopyası yok olacak. Yani bazı dizilerde olduğu gibi bir insanın iki kopyası olma ihtimali yok.

Bunun iyi bir haber olup olmadığı özellikle ışınlanacak kişi için muğlak, ancak buna rağmen arada hala cevaplanması gereken tonla teknik soru var. Mesela ölçüm yaptığımızda ışınlayacağımız kişinin durduk yerde kendiliğinden bir araya gelmesi olası değil. Atomların konumunu ve hızlarını ayarlamadan ölçüm yaparsak elimize ışınlanacak kişinin atomlarının tersi durumda atomlar dışında hiçbir şey geçmez. Bahsi geçen arkadaşın atomları dolanık vaziyette olsa da hala orijinal kopyadan gelecek bilgiye ihtiyacımız var. Ayrıca bu bilgi bize ışık hızından hızlı gelemeyeceği için bu olay anında da olmayacak.

Atomların durumu, konumu ve momentumunu bilsek de şöyle bir sorun daha var: Peki bu atomları tam olarak olmaları gereken konumlara nasıl yerleştireceğiz? Bu kadar küçük nesneleri maniple ederken standart yöntemlerin hiçbirini kullanamayız. Çünkü kullanacağımız atomlar gene bu atomları yerleştirmek için kullanacağımız aparatın atomları ile etkileşecek ve yapışkan parmakları olduğu halde legolarından bir şeyler yapmaya çalışan bir çocuk gibi beceriksiz olacağız. Bu durumun olası bir çözümü “Optical tweezers” denen bir teknoloji, bu yöntemde molekül boyutuna kadar olan parçacıkları hareket ettirmek için ışık kullanılıyor. Bir parçacığın üzerine odaklanan lazer ışınları ile parçacığın lazerin dalga boyuna göre hareket etmesi sağlanabiliyor. Bu yöntem kullanılan bir yöntem olması ile beraber umut verici olsa da çok karmaşık yapılarda nasıl kullanılacağı bir soru işareti olurdu.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bütün bunlar bir yana, bu atomlar dolanık konumdayken ölçüldüğü zaman karşıdaki atomların tam tersi bir duruma geçiyor, yani A atomu 1 durumda ise eşlenmiş B atomu 2 durumunda olması gerekiyor. Bu atomların tersi pozisyonda olması ışınlanacak kişiyi tekrar oluşturduğumuzda sorun yaratmayacak mı?

Kısaca olay hakkında bilmediğimiz çok şey var ve eğer atomdan daha büyük bir nesne ışınlamak mümkünse bile kısa zamanda bu olayın bir çözüme kavuşması çok zor görünüyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Bouwmeester, et al. (2020). Experimental Quantum Teleportation. Nature, sf: 575–579. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Ursin. (2020). Quantum Teleportation Across The Danube. Nature, sf: page849. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Matson. Quantum Teleportation Achieved Over Record Distances. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • J. Markoff. Sorry, Einstein. Quantum Study Suggests ‘Spooky Action’ Is Real.. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: NY Times | Arşiv Bağlantısı
  • A. Witze. 75 Years Of Entanglement. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Science News | Arşiv Bağlantısı
  • J. Roebke. Nil Communication: How To Send A Message Without Sending Anything At All. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/08/2021 10:07:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5172

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sağlık Personeli
Mutasyon
Uyku
Mikoloji
Boyut
Organ
Aminoasit
Teyit
Evrenin Genişlemesi
Normal Doğum
Kuşlar
Bilinç
Transkripsiyon
Salgın
Halk Sağlığı
Yaşlılık
Fosil
Eğilim
Parazit
Bakteriler
Bitkiler
Mikroevrim
Öğrenme
Aşılar
Hominidae
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın