Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Maddeyi ''Işınlamak'': Işınla Bizi O'Brian!

Maddeyi ''Işınlamak'': Işınla Bizi O'Brian!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Son zamanlarda yer yer karşımıza çıkan "ışınlama" haberlerinden haberdar olanlar bunun en son örneği olan Çinli bilim insanlarının uyduya ışınlama yaptığı haberini de duymuştur. Ancak bu haberin aktarıldığı ortamlardaki anlatılış şekli biraz yanıltıcı.

Bahsi geçen bu deney, bir süredir iletişim alanında çığır açması beklenen bir iletişim yönteminin geçerliliğini test ediyor. Ve bu yönteme de kuantum ışınlama deniyor. Ancak bu yöntemde sadece bilgi aktarılıyor. Bilim kurgudaki ışınlama ile pek bir alakası yok ve iletişimde kullanılması planlanıyor. Temelinde ise kuantum dolanıklık denen olay var. Bu olay iki parçacığın eşlenmesi ile ilgili. Kısaca iki parçacık eşlendiği zaman, birini ölçtüğünüzde diğerinin de durumunu öğrenmiş oluyorsunuz. Bunun gibi deneylerin amacı ortaya atılan bir hipotezin test edilmesidir, aynı şeyi farklı şartlarda deneyip o şartlar altında da işlevsel olup olmadığı denenir. Gelecekte bunun gibi daha çok deneyle karşılaşacağız.

Peki bir insanı ışınlamak mümkün mü?

Uzun lafın kısası: Star Trek'teki gibi bir insanı ışınlamak şu an imkansız.

Peki kuantum ışınlama ile kullanarak bir noktadan başka bir noktaya anında yer değiştirme nasıl olabilir? Öncelikle bir insanın sahip olduğu tüm atomları hatasız ölçecek bir makine yapmanız gerekir. Bu kadar veriyi nereye kaydedeceğimiz sorununu bir kenara bırakacak olursak asıl sorun olan Heisenberg'in belirsizlik kuramının koyduğu duvarla karşılaşırız. Bu kurama göre bir parçacığın momentumunu ve konumunu aynı anda ölçemezsiniz. kuantum teleportasyonda bu sorun değil, çünkü ölçülen parçacık hakkında her şeyi bilmemiz gerekmiyor. Ancak bir insan ışınlayacak isek durum farklı, o insanı oluşturan tüm parçalar hakkında her şeyi bilmemiz gerekiyor. Bu işin en zor kısmı.

Eğer bir gün bu sorunu bir şekilde çözersek geri kalan sorunlar belki biraz daha başa çıkabilir olabilir. Bir insanın tüm atomlarını kuantum dolanıklık yardımı ile başka bir yere taşıyabilmek için öncelikle o insanın tüm atomlarını aynı cinsten atomlar ile eşlememiz gerekiyor. Sonrasında bu eşlenmiş atom yığınını uzaklara götürüp ölçtüğümüzde elimizde parçalar birbiri ile eşlenmiş ve biri ölçüldüğünde diğerinin de durumunu bildiğimiz için bahsi geçen arkadaşın bir kopyası olacak. Ancak mükemmel klonlama fizik kanunlarına aykırı olduğu için arkadaşın ilk kopyası yok olacak. Yani bazı dizilerde olduğu gibi bir insanın iki kopyası olma ihtimali yok.

Bunun iyi bir haber olup olmadığı özellikle ışınlanacak kişi için muğlak, ancak buna rağmen arada hala cevaplanması gereken tonla teknik soru var. Mesela ölçüm yaptığımızda ışınlayacağımız kişinin durduk yerde kendiliğinden bir araya gelmesi olası değil. Atomların konumunu ve hızlarını ayarlamadan ölçüm yaparsak elimize ışınlanacak kişinin atomlarının tersi durumda atomlar dışında hiçbir şey geçmez. Bahsi geçen arkadaşın atomları dolanık vaziyette olsa da hala orijinal kopyadan gelecek bilgiye ihtiyacımız var. Ayrıca bu bilgi bize ışık hızından hızlı gelemeyeceği için bu olay anında da olmayacak.

Atomların durumu, konumu ve momentumunu bilsek de şöyle bir sorun daha var: Peki bu atomları tam olarak olmaları gereken konumlara nasıl yerleştireceğiz? Bu kadar küçük nesneleri maniple ederken standart yöntemlerin hiçbirini kullanamayız. Çünkü kullanacağımız atomlar gene bu atomları yerleştirmek için kullanacağımız aparatın atomları ile etkileşecek ve yapışkan parmakları olduğu halde legolarından bir şeyler yapmaya çalışan bir çocuk gibi beceriksiz olacağız. Bu durumun olası bir çözümü “Optical tweezers” denen bir teknoloji, bu yöntemde molekül boyutuna kadar olan parçacıkları hareket ettirmek için ışık kullanılıyor. Bir parçacığın üzerine odaklanan lazer ışınları ile parçacığın lazerin dalga boyuna göre hareket etmesi sağlanabiliyor. Bu yöntem kullanılan bir yöntem olması ile beraber umut verici olsa da çok karmaşık yapılarda nasıl kullanılacağı bir soru işareti olurdu.

Bütün bunlar bir yana, bu atomlar dolanık konumdayken ölçüldüğü zaman karşıdaki atomların tam tersi bir duruma geçiyor, yani A atomu 1 durumda ise eşlenmiş B atomu 2 durumunda olması gerekiyor. Bu atomların tersi pozisyonda olması ışınlanacak kişiyi tekrar oluşturduğumuzda sorun yaratmayacak mı?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kısaca olay hakkında bilmediğimiz çok şey var ve eğer atomdan daha büyük bir nesne ışınlamak mümkünse bile kısa zamanda bu olayın bir çözüme kavuşması çok zor görünüyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Üzücü! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • D. Bouwmeester, et al. (2020). Experimental Quantum Teleportation. Nature, sf: 575–579. | Arşiv Bağlantısı
  • R. Ursin. (2020). Quantum Teleportation Across The Danube. Nature, sf: page849. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Matson. Quantum Teleportation Achieved Over Record Distances. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Nature | Arşiv Bağlantısı
  • J. Markoff. Sorry, Einstein. Quantum Study Suggests ‘Spooky Action’ Is Real.. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: NY Times | Arşiv Bağlantısı
  • A. Witze. 75 Years Of Entanglement. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Science News | Arşiv Bağlantısı
  • J. Roebke. Nil Communication: How To Send A Message Without Sending Anything At All. (09 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 09 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Scientific American | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 02/10/2020 02:11:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5172

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Mistisizm
Uyku
Kedigiller
Hominid
Santigrat Derece
Yapay Zeka
Davranış
Beslenme Davranışları
Nobel Ödülü
Hava
Sars Mers
Evrimsel Psikoloji
Biyografi
Böcekler
Tür
Viral
Deniz
Avrupa
Çağ
Mikrobiyoloji
Psikiyatri
Doğa Yasaları
Ecza
Alkol
Hamile
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim hikaye anlatmaktan çok da farklı değildir. Hatta bilim, bir çeşit hikaye anlatıcılığıdır. Fakat bu alandaki hikayeler, gerçek dünyaya ve o dünyaya ait gözlemlerimize dayanır.”
Sean Carroll
Geri Bildirim Gönder