Lantan

Lantan Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Lantan
Lantan oksit tozu
Wikipedia
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
158 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 58. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Lantan
  • İngilizce İsim Lanthanum
  • Sembol La
  • Atom Numarası 57
  • Grup N/A
  • Periyot 6
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 5d1
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu [Xe] 5d16s2
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 138.905477 Da (0.00007000 Da)
  • Blok d
  • Kategori Lantanit
  • Görünüm Gümüşümsü beyaz
  • Atomik Yarıçap 195 pm
  • Kaynama Sıcaklığı 3737 K
  • Erime Sıcaklığı 1193 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 6.162 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda 3.9×10−5 kg/kg
  • Şehir Toprağında 0.0340 kg/kg
  • Meteoritlerde 0.000028 %
  • Deniz Suyunda 3.4×10−12 kg/L
  • İnsan Vücudunda 0.0000008 %
  • Güneş'te 5.0×10−7 silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde 4.4×10−7 silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü 14.3 GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü 27.9 GPa
  • Poisson Oranı 0.28
  • Young Modülü 36.6 GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke İsveç
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı G. Mosander, 1838
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı G. Mosander, 1841
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Lantan, "La" sembolü ile gösterilen ve atom numarası 57 olan kimyasal bir elementtir. Yumuşak, dövülebilir, sünek özellikler gösteren ve gümüşi beyaz renkte bir metaldir. Lantan doğada çökeltilerde bulunur. Havada hızla okside olur ve hidroksit oluşturacak şekilde su ile reaksiyona girer.

Fiziksel Özellikleri

  • Lantan yukarıda da bahsedildiği gibi beyaz, sünek, dövülebilir bir metaldir.
  • Nispeten yumuşaktır ve keskin bir bıçakla kesilebilir.
  • Erime noktası 920 °C (1,690 °F) ve kaynama noktası 3,454 °C (6,249 °F) olarak bilinir.
  • Yoğunluğu santimetre küp başına yaklaşık 6.18 gramdır.

Kimyasal Özellikleri

  • Lantan çok aktif bir metaldir. Çoğu asitle ve soğuk suyla yavaş da olsa reaksiyona girer. Sıcak su ile daha hızlı tepki verir.
  • Lantan ayrıca, özellikle hava nemliyse, havadaki oksijenle reaksiyona girer.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Lantan, yer kabuğunda nispeten yaygındır. Bolluğunun milyonda 18 parçaya kadar çıktığı düşünülmektedir. Bu onu neredeyse bakır veya çinko kadar yaygın hale getirir. Ancak bu metallerin aksine, belli madenlerde değil dünyanın genelinde yayılmış şekilde bulunur. En yaygın mineralleri monazit, bastnazit ve serittir. Bu mineraller genellikle diğer tüm nadir toprak elementlerini de içerir.

Lantan, ticari olarak amonyum lantan nitratın kristalizasyonu ile konsantre edilir. Yüksek saflık istendiğinde iyon değiştirme ve çözücü ekstraksiyon yöntemleri kullanılır. Metal, erimiş susuz halojenürlerin elektroliziyle veya halojenürlerinin alkali veya toprak alkali metallerle metalotermik indirgenmesiyle (örn. flüorürün kalsiyumla indirgenmesi) hazırlanır.

Uygulama ve Kullanım Alanları

Lantan bileşiklerinin en önemli kullanımlarından biri karbon ark lambalarındadır. Bir karbon ark lambasında, lamba elektrodundan bir elektrik akımı geçirilir. Elektrot, karbondan ve eklenen diğer malzemelerin izlerinden yapılmıştır. Akım, karbonun ısınmasına ve parlak beyaz bir ışık yaymasına neden olur. Işığın tam rengi, karbona eklenen diğer malzemelere bağlıdır. Bu amaçla genellikle lantan florür (LaF3) ve lantan oksit (La2O3) kullanılır.

Tarihi

Lantan, Stockholm'deki Karolinska Enstitüsü'nde Carl Gustav Mosander tarafından Ocak 1839'da keşfedilmiştir. Bundan önce 1803'te keşfedilen seryum çıkarılmıştır. Mosander, seryum oksit örneğinin çoğunun çözünmezken, bir kısmının çözünür olduğunu fark etmiş ve bunun yeni bir elementin oksidi olduğu sonucuna varmıştır.

Aynı yıl, yine Karolinska Enstitüsü'nde bir öğrenci olan Axel Erdmann, Norveç fiyortunda bulunan Låven adasından yeni bir mineralde lantan keşfetmiştir.

Son olarak Mosander, seryumdan ikinci bir element çıkardığını söyleyerek gecikmesini açıklamış ve buna didimiyum adını vermiştir. Farkında olmamasına rağmen, didimiyum da bir karışımdı ve 1885'te praseodim ve neodim olarak ayrıldı.

Etimolojisi

Lantan ismi, "gizli yalan" anlamına gelen Yunanca "lanthanein" kelimesinden türemiştir.

Önlem ve Güven

Lantan ve bileşikleri yüksek konsantrasyonlarda zehirlidir. Dikkatle ele alınmalıdır. Tedavisi diğer tipik zehirlenme durumlarında olduğu gibi yapılır. Lantan ve bileşiklerini kullanırken eldiven ve koruyucu maske kullanımı kesinlikle gereklidir. Cilde ve gözlere aşırı teması kızarıklık veya tahrişe yol açabilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 58. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/07/2021 10:48:13 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10153

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Sars-Cov-2
Öğrenme Alanı
Evrim Ağacı
Deprem
Botanik
Zehir
Coğrafya
Sağlık Bilimleri
Doğa Gözlemleri
Büyük
Evrimsel Psikoloji
Tedavi
Charles Darwin
Bilim
Besin
Ahlak
Şempanze
Biyoloji
Alan
Safsata
Dişler
Kalp
Oyun
Veri
Teori
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın