Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?

Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?
10 dakika
4,907
  • Gelişimsel Biyoloji
  • Evrimsel Biyoloji
Podcast
13:19
Ekin Baran Sunar
Seslendiren
8
  • İndir

Ötücü kuşlar, bölgelerini savunmak ve eşlerinin dikkatini çekmek için çetrefilli ötüşler kullanır. Yavru kuşlar daha küçükken bu şekilde ötmeyi nasıl öğrenir? Bu kompleks davranışı kontrol eden şey nedir?

Ardıç kuşu, ötleğen kuşu ve sakaların melodik şakımaları, baharın gelişinin ilk habercilerindendir. Kuşlar bu karmaşık ötüşleriyle eşlerini cezbeder ve bölgelerini rakip türdeşlerine karşı savunur. Bu makalede, kuşların nasıl ve niçin bu ötüşleri öğrendiğini ve ötüşlerinden bizim neler öğrenebileceğimizi irdeleyeceğim.

Tüm Reklamları Kapat

Türler Arası Ötüş Çeşitliliği

Kuşların ürettiği sesler, çağrılar ve şakımalar olarak iki ayrı sınıfa ayrılabilir. Çağrılar, genellikle kavgayı veya tehlikeyi işaret eden, yıl boyunca süren kısa ve basit seslendirmelerdir (Catchpole ve Slater 2008). Şakımalar ise genellikle çiftleşme dönemi süresince üretilen uzun ve karmaşık seslendirmelerdir. Ötüşler motiflerden, motifler bir dizi heceden, heceler ise tekli notaların veya ögelerin bir araya gelmesinden oluşur (Görsel 1). Her bir kuşun kendine ait bir ötüş repertuvarı vardır, bu repertuvar bir ötüşün çeşitli versiyonlarından, yani farklı ötüş tiplerinden oluşur. Türler arasında repertuvar genişliği bakımından çok büyük bir farklılık görülür. Ötücü kuş türlerinin %20’sinin repertuvarı beşten fazla ötüş tipinden oluşurken üçte birinin repertuvarında yalnızca tek ötüş tipi vardır (MacDougall-Shackleton 1997). Kahverengi taklitçi (Toxostoma rufum) türünün örneğinde de olduğu gibi bazı durumlarda ötüş tiplerinin sayısı 2000’i geçebilmektedir!

Bir beyaz taçlı serçe (Zonotrichia leucophrys) ötüşünün şematik ses görüngesi. Oklar motifleri, sayılar ise şarkının en basit birimi olan notalardan oluşan heceleri gösterir.
Bir beyaz taçlı serçe (Zonotrichia leucophrys) ötüşünün şematik ses görüngesi. Oklar motifleri, sayılar ise şarkının en basit birimi olan notalardan oluşan heceleri gösterir.
Nature Education

Türler aynı zamanda yeni ötüşleri öğrenme zamanlarına göre de çeşitlilik gösterir. Beyaz taçlı serçe (Zonotrichia leucophyrys) gibi bazı türlerin, yumurtadan çıktıktan sonra ötüşleri öğrenebilecekleri birkaç aylık kısa bir süreleri vardır (Görsel 2). Bu tür kuşlara kapalı uçlu öğrenenler denir. Avrupa serçesi (Sturnus vulgaris) ve kanarya (Serinus canaria) gibi açık uçlu öğrenen kuşlar ise, hayatları boyunca genellikle mevsimsel tabanlı olarak, yeni ötüşler öğrenip repertuvarlarını genişletebilir. Hangi cinsiyetin öttüğü, genellikle üreme için hangisinin yarıştığına bağlıdır. Çoğu türde sadece erkekler öterken diğer türlerde hem dişi hem de erkek bireyler aynı oranda şakıma düetine katkıda bulunur.

Tüm Reklamları Kapat

Kuşların Repertuvar Genişliği Niçin Değişir?

Daha önceden de öğrendiğimiz gibi türler arasında repertuvar genişliği bakımından farklılık çok büyüktür ve kuşlarda birden fazla ötüş tipli repertuvara sahip olma özelliği muhtemelen birden fazla kez evrimleşmiştir (MacDougall-Schackleton 1977). Peki, geniş veya dar repertuvarı ne belirler? Genellikle türün dişisi olan seçici cinsiyet, kalıtsal olan cinsel bir özelliğin noktasını tercih eder. Buna yönlü cinsel seçilim denir (Catchpole ve Slater 2008, Beecher ve Brenowitz 2005) ve Repertuvar Hipotezi, repertuvarın geniş olmasının işlevini bununla açıklar. Gerçekten de bazı türlerde dişiler geniş repertuvarlı erkekleri tercih eder, böylece geniş repertuvarlı erkekler, repertuvarı dar olan erkeklere göre daha yüksek bir üreme başarısı gösterir, yani daha çok döl üretir (Catchpole ve Slater 2008). Diğer yandan Ötüş Paylaşım Hipotezi, erkek erkeğe olan çekişmelerin daha basit ve benzer ötüşleri seçtiğini öne sürer (Beecher ve Brenowitz 2005). Bir üreme bölgesi korunurken tanıdık komşular yeni gelenlere tercih edilir, çünkü yeni gelenlerin henüz bir bölgesi olmadığından bölgelerini genişletmeye çalışması yerleşik komşulara kıyasla daha olasıdır. Bölge çatışmaları daha çok enerji harcanmasını gerektirir. Bu yüzden yerel bir popülasyonun ötüşünün veya diyalektinin, bölgesel kökenin bir işareti olarak işlev görmesinden dolayı tercih edildiği düşünülür. Böylece fiziksel güç gerektiren savunma önlemleri en aza indirilmiş olur.

Üç ötücü kuşun ötüş öğreniminin zaman çizelgesi: Zebra ispinozları (Taeniopygia guttata), beyaz taçlı serçeler (Zonotrichia leucophrys), ve kanaryalar (Serinus canaria). Duyusal ve duyu-motor evrelerinin zamanlaması, süresi ve ötüşün billurlaşması, yumurtadan çıktıktan sonraki günlerle (Post-hatching days, PHD) veya mevsimlerle ilişkili olarak gölgelendirilmiş kutularla gösterilmiştir.
Üç ötücü kuşun ötüş öğreniminin zaman çizelgesi: Zebra ispinozları (Taeniopygia guttata), beyaz taçlı serçeler (Zonotrichia leucophrys), ve kanaryalar (Serinus canaria). Duyusal ve duyu-motor evrelerinin zamanlaması, süresi ve ötüşün billurlaşması, yumurtadan çıktıktan sonraki günlerle (Post-hatching days, PHD) veya mevsimlerle ilişkili olarak gölgelendirilmiş kutularla gösterilmiştir.
Nature Education

Kuş Ötüşünün Gelişimi

William Thorpe, 1950’lerin sonlarında, ötüş öğrenimi üzerine yapılan bilimsel çalışmalara öncülük etmiştir. Aynı türün yetişkin bireylerine maruz kalmayan yavrular olarak laboratuvarlarda yetiştirilen ispinozların (Fringilla coelebs), anormal ötüşler geliştirdiklerini göstermiştir (Thorpe 1958). Bununla birlikte vahşi bir ispinozun kaydedilmiş ötüşüne (ders ötüşü) maruz bırakılan aynı türün genç bireylerinin, yetişkinliğe eriştiklerinde türe özgü şekilde öttükleri görülmüştür. Bu sonuç kuşların, hayatlarının erken aşamalarında ötüşleri öğrenmeleri gerektiğini göstermiştir. Bu çalışma alanı, ötüş diyalektinin kritik bir dönemde öğrenildiğini ve kuşların, kendi türlerinin ötüşlerini öğrenmede doğuştan bir yatkınlığa sahip olduğunu gösteren Peter Marler ve çalışma arkadaşları tarafından daha da geliştirilmiştir (Marler 1970).

İşitsel ve Motor Evresi

Kuşlarda ötüş öğrenimi, insanların konuşma yeteneğinin gelişimine benzer olarak, iki aşamalı bir süreçtir (Görsel 2). Kuşlar öncelikle bir ders ötüşünü ezberler ve beyinlerinde bir işitsel hafıza veya şablon oluşturur (duyusal evre). Daha sonra pratik yaparak, kendi seslendirmelerini şablonla mukayese ederek ve ötüşlerinde düzeltmelere giderek bu içsel şablonu motor aktivitesine çevirirler (duyu-motor evresi).

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Duyusal Evre

Gri kedikuşları (Dumetella carolinensis), çilardıcı (Acrocephalus schoenobaenus) ve boz başlı inekkuşları (Molothrus ater) gibi kimi istisnalar dışında, duyusal evre süresince akustik izolasyonda yetişen kuşlar, yetişkinliklerinde atipik ötüşler üretir. Bunun nedeni, çoğu genç kuşun, türlerine özgü ötüşleri, hayatlarının ilk yılında öğrenmesidir. Vahşi hayatta kuşlar, birçok farklı türün ötüşünü dinleyerek büyür. Peki, niçin birden fazla türün ötüşünü öğrenmezler? Çalışmalar, kendi türlerinin ötüşlerini daha önce hiç duymamış olan genç kuşların bile kendi türlerinin ötüşlerini duyunca kalp atış ritimlerinin arttığını ve gıda ümidiyle ağızlarını daha fazla açtığını göstermiştir. Bu da şunu gösterir ki kuşlar, kendi türlerinin ötüşlerini ayırt etmelerini sağlayan doğuştan bir yetenek ile dünyaya gelir (Brainard ve Doupa 2002). Eğer tercih etme şansı verilirse genç kuşlar farklı türlerin (heterospesifik) ötüşlerinden ziyade türdeşlerinin ötüşlerini öğrenir. Akustik izolasyonda yetiştirilen kuşlar ise anormal ama hâlâ türlerine ait ötüşlerin izlerini içeren ötüşler sergiler. Duyusal evrenin zamanlaması türlere göre değişir ama bu süreç, türün yetişkinlerinin en çok şakıdığı zamanla paralellik gösterir (Zeigler ve Marler 2008). Böylece, türe özgü ötüşleri ayırt etme ve öğrenme için genetik yatkınlık ile birlikte düşünüldüğünde, bu durum yanlış ötüşlerin öğrenilme riskini en aza düşürür.

Duyusal evrenin ne zaman sona ereceği de türler arasında farklılık gösterir. Ama bu zamanlama kısmen deneyime bağlıdır. Eğer genç bireyler, sadece farklı türlere özgü ötüşler ile yetiştirilmişse bu kuşlar türlerine özgü ötüşü, türlerine ait olan ötüşleri dinleyerek büyüyen türdeşlerinden daha geç öğrenebilir (Brainard ve Doupe 2002). İlginçtir ki eğer kuşlar akustik izolasyonda yetiştirilirse bazı türlerde duyusal evre yetişkinliğe bile sarkabilir.

Duyu-Motor Evresi

Duyu-motor evresinin başlarında yavru kuşlar ilk olarak, insan bebeklerininkine benzer şekilde, önötüş denilen, türe özel, değişken ve düşük seslendirmeler üretir (Brenowitz ve ark. 1997). Esnek ötüş denilen, daha yüksek ve daha yapılandırılmış ötüşleri ise daha sonra üretir. Bu ötüşler hâlâ değişkendir ve ders ötüşünün bazı özelliklerini içerir. Sonunda bu ötüşler billurlaştırılıp (E.N. Billurlaşma: Kuşlarda öğrenilen ötüşün sabitleşerek son halini alması) ezberledikleri ötüşlere benzeyen sabit stereotipler halini alır. Bu duyu-motor süresince kuşlar, normal ötüşler geliştirebilmek için kendi seslendirmelerini işitmeye ihtiyaç duyar. Eğer genç kuşlar, duyu-motor evresinden önce ama duyusal evreden sonra sağırlaşırlarsa, atipik ötüşler üretir (Konishi 1965).

Bazı belirli kuş türleri duyu-motor evresinde, yetişkinlikleri süresince ürettikleri seslerden daha fazla ses üretir. Bu durum, billurlaşma süresince bu kuşların hangi sesleri ötüşün son haline dahil etmek için seçtiği anlamına gelir. Tahmin edileceği üzere, bu seçme rastlantısal değildir. Örneğin, beyaz taçlı serçeler komşu erkek bireylerin diyalektiyle uyuşan ötüşleri billurlaşan ötüşe entegre eder (Nelson ve Marler 1994). Bu durum, yerel lehçelerle öten erkek bireylerin, yabancı lehçelerle öten bireylere göre daha yüksek bir üreme başarısına sahip olmalarından ötürü avantajlı olabilir (MacDougall-Shackleton ve ark. 2002). Diğer yandan, inekkuşları, dişilerdeki çiftleşme benzeri davranışları tetiklemede daha etkili olan ötüşleri edinir (West ve King 1988). Her iki durumda da billurlaşma sürecindeki ötüş seçimi işlevsel öneme dayanır, böylece üreme verimi maksimize edilir.

Hormonal Etkiler

Nöroplastisite beynin, yetişkinlikte dahi deneyime ve döneme göre yeni nöral bağlantılar oluşturma yeteneği olarak tanımlanır. Testosteron hormonu, esnekliği azaltmasından ve stereotip ötüşler üretmesinden ötürü ötüşün billurlaşması için gereklidir (Bottjer ve Johnson 1997). Duyusal evre süresince kuşlara testosteron verilmesinin ötüşleri ezberleme üzerindeki etkisi ya çok az olur ya da hiç olmaz. Bununla birlikte ötüşlerin daha sabit olduğu bahar mevsimi ve ötüş billurlaşması sürecinde testosteron seviyesi yüksektir. Ötüş billurlaşmasından önce testosteron verilmesi, basit ötüşlerin vaktinden önce billurlaşmasını tetikler. Testosteron alıcılarının bloke edilmesi ve kısırlaştırma ise billurlaşmayı geciktirebilir ya da engelleyebilir. Bu yüzden testosteronun zamanlaması ve yükseliş seviyesi, kuş ötüşlerinin tam olarak gelişmesi açısından çok önemlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Ötüş Öğrenimi ve Üretiminin Nöral Kontrolü

Kuş beyninde, ötüş öğrenimi ve üretimini kontrol eden nöral devreleri şematik biçimde gösteren oksal görünüm. Ötüş üretimi için gerekli olan motor patika siyahla, ötüş öğrenimi ve plastisite için gerekli olan anterior önbeyin patikası kırmızı ile gösterilmiştir. Beyindeki çekirdekler (nöron toplulukları) için kullanılan kısaltmalar: X Bölgesi (medial striatum’daki X Bölgesi), DLM (talamusun dorsolateral çekirdeğinin medial kısmı), HVC (E.N. High Vocal Center – Kuşlara özgü seslendirmeleri kontrol eden beyin bölgesi), LMAN (anterior nidopallium’un büyük hücreli çekirdeğinin lateral alt bölgesi) ve RA (arcopallium’un iri çekirdeği).
Kuş beyninde, ötüş öğrenimi ve üretimini kontrol eden nöral devreleri şematik biçimde gösteren oksal görünüm. Ötüş üretimi için gerekli olan motor patika siyahla, ötüş öğrenimi ve plastisite için gerekli olan anterior önbeyin patikası kırmızı ile gösterilmiştir. Beyindeki çekirdekler (nöron toplulukları) için kullanılan kısaltmalar: X Bölgesi (medial striatum’daki X Bölgesi), DLM (talamusun dorsolateral çekirdeğinin medial kısmı), HVC (E.N. High Vocal Center – Kuşlara özgü seslendirmeleri kontrol eden beyin bölgesi), LMAN (anterior nidopallium’un büyük hücreli çekirdeğinin lateral alt bölgesi) ve RA (arcopallium’un iri çekirdeği).
Nature Education

Kuş ötüşü, birbirine bağlı olan ayrı beyin bölgeleri tarafından kontrol edilir. Bu türden iki nöral patika vardır: İlki ötüş üretimi için gerekli olan motor patika, ikincisi de ötüş öğrenimi ve plastisite için gerekli olan anterior önbeyin (AFP) patikasıdır (Görsel 3).

Motor patikada HVC, RA’ya yönelir. Daha sonra RA, aksonları iki ayrı motor çekirdeğe gönderir. Bu çekirdeklerdeki motor nöronlar, kuşlarda östaki borusu denilen ses organına ve solumayı koordine etmenin yanı sıra ötmeyi de sağlayan solunum kaslarına sinir uyarıları gönderir. AFP; X bölgesini (memelilerdeki bazal ganglia’nın homologudur), DLM’yi ve LMAN’ı kapsar. LMAN, RA’da motor patika ile birleşir.

 Kuş ötüşlerini kontrol eden nöral devre bölümlerinin lezyonlar ile devre dışı bırakıldığı çalışmalarda, AFP’nin işlevleri açığa çıkarılmıştır. Yetişkinlerde LMAN, DLM veya X bölgesindeki lezyonlar önceden öğrenilmiş olan ötüşler üzerinde az bir etki gösterirken, bu bölgede ötüş billurlaşmasından önce oluşturulan lezyonlar, anormal ötüşlerin gelişimine neden olur (Brenowitz ve ark. 1997). Daha sonraki çalışmalarda, genç bireylerdeki LMAN lezyonlarının kalıcı olarak billurlaşmış ve atipik ötüşlerle sonuçlandığı ve yine genç bireylerde X bölgesindeki lezyonların billurlaşmayı engellediği gösterilmiştir. Aslında LMAN lezyonları, kuşların ötüşlerini tamamen sabitleştirir. Bu durum, yetişkin kuşları yeni ötüşler öğrenmekten alıkoyar ve sağırlık durumunda önceden öğrenilmiş ötüşleri bozulmaktan korur. Böylelikle AFP, motor patika ile birleştiği yer olan RA aracılığıyla hem genç hem de yetişkin bireylerdeki ötüş plastisitesine olanak sağlar (Mooney 2009).

İnsanların Konuşma Yeteneği Hakkındaki Araştırmalar İçin Çıkarılabilecek Sonuçlar

İnsanların konuşma yeteneği ile kuş ötüşlerinin gelişimi arasında çarpıcı bir benzerlik vardır. Her iki durumda da diyalektler ve diller hassas bir öğrenim döneminde kültürel yolla aktarılır. Örneğin, ötüş öğrenimindeki duyusal evreye benzer olarak, insanlarda da yeni bir dilin ayırdına varmak ve o dilde sesler üretmek, erinliğe erişmeden önce söz konusu dile maruz kalmadan kolayca oluşabilecek bir durum değildir (Brainard ve Doupe 2002). Hem kuş şakımaları hem de insanların konuşma yeteneği, özel olarak bu iş için ayrılmış nöral devrelerle kontrol edilir ve işitsel geribildirim normal bir öğrenme için büyük öneme sahiptir. Bu paralellikler bilim insanlarını, insanların konuşma patolojileri ile ilgili araştırmalarda, kuş ötüşünü bir model olarak kullanmaya yönlendirmiştir. Geçen 10 yıl içerisinde nörobilimciler FOXP2 denilen gendeki bir mutasyonun, belirli bir konuşma ve dil bozukluğuna neden olduğunu ortaya koydular (White ve ark. 2006). Ötücü kuşları model olarak kullanan araştırmacılar FOXP2 geninin, ders ötüş seslerinin doğru bir biçimde taklit edilmesi için gerekli olduğunu buldular (Haesler ve ark. 2007). Son zamanlardaki bu keşifler, insan konuşmasının davranışsal gelişiminin ve moleküler zemininin keşfedilmesi için kuş ötüşünün muazzam bir model oluşturduğunu gösteriyor.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
18
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/12/2022 13:08:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/494

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Yılan
Mantık
Bilgisayar
Modern
Öne Çıkan
Hormon
Hastalık Dağılımı
Video
Biyokimya
Abiyogenez
Genel Görelilik
Amerika Birleşik Devletleri
Kuantum Fiziği
Makale
Aile
Bağışıklık Sistemi
Nükleer
Viral Enfeksiyon
Çevre
Teyit
Ara Geçiş Türleri
Kitap
Mistik
Malzeme
Hidrojen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
H. Wada, et al. Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?. (3 Mayıs 2018). Alındığı Tarih: 6 Aralık 2022. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/494
Wada, H., İnan, E., Ölez, Ş. (2018, May 03). Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?. Evrim Ağacı. Retrieved December 06, 2022. from https://evrimagaci.org/s/494
H. Wada, et al. “Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Elif İnan, Evrim Ağacı, 03 May. 2018, https://evrimagaci.org/s/494.
Wada, Haruka. İnan, Elif. Ölez, Şule. “Kuşlarda Ötüş Becerisi, Doğumdan Yetişkinliğe Kadar Nasıl Gelişir?.” Edited by Şule Ölez. Translated by Elif İnan. Evrim Ağacı, May 03, 2018. https://evrimagaci.org/s/494.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.