Kurukafa güvesi (Acherontia atropos)

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos)
Kurukafa güvesi (Acherontia atropos)
Gökhan Eren
Pedram Türkoğlu Editör Pedram Türkoğlu
4 dakika
2,046 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Kurukafa güvesi
  • Bilimsel Adı Acherontia atropos
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Kurukafa güvesi
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı African death's head hawkmoth
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Kurukafa güvesi olarak bilinen Acherontia atropos türünü 20 Ağustos 2018 tarihinde Sakarya'nın Karasu ilçesinde gözlemledik. Bu tür bazen Kurukafa kelebeği olarak adlandırılmakla birlikte aslında bu bir güvedir. Güve ve kelebekler arasındaki farkları anlattığımız yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Tanım ve Genel Bilgiler

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos), yaklaşık 80–120 mm olan kanat açıklığı ile genellikle bulunduğu bölgelerdeki en büyük güve türlerinden biridir. Erişkin bireyler tipik olarak Sphingidae (Atmaca güveleri) ailesinin kanat ve vücut yapısına sahiptir. Üst kanatlarda sarı, kahverengi ve krem rengi tonlarında dalgalı bantlar vardır. Alt kanatlar sarı renkte olup yüzeyinde iki sıra koyu renkte dalgalı ya da zikzak şeklinde bantlara sahiptir. Abdomen (karın) sağlam yapılı olup üzerinde sarı ve siyah bantlara sahiptir, ayrıca kahverengi tüylerle kaplıdır. Toraks üzerinde ''kuru kafa benzeri'' bir desen bulunur. Rengin yoğunluğu ve dağılımına göre bazen bu desen gözükmeyebilir. Seksüel dimorfizm belirgindir. Dişiler erkeklerden daha büyüktür. Dişilerde son abdomen segmenti yuvarlak sonlanırken erkekler daha sivri bir şekilde sonlanır. Erkek bireylerin antenleri dişilere göre daha ince ve daha kısadır. Tırtıllar (larva), sarı-yeşil renk tonlarına sahip ve 120–130 mm'ye kadar da büyüyebilir.

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos), erişkin birey.
Kurukafa güvesi (Acherontia atropos), erişkin birey.
Gökhan Eren

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos), Atmaca güveleri olarak bilinen Sphingidae ailesine ait bir türdür. Bu tür ilk olarak taksonominin babası sayılan meşhur İsveçli doğa bilimci Carl Linnaeus tarafından Sistema Naturae eserinin 10. baskısında tanımlanmıştır.

Lepidoptera takımının diğer üyeleri gibi Erken Jura, yani yaklaşık 200 milyon yıl öncesine ait ender fosil kayıtları mevcut. Fosilleşmeleri oldukça zor olduğu için pek sık rastlanmazlar. Çiçekli bitkilerin evrimi ile paralellik göstermiş olabilirler.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Geniş bir dağılıma sahip olan bu tür; Avrupa, Afrika ve Asya'nın bir kısmında görülmektedir. Sıcak ve kuru ortamları tercih ederler kışın hayatta kalamazlar. Afrika'da yılda birkaç nesil verirler.

Davranış ve Etoloji

Yaşam döngüsü, sadece birkaç milimetre büyüklüğünde soluk, şeffaf sarı yumurtalarla başlar. Sıcaklığa bağlı olarak 5-10 gün arasında yumurtadan çıkarlar (soğuk bir ortamda 2 hafta sürebilir). Sıcak bir ortamda, Sphingidae yumurtalarının gelişimi şaşırtıcı derecede hızlı olabilir. Yumurtalarından çıktıktan sonra çoğu larva kendi boş yumurta kabuklarının bir kısmını tüketecektir. Bu ilk besinleri genç larvalara dolaşmak ve konukçu bitkisini arayacak kadar yeterli enerji verir. Acherontia atropos tırtılları (larva) sıcaklığa bağlı olarak genellikle 1-1.5 ay içerisinde gelişimlerini tamamlar. Tamamen büyümüş tırtıllar konakçı bitkilerinden inip toprağa girerler ve gene sıcaklığa bağlı olarak 1-2 ay içerisinde erişkin birer güve olurlar.

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos) gıcırtı benzeri ses çıkartırken.
Kurukafa güvesi (Acherontia atropos) gıcırtı benzeri ses çıkartırken.
Gökhan Eren

Bu türler Lepidoptera'larda normalde görülmeyen bir takım davranışlar sergiler. Dış vücut parçalarını birbirine sürterek ses çıkartan çoğu güvenin aksine, Acherontia cinsindeki güveler, inhalasyon (nefes alma) ve ekshalasyon (nefes verme) sırasında, farinkslerinden (yutak) "gıcırtı" benzeri sesler çıkartırlar. Bu sesi kullanarak potansiyel yırtıcıları caydırır ya da arı kovanlarında baskın sırasında kraliçe arının sesini taklit ederek işçi arıları kontrol eder.

Parazitoidleri

Ichneumonidae: Amblyjoppa fuscipennis, Amblyjoppa proteus, Callajoppa cirrogaster, Callajoppa exaltatoria, Diphyus longigena, Diphyus palliatorius, Ichneumon cerinthius, Netelia vinulae

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Tachinidae: Compsilura concinnata, Drino (Zygobothria) atropivora, Masicera pavoniae, Winthemia rufiventris

Diyet ve Metabolizma

Tırtıllar; Ligustrum, Fraxinus, Solanum sp. türlerinden beslenir (genellikle Oleaceae ve Solanaceae ailesinde bulunan türler).

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Acherontia atropos ekinlere ve arı kovanlarına zarar vermesi dışında, toraks üzerinde bulunan kurukafa deseni, insanların güveyi doğaüstü ve kötülük ile ilişkilendirmelerine neden olmuştur. Güvenin içinde bulunduğu eve kötü şans getirmesi ve ölüm veya talihsizliğin izlenmesi beklenebilecek çok sayıda batıl inançlardan sadece birkaçıdır. Bir Endülüs Köpeği (Un Chien Andalou) ve Kuzuların Sessizliği (The Silence of the Lambs) gibi bazı filmlerin tanıtım afişlerinde kullanılmıştır. Ayrıca José Saramago'nun Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş (Death with Interruptions) romanın Amerikan baskısının kapağında da kullanılmıştır.

Reklamı Kapat

Kurukafa güvesi (Acherontia atropos) erişkin birey üstten görünümü. Toraks üzerinde bulunan kurukafa deseni dikkat çekiyor.
Kurukafa güvesi (Acherontia atropos) erişkin birey üstten görünümü. Toraks üzerinde bulunan kurukafa deseni dikkat çekiyor.
Gökhan Eren

Etimoloji

Acherontia atropos, hem cins hem de tür ismini mitolojik konulardan almıştır. Acherontia cinsi, Yunanistan'ın Epirus şehrinde bulunan bir nehir olan Acheron'dan, Atropos ise Yunan tanrıçası Atropos'tan gelir. Bu tür İngilizce ''African death's head hawkmoth'' olarak bilinir. Türkçeye de Kurukafa güvesi olarak geçmiştir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/11/2021 05:56:10 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8224

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Anatomi
Nobel Ödülü
Primatlar
Allah
Nasa
İstatistik
Hastalık Kontrolü
Evrimsel Biyoloji
Göz
Solunum
Maymun
Biyografi
Madde
Beslenme
Kanser Tedavisi
Epigenetik
Kimyasal
Kuyrukluyıldız
Hastalık Dağılımı
Virüsler
Dna
Süpernova
Köpekgil
2019-Ncov
İntihar
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et