Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kuantum Sıçrama Nedir? Şarlatanlar Bu Kavramdan Ne İstiyor?

Kuantum Sıçrama Nedir? Şarlatanlar Bu Kavramdan Ne İstiyor?
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Niels Bohr ismi, fizik bilimi açısıdan çok önemli şeyler ifade etmektedir. Aynı zamanda, günümüzde kuantum fiziğini ekmek kapısı haline getiren sahtekârlara da istemeden yardımcı olan Bohr, ''kuantum sıçrama'' kavramını fizik dünyasına kazandıran isimdir. Kazandırmasının öyküsü de ilginçliğini korumaktadır. Ama önce kuantum sıçramanın ne olduğunu açıklayarak, ''koçlarımızı'' hayal kırıklığına uğratma vakti.

Esasında, kuantum sıçrama, atom çekirdeğinin etrafındaki elektron için düşünülmüş bir olgudur. Bir hareket durumundan bir başka hareket durumuna gerçekleşen geçiş olarak tanımlayabileceğimiz bu olguyu, elbette daha ilginç ve anlaşılır kılabiliriz. Evinizden ya da öğrenim gördüğünüz fakültenin binasından çıkmışken ve yürüyorken, bir anda kendinizi Nepal-Hindistan sınırında, Dünya'nın oksijen oranı en yüksek bölgesinde bir kır kahvaltısında bulduğunuzu hayal edin. Evet, kimilerimiz için harika olabilirdi; ancak bu, söz konusu durumun saçmalığından bir şey eksiltmezdi. Bu sebeple sadece ve sadece ''sıçrama'' değil; ''kuantum sıçrama''. 

Evet, bu geçişin sadece kuantum dünyasına özgü olduğunu vurguladıktan sonra, niteliğine değinebiliriz. Öncelikle artık sürpriz olmayacak biçimde, pek alışık olmadığımız bir durum söz konusu: kuantum sıçramalarının bir sebebi yok. Günlük hayatımızda, yoğun sisli bir sabahın sisi gibi, ağır ve keskin bir nedensellik söz konusuyken, burada sebepsizlik söz konusu; bir şeyler nedensizce gerçekleşiyor. Enerji, yük, açısal momentum gibi belirli fiziksel değerler korunuyor; daha basit bir ifadeyle, sıçramadan önceki durumun, sıçramadan sonraki durumdan konsept olarak bir farkı yoktur. En basit örneği, bir elektronun, atom çekirdeği etrafında, yüksek enerjili bir durumdan düşük enerjili bir duruma sıçramasıdır. Bu sıçrama sırasında ise (enerjinin korunacağını söylemiştik), bir foton salar. Bu foton, aradaki enerji farkını taşıyordur. 

Aynı şeyi, radyoaktif bir atomun çekirdeğinde de gözlemleyebiliriz. ''Alfa ışıması'' dediğimiz olgu, atom çekirdeğinin birden alfa parçacığı salarak önceki durumundan iki eksik proton ve iki eksik nötronla varlığını devam ettirmesini ifade eder. İlk durum ile son durum arasındaki enerji farkının nasıl kapanacağını tahmin edebiliriz: salınan alfa parçacığına. Bu iki örnekte, enerjinin korunduğunu gördük. Şimdi kuantum sıçramasının asıl doğasını kısaca inceleyelim. 

Fiziği iyi bilen birinin yanında bir cümleye ''Elektron 'şu kadar' enerjiye sahipse...'' diye başlamamamız gerekir. Zira elektronlar bir enerjiye sahip değildir. Sadece atom çekirdeği etrafında, belli enerjideki kabuklarda bulunabilir; tıpkı bir merdivenin basamaklarında bulunan insanlar gibi. Bizler, merdivenin 2. basamağından 3. basamağına geçebiliriz. Aynı şekilde elektronlar da 2. kabuktan 3. kabuğa geçebilir. Esasında bu geçiş, bildiğimiz haliyle, 2. ve 3. kabuklar arasındaki hesaplayamayacağımız mesafenin kat edilmesiyle gerçekleşmez. Elektron, 2. kabuktan kaybolur ve 3. kabukta ortaya çıkar. İşte bunun adı, ''kuantum sıçrama''dır. 

Gel gelelim, sahte kuantum uzmanları iş başında! ''kuantum sıçrama'' bahanesiyle, insanların umutlarını sömüren bu utanmazların iddiası, elektronların insan vücudunda bu sıçramaları, örneğin korku anında yapabildikleri ve bir üst kabuğa sıçradıkları, böylece yaydıkları fotonlar aracılığıyla insanın korktuğunun başına gelmesine sebep olduklarıdır. Ne kadar dokunaklı ve mükemmel bir mekanizma! Olsa ne güzel olurdu; atomları bir şekilde kontrol altına alır, korku duygusunu yok ederdik. Bununla da kalmıyorlar: olumlu düşüncenin, yine bu mekanizma aracılığıyla insan hayatını daha iyi bir duruma getirdiğini iddia ediyorlar. Bu iddiaların kuantum teorisi ve modern fizikle uzaktan yakından alakası yoktur. Fotonların düşünce olduğu iddiasının hiçbir bilimsel temeli yoktur. Aynı şekilde, kişi korktuğu ya da sevindiği zaman vücudunda elektronların bir üst seviyeye sıçradığını gösteren hiçbir çalışma olmadığı gibi, bunu sağlayabilecek bir mekanizma da mevcut değildir. 

Sevgiler. 

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/12/2020 20:28:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/896

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Sürüngen
Hormon
Enzim
Sosyal Mesafelendirme
Elektrik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Sağlık
Sanat
Organ
Hayvan Davranışları
Bakteriler
Avcı
Yaşamın Başlangıcı
Sinaps
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Tüy
Teyit
Obezite
Diyet
Aşı
Viral
Moleküler Biyoloji
Zeka
Element
Hücre
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Hata yapan insan, bunu söylemekten asla utanmamalıdır. Çünkü bu, düne göre bugün daha bilge olduğunu söylemenin bir diğer yoludur.”
Alexander Pope
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol