Kuantum Sıçrama Nedir? Şarlatanlar Bu Kavramdan Ne İstiyor?

Kuantum Sıçrama Nedir? Şarlatanlar Bu Kavramdan Ne İstiyor?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
11,885 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Niels Bohr ismi, fizik bilimi açısıdan çok önemli şeyler ifade etmektedir. Aynı zamanda, günümüzde kuantum fiziğini ekmek kapısı haline getiren sahtekârlara da istemeden yardımcı olan Bohr, ''kuantum sıçrama'' kavramını fizik dünyasına kazandıran isimdir. Kazandırmasının öyküsü de ilginçliğini korumaktadır. Ama önce kuantum sıçramanın ne olduğunu açıklayarak, ''koçlarımızı'' hayal kırıklığına uğratma vakti.

Esasında, kuantum sıçrama, atom çekirdeğinin etrafındaki elektron için düşünülmüş bir olgudur. Bir hareket durumundan bir başka hareket durumuna gerçekleşen geçiş olarak tanımlayabileceğimiz bu olguyu, elbette daha ilginç ve anlaşılır kılabiliriz. Evinizden ya da öğrenim gördüğünüz fakültenin binasından çıkmışken ve yürüyorken, bir anda kendinizi Nepal-Hindistan sınırında, Dünya'nın oksijen oranı en yüksek bölgesinde bir kır kahvaltısında bulduğunuzu hayal edin. Evet, kimilerimiz için harika olabilirdi; ancak bu, söz konusu durumun saçmalığından bir şey eksiltmezdi. Bu sebeple sadece ve sadece ''sıçrama'' değil; ''kuantum sıçrama''. 

Evet, bu geçişin sadece kuantum dünyasına özgü olduğunu vurguladıktan sonra, niteliğine değinebiliriz. Öncelikle artık sürpriz olmayacak biçimde, pek alışık olmadığımız bir durum söz konusu: kuantum sıçramalarının bir sebebi yok. Günlük hayatımızda, yoğun sisli bir sabahın sisi gibi, ağır ve keskin bir nedensellik söz konusuyken, burada sebepsizlik söz konusu; bir şeyler nedensizce gerçekleşiyor. Enerji, yük, açısal momentum gibi belirli fiziksel değerler korunuyor; daha basit bir ifadeyle, sıçramadan önceki durumun, sıçramadan sonraki durumdan konsept olarak bir farkı yoktur. En basit örneği, bir elektronun, atom çekirdeği etrafında, yüksek enerjili bir durumdan düşük enerjili bir duruma sıçramasıdır. Bu sıçrama sırasında ise (enerjinin korunacağını söylemiştik), bir foton salar. Bu foton, aradaki enerji farkını taşıyordur. 

Reklamı Kapat

Aynı şeyi, radyoaktif bir atomun çekirdeğinde de gözlemleyebiliriz. ''Alfa ışıması'' dediğimiz olgu, atom çekirdeğinin birden alfa parçacığı salarak önceki durumundan iki eksik proton ve iki eksik nötronla varlığını devam ettirmesini ifade eder. İlk durum ile son durum arasındaki enerji farkının nasıl kapanacağını tahmin edebiliriz: salınan alfa parçacığına. Bu iki örnekte, enerjinin korunduğunu gördük. Şimdi kuantum sıçramasının asıl doğasını kısaca inceleyelim. 

Fiziği iyi bilen birinin yanında bir cümleye ''Elektron 'şu kadar' enerjiye sahipse...'' diye başlamamamız gerekir. Zira elektronlar bir enerjiye sahip değildir. Sadece atom çekirdeği etrafında, belli enerjideki kabuklarda bulunabilir; tıpkı bir merdivenin basamaklarında bulunan insanlar gibi. Bizler, merdivenin 2. basamağından 3. basamağına geçebiliriz. Aynı şekilde elektronlar da 2. kabuktan 3. kabuğa geçebilir. Esasında bu geçiş, bildiğimiz haliyle, 2. ve 3. kabuklar arasındaki hesaplayamayacağımız mesafenin kat edilmesiyle gerçekleşmez. Elektron, 2. kabuktan kaybolur ve 3. kabukta ortaya çıkar. İşte bunun adı, ''kuantum sıçrama''dır. 

Gel gelelim, sahte kuantum uzmanları iş başında! ''kuantum sıçrama'' bahanesiyle, insanların umutlarını sömüren bu utanmazların iddiası, elektronların insan vücudunda bu sıçramaları, örneğin korku anında yapabildikleri ve bir üst kabuğa sıçradıkları, böylece yaydıkları fotonlar aracılığıyla insanın korktuğunun başına gelmesine sebep olduklarıdır. Ne kadar dokunaklı ve mükemmel bir mekanizma! Olsa ne güzel olurdu; atomları bir şekilde kontrol altına alır, korku duygusunu yok ederdik. Bununla da kalmıyorlar: olumlu düşüncenin, yine bu mekanizma aracılığıyla insan hayatını daha iyi bir duruma getirdiğini iddia ediyorlar. Bu iddiaların kuantum teorisi ve modern fizikle uzaktan yakından alakası yoktur. Fotonların düşünce olduğu iddiasının hiçbir bilimsel temeli yoktur. Aynı şekilde, kişi korktuğu ya da sevindiği zaman vücudunda elektronların bir üst seviyeye sıçradığını gösteren hiçbir çalışma olmadığı gibi, bunu sağlayabilecek bir mekanizma da mevcut değildir. 

Sevgiler. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/10/2021 19:11:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/896

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Amerika
Balıkçılık
Ağız
Dilbilim
Öğrenme
Afrika
Gen
Komplo Teorisi
Samanyolu Galaksisi
Viral Enfeksiyon
Tehlike
Bağışıklık
Zihin
Orman
Retrovirüs
Hematoloji
Antropoloji
Türkiye
Sinir Hücresi
Filogenetik
Maskeler
Genetik Müdahale
Makale
Köpek
Hastalık Dağılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın